Education Ministry Office Fire: નવી દિલ્હીના અતિ સુરક્ષિત ગણાતા આઈટીઓ (ITO) વિસ્તારમાં સોમવારે સવારે કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયની એક મહત્વની ઓફિસમાં અચાનક ભીષણ આગ ફાટી નીકળી હતી. સદનસીબે આ ભયાનક અકસ્માતમાં કોઈ જાનહાનિ કે જાનમાલનું મોટું નુકસાન થયું નથી, પરંતુ જે રહસ્યમય સંજોગોમાં આ આગ લાગી છે તેને લઈને અનેક ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. દેશભરમાં જ્યારે શિક્ષણ મંત્રાલય સામે પેપર લીક અને પરીક્ષા કૌભાંડોને લઈને ઉગ્ર આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે, બરાબર એ જ સમયે સરકારી દસ્તાવેજો ધરાવતી ઓફિસ સળગી જતાં વહીવટી તંત્રની દાનત સામે શંકાની સોય ચિંધાઈ રહી છે.
ભીષણ આગ અને ફાયર ફાઇટર્સ
ફાયર બ્રિગેડના ઉચ્ચ અધિકારીઓ પાસેથી મળેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, આ આગ સેન્ટ્રલ દિલ્હીના આઈટીઓ વિસ્તારમાં આવેલા સ્કૂલ ઓફ પ્લાનિંગ એન્ડ આર્કિટેક્ચર (SPA) કેમ્પસની અંદર લાગી હતી. આ પરિસરના બીજા માળ (સેકન્ડ ફ્લોર) પર શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસ કાર્યરત છે. દિલ્હી ફાયર સર્વિસ (DFS) ને સોમવારે સવારે આશરે ૯:૩૭ વાગ્યે આગ લાગી હોવાનો કટોકટીનો કોલ મળ્યો હતો. ઘટનાની ગંભીરતા જોઈને ફાયર વિભાગે તાત્કાલિક ૮ ફાયર ટેન્ડર્સ (આગ બુઝાવનારી ગાડીઓ) ને ઘટનાસ્થળે રવાના કરી દીધી હતી. ફાયર ફાઇટર્સની ભારે જહેમત બાદ આગ પર સંપૂર્ણ કાબૂ મેળવી લેવાયો છે, પરંતુ આગ લાગવાનું ચોક્કસ કારણ હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે જાહેર કરાયું નથી.
સંસદીય સમિતિની બેઠક અને વિવાદ
આ ચોંકાવનારો ઘટનાક્રમ એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે દેશના શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન પરીક્ષાઓમાં થયેલી ભયાનક ગેરરીતિઓ અને કૌભાંડોને લઈને ચોતરફથી ઘેરાયેલા છે. નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) અને CBSE (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન) બંને સરકારી સંસ્થાઓ ભ્રષ્ટાચાર અને લાપરવાહીના મામલે ભારે ટીકાઓનો સામનો કરી રહી છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, સોમવારે જ સંસદીય સ્થાયી સમિતિની એક મહત્વની બેઠક મળવાની છે, જેમાં પેન-એન્ડ-પેપર પરીક્ષાઓના ઉપયોગ, NEET કૌભાંડ અને NTA ની અક્ષમતા પર આકરી ચર્ચા થવાની છે. આ બેઠકમાં CBSE ધોરણ ૧૨ ના મૂલ્યાંકન માટે વપરાતી ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ સિસ્ટમની સુરક્ષા ખામીઓ અને ધોરણ ૯-૧૦ માં થ્રી-લેંગ્વેજ ફોર્મ્યુલાના વિવાદિત પ્રયોગની સમીક્ષા પણ થવાની હતી, જેની ઠીક પહેલા જ આ આગ લાગી છે.
વિપક્ષનો પ્રહાર: સંયોગ કે પ્રયોગ?
શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસમાં લાગેલી આ આગને મુખ્ય વિપક્ષી પક્ષ કોંગ્રેસે તાજેતરના CBSE ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ (OSM) વિવાદ સાથે જોડીને કેન્દ્ર સરકાર પર જોરદાર રાજકીય હુમલો તેજ કર્યો છે. કોંગ્રેસે આ ઘટનાને “અત્યંત શંકાસ્પદ” ગણાવીને આક્ષેપ કર્યો છે કે આ માત્ર અકસ્માત નથી. કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને જનરલ સેક્રેટરી જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આકરી પોસ્ટ મૂકતા લખ્યું, “શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસોમાં આગ લાગવાના સમાચાર અત્યંત ચિંતાજનક છે અને તેની ટાઈમિંગ જોતા આ આખો મામલો અત્યંત શંકાસ્પદ જણાય છે.” બીજી તરફ, પક્ષના વરિષ્ઠ નેતા પવન ખેડાએ આક્રમક પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને સીધો સવાલ પૂછ્યો કે, “શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસમાં લાગેલી આ આગ એ માત્ર એક સંયોગ છે કે પુરાવા ભૂંસી નાખવાનો કોઈ નવો પ્રયોગ?”
પુરાવાનો નાશ કરવાની આશંકા
વિપક્ષી નેતાઓ અને જનતામાં એવી પ્રબળ આશંકા વ્યાપી ગઈ છે કે કૌભાંડોથી ઘેરાયેલી મોદી સરકાર ક્યાંક આ આગના બહાને મહત્વપૂર્ણ સરકારી દસ્તાવેજો, કૌભાંડની ફાઇલો અને ડિજિટલ પુરાવાઓને કાયમ માટે નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ તો નથી કરી રહી ને? સામાન્ય રીતે મોટા મોટા કૌભાંડો બહાર આવે ત્યારે સરકારી કચેરીઓમાં શોર્ટ સર્કિટના નામે આગ લાગી જવી એ શાસકોની જૂની ફોર્મ્યુલા રહી છે. હાલમાં પોલીસ અને ફાયર વિભાગ પ્રારંભિક તપાસમાં શોર્ટ સર્કિટની વાતો કરી રહ્યા છે, પરંતુ સમગ્ર દેશની જનતાની નજર આ રહસ્યમય ઘટનાક્રમ પર ટકેલી છે.
શું છે ૨૦ લાખ વિદ્યાર્થીઓનું OSM કૌભાંડ?
કોંગ્રેસ અને જનતા આ આગને માત્ર અકસ્માત માનવા એટલા માટે તૈયાર નથી કારણ કે શિક્ષણ મંત્રાલય અને CBSE અત્યારે ઇતિહાસના સૌથી મોટા ડેટા લીક વિવાદના ઘેરામાં છે. તાજેતરમાં જ CBSE ની ધોરણ ૧૨ ની પરીક્ષાના મૂલ્યાંકન માટે ઉપયોગમાં લેવાતી ‘ઓન-સ્ક્રીન માર્કિંગ’ (OSM) સિસ્ટમ અને તેના સત્તાવાર ‘OnMark’ પોર્ટલમાં ભયાનક સુરક્ષા ખામીઓ અને ડેટા બ્રીચ સામે આવ્યું હતું. આ ગંભીર બેદરકારીના કારણે દેશના આશરે ૨૦ લાખ જેટલા નિર્દોષ વિદ્યાર્થીઓની ઉત્તરવહીઓનો ગુપ્ત ડેટા લીક થઈ ગયો હતો અને અસંખ્ય વિદ્યાર્થીઓ પાસે અન્ય કોઈ વિદ્યાર્થીની ખોટી આન્સરશીટ પહોંચી ગઈ હતી, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય જોખમમાં મુકાયું છે.
બ્લેકલિસ્ટ કંપનીને સરકારી લહાણી
આ આખા કૌભાંડમાં ભ્રષ્ટાચારના મૂળિયા ક્યાં સુધી ફેલાયેલા છે તેનો ખુલાસો કરતા કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે CBSE એ ‘COEMPT’ નામની એક અત્યંત વિવાદિત અને અયોગ્ય કંપનીને વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે ચેડાં કરવાનો આ કરોડોનો કોન્ટ્રાક્ટ સોંપ્યો હતો. કોંગ્રેસના નેતાઓના જણાવ્યા અનુસાર, બોર્ડે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પોતાના સત્તાવાર નિયમોમાં રાતોરાત ફેરફાર કરીને આ માનીતી વેન્ડર કંપનીને બ્લેકલિસ્ટ થવાથી બચાવવાનો શરમનાક પ્રયાસ પણ કર્યો હતો. વિદ્યાર્થી સાર્થક સિદ્ધાંતે પોતાના પર્સનલ રિસર્ચ અને પુરાવાઓ દ્વારા આ સરકારી ભ્રષ્ટાચારના અનેક મોટા ખુલાસા સોશિયલ મીડિયા પર કર્યા છે, જેના આધારે વિપક્ષે સરકારને ભીંસમાં લીધી છે.
શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામાની ઉગ્ર માંગ
લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને અંધકારમાં ધકેલી દેનારા આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને લઈને વિપક્ષી પક્ષો કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનને “અહંકાર અને અક્ષમતાનું જીવતું-જાગતું પ્રતીક” ગણાવીને તેમના તાત્કાલિક રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે. કોંગ્રેસે સત્તાધારી પક્ષ પર આકરા પ્રહારો કરતા પૂછ્યું કે, “આ દેશ ક્યાં સુધી આવા બિનકાર્યક્ષમ શિક્ષણ મંત્રીને સહન કરશે, જેમના મંત્રાલયની નાક નીચે ટેન્ડરોમાં આટલી અકલ્પનીય ગેરરીતિઓ આચરવામાં આવી છે અને લાખો વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્યને ધૂંધળું કરી દેવાયું છે?” સરકાર પોતાના ભ્રષ્ટ નેતાઓને બચાવવા માટે રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની જવાબદારીઓ નેવે મૂકીને માત્ર રાજકીય એજન્ડા ચલાવી રહી હોવાનો જનતામાં રોષ છે.
વડાપ્રધાન મોદીનું રહસ્યમય મૌન
જ્યારે પણ દેશમાં શિક્ષણ, બોર્ડ પરીક્ષાઓ કે NEET જેવી રાષ્ટ્રીય કક્ષાની પરીક્ષાઓમાં મોટી ગેરરીતિઓ સામે આવે છે, ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એક પણ શબ્દ બોલવા તૈયાર થતા નથી. પીએમ મોદી અવારનવાર ટીવી પર આવીને ‘પરીક્ષા પે ચર્ચા’ જેવા મોટા મોટા પ્રમોશનલ કાર્યક્રમો કરે છે, પરંતુ જ્યારે લાખો વિદ્યાર્થીઓની ઉત્તરવહીઓ સરેઆમ વેચાય છે અને ડેટા લીક થાય છે ત્યારે તેમનું આ મૌન તેમના જ સરકારી કાર્યક્રમોને મોટો દંભ સાબિત કરે છે. વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી અને અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓના તમામ આરોપો પીડિત વિદ્યાર્થીઓના સત્તાવાર ખુલાસા પર આધારિત છે.
ખોટી ઉત્તરવહીઓ અને આઈઆઈટીની તપાસ
આ આખા કૌભાંડની વાસ્તવિકતા ત્યારે સામે આવી જ્યારે CBSE ધોરણ ૧૨ ના અસંખ્ય વિદ્યાર્થીઓએ સરકારી પોર્ટલ પર અપલોડ કરાયેલી પોતાની સ્કેન કરેલી આન્સરશીટ જોઈને ભારે હોબાળો મચાવ્યો. વિદ્યાર્થીઓને ખબર પડી કે ઓનલાઈન બતાવાતી આન્સરશીટ તેમની છે જ નહીં પરંતુ બીજા કોઈની છે. ભારે ફજેતી થતાં CBSE એ પાછળથી ગુપ્ત રીતે વિદ્યાર્થીઓનો સંપર્ક કરીને તેમને સાચી આન્સરશીટ આપી મામલો થાળે પાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. હાલમાં આ કૌભાંડ એટલું વકરી ગયું છે કે તેની તપાસ માટે IIT-મદ્રાસ અને IIT-કાનપુરના નિષ્ણાતોને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (DICI) સાથે મળીને સિસ્ટમ અને પેમેન્ટ ગેટવેની તપાસમાં લગાવવા પડ્યા છે. આ આખી કડીઓ જોડાતા સ્પષ્ટ થાય છે કે શિક્ષણ મંત્રાલયની ઓફિસમાં લાગેલી આગ માત્ર શોર્ટ સર્કિટ નથી પરંતુ કૌભાંડ પર પરદો પાડવાનો મોટો કારસો હોઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો:
