Gujarat Farmers Protest: ગુજરાતના ધરતીપુત્રો હવે આકરા પાણીએ છે. અમદાવાદના શાંતિપુરા સર્કલથી શરૂ થયેલી ‘કિસાન અધિકાર યાત્રા’ જ્યારે ગાંધીનગર તરફ કૂચ કરી રહી હતી, ત્યારે ઓગણજ ટોલનાકા પર પોલીસે તેમને રોકીને લોકશાહી અવાજને દબાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. આ ઘટના બાદ આયોજિત સભામાં ગુજરાત કિસાન કોંગ્રેસ અને કિસાન સંઘર્ષ સમિતિના નેજા હેઠળ ખેડૂતોએ સરકારને આરપારની લડાઈનું અલ્ટીમેટમ આપ્યું છે. કોંગ્રેસ નેતા લાલજી દેસાઈએ સ્પષ્ટ ચીમકી ઉચ્ચારી છે કે, જો સરકાર ખેડૂતોના પ્રશ્નોનું તાત્કાલિક નિરાકરણ નહીં લાવે, તો ૩૦ જૂનના રોજ સમગ્ર રાજ્યમાં ખેડૂતો રસ્તા પર ઉતરી આવશે અને ‘ચક્કાજામ’ કરશે. આ માત્ર એક આંદોલન નથી, પણ ભાજપ સરકારની દમનકારી નીતિઓ વિરુદ્ધ ખેડૂતોના રોષનો જ્વાળામુખી છે જે હવે ફાટવાની તૈયારીમાં છે.
અંગ્રેજો જેવું શાસન
કોંગ્રેસ નેતા અમિત ચાવડાએ સરકાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “ગુજરાતમાં આજે અંગ્રેજોનું શાસન ચાલી રહ્યું છે.” જેમ અંગ્રેજો ખેડૂતોને લૂંટતા હતા, તેમ આજે ભાજપ સરકાર વીજ કંપનીઓ સાથે મળીને ખેડૂતોની જમીનો હડપી રહી છે. સુરેન્દ્રનગર અને કચ્છ જેવા જિલ્લાઓમાં ખેડૂતોને વળતર આપ્યા વગર જ તેમની ફળદ્રુપ જમીનોમાં વીજ લાઈનના થાંભલા નાખવામાં આવી રહ્યા છે. પોલીસ બળનો ઉપયોગ કરીને ખેડૂતોને ડરાવવામાં આવે છે અને લાઠીઓ મારીને તેમને ચૂપ કરાવવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. ખોટી જમીન માપણી અને ટેકાના ભાવમાં મળતી છેતરપિંડી એ સાબિત કરે છે કે આ સરકાર ખેડૂતોની જમીન અને અસ્તિત્વ બંને વેચી દેવા માંગે છે. ખેડૂતોના ખેતરમાં થાંભલા નાખવાની આ સરમુખત્યારશાહી હવે વધુ સહન કરવામાં નહીં આવે.
ટ્રેક્ટર રેલી
સુરેન્દ્રનગરથી ૩૦૦ ટ્રેક્ટરો સાથે નીકળેલા ખેડૂતો જ્યારે અમદાવાદ પહોંચ્યા, ત્યારે ૧,૧૧૧ ટ્રેક્ટરોનો કાફલો ગાંધીનગર પહોંચવા મક્કમ હતો. ઓગણજ ટોલનાકા પર પોલીસ દ્વારા આ કાફલાને રોકવામાં આવ્યો, પણ ખેડૂતોના મનોબળ તૂટ્યા નથી. લાલજી દેસાઈએ જણાવ્યું કે, પહેલા આ આંદોલન ૨૬ જૂને કરવાનું વિચાર્યું હતું, પરંતુ તે દિવસે ધાર્મિક તહેવાર અને રજાનો દિવસ હોવાથી ખેડૂતોએ કોઈને તકલીફ ન પડે તે માટે ૩૦ જૂનની તારીખ નક્કી કરી છે. આ સ્પષ્ટ કરે છે કે ખેડૂતો મર્યાદા જાણે છે, પણ સરકારને હવે તેમની સંવેદનાની કોઈ પડી નથી. જો ૩૦ જૂન પહેલા સરકાર વાટાઘાટો કરીને ખેડૂતોની માંગણીઓ નહીં સ્વીકારે, તો ગુજરાતનો એક પણ રસ્તો ખાલી નહીં રહે.
ખેડૂતોની પાંચ માંગણીઓ
આ આંદોલન માત્ર થાંભલાઓ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ તે પાંચ મુખ્ય માંગણીઓ પર કેન્દ્રિત છે જે ખેડૂતોની કમર તોડી રહી છે. પ્રથમ, જમીન માપણીમાં થતી ભૂલો સુધારવી અને ખેડૂતોની મરજી વગર થતું જમીન અધિગ્રહણ તાત્કાલિક બંધ કરવું. બીજું, ખેડૂતોનું દેવું સંપૂર્ણપણે માફ કરવું, જેથી આત્મહત્યાના માર્ગે જતા ખેડૂતોને બચાવી શકાય. ત્રીજું, ખેત ઉત્પાદન અને દૂધના ભાવ માટે MSP (લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ) ની કાયદાકીય ગેરંટી આપવી. ચોથું, ખાતર, દવા અને બિયારણના વધતા જતા ભાવ પર કાબૂ રાખીને વાજબી ભાવે ઉપલબ્ધ કરાવવા. અને પાંચમું, ખેડૂતોને ખેતી માટે ૮ કલાક સળંગ વીજળી આપવી અને અન્યાયી મીટર પ્રથા તાત્કાલિક બંધ કરવી. આ એવી પાયાની જરૂરિયાતો છે જેના વિના ખેતી કરવી અશક્ય બની ગઈ છે.
સરકારનો દમનકારી ચહેરો અને ખેડૂતોનો સંઘર્ષ
ભાજપ સરકાર ખેડૂતોને અટકાવી રહી છે, પણ આ ખેડૂતો હવે લડવા માટે તૈયાર છે. જ્યારે પોલીસ બળનો ઉપયોગ થાય છે, ત્યારે સરકાર સાબિત કરે છે કે તેમની પાસે તર્ક કે સંવાદ નથી, માત્ર લાઠીઓ છે. પોલીસ દ્વારા ડરાવવા અને લાઠીચાર્જ કરવો એ લોકશાહીમાં સરકારે ખેડૂતો પ્રત્યે અપનાવેલા બદલાની ભાવના દર્શાવે છે. પરંતુ, ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, “અમે ખેડૂતો માટે અંતિમ શ્વાસ સુધી લડીશું.” જ્યારે એક તરફ મોટા ઉદ્યોગપતિઓની જમીનો સાચવવામાં આવે છે, ત્યારે બીજી તરફ ખેડૂતોના ખેતરના થાંભલા નાખીને તેમનું જીવન નષ્ટ કરવામાં આવે છે. આ અન્યાયનો પાયો હવે ડગી રહ્યો છે. ૩૦ જૂનનો ચક્કાજામ એ માત્ર રસ્તા રોકવાનો કાર્યક્રમ નથી, પણ સરકારને ચેતવણી છે કે હવે અન્નદાતા વધુ સહન નહીં કરે.
શું સરકાર સંવાદ સાધશે કે સંઘર્ષ વકરશે?
હવે દડો સરકારના કોર્ટમાં છે. જો સરકાર ખરેખર ખેડૂતોના હિતેચ્છુ હોવાનો દાવો કરતી હોય, તો તેમણે પોલીસની લાઠીઓ બાજુ પર મૂકીને ટેબલ પર આવીને ચર્ચા કરવી જોઈએ. લાલજી દેસાઈએ સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે જો વાટાઘાટો થશે તો રસ્તા રોકવાની કોઈ જરૂર નથી. પરંતુ સરકારનો અત્યાર સુધીનો ઇતિહાસ એવો રહ્યો છે કે તેઓ ખેડૂતોને દબાવવામાં જ માને છે. જો ૩૦ જૂન સુધીમાં કોઈ નિરાકરણ નહીં આવે, તો ગુજરાતના રસ્તાઓ જામ થશે અને સરકારને કદાચ એ વાતનો અંદાજ આવશે કે ખેડૂતો વિનાનું ગુજરાત કેવું હોઈ શકે. ગુજરાતના ખેડૂતો હવે જાગ્યા છે અને તેમના હક માટે ટ્રેક્ટર લઈને રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા છે, તે હવે રોકવા અશક્ય છે.
આ પણ વાંચો:
