SD Pay Scam: ગુજરાતના અમરેલીમાં SD Pay નામની ડિજિટલ પેમેન્ટ એપના નામે દેશભરમાં મોટું રોકાણ કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, મલ્ટી-લેવલ માર્કેટિંગ (MLM) અને પિરામિડ સ્કીમ દ્વારા 6.52 લાખથી વધુ લોકોને ઊંચા વળતરની લાલચ આપીને કથિત રીતે છેતરવામાં આવ્યા છે. આ કૌભાંડની અંદાજિત રકમ ₹1,211 કરોડ હોવાનું જણાવાયું છે. અત્યાર સુધીમાં 12 લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તપાસ દરમિયાન કરોડો રૂપિયાના શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો સામે આવ્યા છે.
2024માં શરૂ થયેલી આ એપ લગભગ 15 લાખ વખત ડાઉનલોડ થઈ હતી. શરૂઆતમાં Google Pay અને PhonePe જેવી સુવિધાઓ આપતી આ એપમાં દર મહિને 9 ટકા વળતર અને રેફરલ દ્વારા વધારાની કમાણીનું વચન આપવામાં આવતું હતું. બાદમાં એપનું નામ બદલીને ‘અપના પે’ કરવામાં આવ્યું અને ધીમે ધીમે પૈસા ઉપાડવાની સહિતની સેવાઓ બંધ થઈ ગઈ.
વિશ્વાસના આધારે રોકાણકારોને ફસાવ્યા
છત્તીસગઢના 26 વર્ષીય શ્રેયસ સારિવાને પોતાની શાળાના ભૂતપૂર્વ આચાર્યની વાતમાં આવીને SD Payમાં આશરે ₹1.5 લાખનું રોકાણ કર્યું હતું. તેમને એપમાં દરરોજ રિવોર્ડ પોઇન્ટ્સ અને વધતું બેલેન્સ દેખાતું હતું. એપના દસ્તાવેજોમાં સરકારી મંજૂરી અને RBI સાથે રજિસ્ટ્રેશન હોવાનો ભાસ ઊભો કરવામાં આવ્યો હતો.
સપ્ટેમ્બર 2026માં YouTube પર આ એપ સાથે જોડાયેલા કૌભાંડના વીડિયો જોયા બાદ સારિવાનને પોતાની સાથે થયેલી છેતરપિંડીની જાણ થઈ. તેમણે જણાવ્યું કે તેમની બધી બચત ગુમાઈ ગઈ હતી. તેમના WhatsApp ગ્રુપમાં 103 રોકાણકારો જોડાયેલા હતા, જેમના આશરે ₹20 લાખ ફસાયા હતા.
અમરેલીના પરિવારે ગુમાવ્યા ₹10 લાખ
અમરેલીની વનિતાબેનના પતિ નરેન્દ્રકુમાર મહિડાને તેમના મિત્ર અશ્વિનભાઈ વિંજુડાએ SD Payમાં રોકાણ કરવાની સલાહ આપી હતી. તેમને દર મહિને 9 ટકા વળતર અને અન્ય લોકોને જોડવાથી 30 ટકા સુધી કમિશન મળવાની વાત કરવામાં આવી હતી.
શરૂઆતમાં નાની રકમ જમા કરાવ્યા બાદ એપમાં વળતર દેખાતાં પરિવારનો વિશ્વાસ વધ્યો. 2 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ વનિતાબેને પોતાના HDFC બેંક ખાતામાંથી ₹5 લાખ એપમાં ટ્રાન્સફર કર્યા હતા. બે દિવસ પછી તેમના સસરાએ પણ ₹5 લાખ રોક્યા હતા. આ રકમ પરિવારની વર્ષોની બચત હતી.
માર્ચ 2026થી પૈસા ઉપાડવાની સુવિધા બંધ થવા લાગી. એપનું નામ બદલીને ‘અપના પે’ કરવામાં આવ્યું અને IMPS, રિચાર્જ તથા બિલ ભરવાની સેવાઓ પણ બંધ થઈ ગઈ. આરોપીઓએ 15 ઑગસ્ટ 2026 સુધીમાં સેવાઓ ફરી શરૂ થવાની ખાતરી આપી હતી, પરંતુ રોકાણકારોને પૈસા પાછા મળ્યા નહીં.
વનિતાબેને 2 સપ્ટેમ્બરે અમરેલી સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. તેમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા, IT એક્ટ અને નાણાકીય થાપણદારોના હિતોના રક્ષણ સંબંધિત કાયદાઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની માગ કરવામાં આવી હતી.
15 સ્તરની રેફરલ પિરામિડ વ્યવસ્થા
અમરેલી પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, SD Payને સામાન્ય ડિજિટલ વૉલેટ જેવું દેખાડવામાં આવ્યું હતું. તેમાં મોબાઇલ રિચાર્જ, બિલની ચુકવણી, ટિકિટ બુકિંગ અને નાણાં ટ્રાન્સફર જેવી સુવિધાઓ હતી. લોકોને ઓછામાં ઓછા ₹1,000થી રોકાણ શરૂ કરવાની તક આપવામાં આવતી હતી.
આરોપીઓએ 15 સ્તરની રેફરલ પદ્ધતિ ઊભી કરી હતી. તેમાં નવા લોકોને જોડનારાઓને તેમની નીચેના નેટવર્કમાંથી થતા વ્યવસાય પર 30 ટકા સુધી કમિશન મળવાનું વચન આપવામાં આવતું હતું. શરૂઆતમાં રોકાણકારોને નાણાં ઉપાડવાની સુવિધા આપીને વિશ્વાસ જીતવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ નવા રોકાણકારોના પૈસામાંથી જૂના રોકાણકારોને વળતર ચૂકવાતું હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે. આ પદ્ધતિ પોન્ઝી સ્કીમ જેવી હોવાનું પોલીસનું કહેવું છે.
પોલીસની તપાસમાં SD Hub, Shiv Dharati Communication, Upay Digi Payment અને Oneclick Fintech સહિત અનેક કંપનીઓનાં નામ સામે આવ્યાં છે. રોકાણકારોના નાણાં એસ્ક્રો ખાતાંમાં રાખવાને બદલે અલગ-અલગ કંપનીઓનાં બેંક ખાતાંમાં મોકલવામાં આવતા હોવાની આશંકા છે.
12 આરોપીઓની ધરપકડ, ₹2,033 કરોડના વ્યવહારોની તપાસ
અમરેલી પોલીસે વિશેષ તપાસ દળ (SIT) બનાવીને અત્યાર સુધીમાં 12 આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે. તેમાં કથિત મુખ્ય આરોપી ધવલ ગોવિંદભાઈ પટેલ, હિરેન મુકેશભાઈ શાહ, આશિષભાઈ ગેડિયા, ભાવેશભાઈ ચૌહાણ અને અન્ય સહયોગીઓનો સમાવેશ થાય છે. ધવલ પટેલ અને હિરેન શાહની ઓડિશાના સંબલપુરમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે ભાવેશ ઘનેચાને મહારાષ્ટ્રના વિરારથી પકડવામાં આવ્યા હતા.
તપાસમાં 40 મુખ્ય કોર્પોરેટ બેંક ખાતાંમાં કુલ ₹2,033 કરોડના વ્યવહારો નોંધાયા છે. આ ખાતાં સાથે જોડાયેલી 826 સાયબર ફરિયાદો મળી છે. આરોપીઓનાં નામે રહેલાં અન્ય 88 વ્યક્તિગત ખાતાં સામે પણ 16 ફરિયાદો નોંધાઈ છે. પોલીસે આ ખાતાં ફ્રીઝ કર્યાં છે. તપાસકર્તાઓએ 882 લોકોનાં નિવેદનો રૂબરૂ નોંધ્યાં છે અને Google Forms મારફતે અન્ય 1,148 લોકોની માહિતી મેળવી છે.
પોલીસે ત્રણ ફોરેન્સિક હાર્ડ ડ્રાઇવનો ડેટા, 11 કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ, વાહનો અને સોનાનાં ઘરેણાં સહિતની મિલકતો જપ્ત કરી છે. ED અને ઇન્ડિયન સાયબર ક્રાઇમ કોઓર્ડિનેશન સેન્ટર (I4C)એ પણ અમરેલી પોલીસ પાસેથી વિગતો માગી છે.
શિક્ષિકા અને પરિવારની જીવનભરની બચત ફસાઈ
વડોદરાની એક સરકારી શિક્ષિકા સીમા (નામ બદલ્યું છે) પણ આ કૌભાંડનો ભોગ બન્યાં હતાં. એજન્ટે HDFC બેંકનો સહી કરેલો ખાલી ચેક આપીને એપની સુરક્ષાની ખાતરી આપી હતી. શરૂઆતમાં ₹5,000થી રોકાણ શરૂ કરનાર સીમાએ વિશ્વાસ વધતાં પોતાનો ફ્લેટ ₹10 લાખમાં વેચ્યો અને ₹9 લાખની બચત પણ રોકી દીધી. તેમની માતા અને બહેને પણ અનુક્રમે ₹7 લાખ અને ₹5 લાખનું રોકાણ કર્યું હતું.
તેમના રેફરલ નેટવર્કમાં આશરે 800 લોકો જોડાયા હતા. એપમાં દરરોજ ₹20,000થી ₹25,000 સુધીનું વળતર દેખાતું હતું. જોકે, સેવાઓ બંધ થયા બાદ એજન્ટો સંપર્કથી બહાર થઈ ગયા. પરિવારની આર્થિક સુરક્ષા ગુમાવતાં સીમા ગંભીર માનસિક તણાવમાં આવી ગયાં અને મદદ માટે પોલીસ પાસે પહોંચ્યાં હતાં.
આ સમગ્ર મામલો દર્શાવે છે કે ઊંચા વળતર, સરકારી મંજૂરીના દેખાડા અને ઓળખીતાઓના વિશ્વાસના આધારે લોકો કેવી રીતે ડિજિટલ રોકાણની જાળમાં ફસાઈ શકે છે. પોલીસ હવે બાકીના આરોપીઓ, નાણાંના વ્યવહારો અને રોકાણકારોની ગુમાવેલી રકમ ક્યાં ગઈ તેની તપાસ કરી રહી છે.
