Gujarat Teachers Protest: ગુજરાતમાં ખેડૂતોના આંદોલન બાદ હવે શિક્ષણ જગતમાંથી પણ સરકાર સામે મોટો બળવો શરૂ થયો છે. રાજ્યભરના હજારો પ્રાથમિક શિક્ષકો હાલ TET (Teacher Eligibility Test) પરીક્ષામાંથી મુક્તિની માંગ સાથે આકરા પાણીએ આવ્યા છે. અમદાવાદ અને મોડાસા સહિતના જિલ્લાઓમાં યોજાયેલા ધરણાં કાર્યક્રમોએ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે શિક્ષકો હવે સરકારની નીતિઓથી કંટાળી ગયા છે. વર્ષોથી સરકારી શાળાઓમાં જ્ઞાનની જ્યોત પ્રગટાવનારા શિક્ષકો જ્યારે આજે પરીક્ષાના નામે પોતાની નોકરી જોખમમાં જુએ છે, ત્યારે આ પ્રશ્ન માત્ર કાગળનો નથી પણ તેમના પરિવારની રોજીરોટીનો છે. ગુજરાત મ્યુનિસિપલ શિક્ષક મંડળના અધ્યક્ષ મનોજ પટેલ અને અન્ય આગેવાનોના મતે, જે શિક્ષકો દાયકાઓથી સેવા આપી રહ્યા છે, તેમને ફરી પરીક્ષામાં બેસાડવા એ તેમની કારકિર્દી અને અનુભવનું અપમાન છે.
અનુભવી શિક્ષકોની વેદના
શિક્ષકોનો મુખ્ય સવાલ એ છે કે જે વ્યક્તિએ વર્ષો સુધી શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં યોગદાન આપ્યું હોય, જેમના દ્વારા ઘડાયેલા વિદ્યાર્થીઓ આજે સફળ જીવન જીવી રહ્યા હોય, તે શિક્ષકને ફરી એકવાર પાત્રતા સાબિત કરવાની ફરજ પાડવી કેટલી તાર્કિક છે? શિક્ષકોનું કહેવું છે કે તેમની પાસે યોગ્ય શૈક્ષણિક લાયકાત તો પહેલેથી જ છે, અને તેમનો વર્ષોનો શિક્ષણનો અનુભવ જ તેમની સાચી લાયકાતનું પ્રમાણપત્ર છે. TET ની ફરજિયાત શરતને કારણે તેમના પ્રમોશન અને અન્ય સેવા લાભો પર જે રીતે અસર પડી રહી છે, તે અન્યાયી છે. આ આંદોલન માત્ર એક પરીક્ષા રદ કરવાની માંગ નથી, પરંતુ પોતાની વર્ષોની મહેનત અને ગરિમાને બચાવવાની લડાઈ છે. શિક્ષકો પૂછી રહ્યા છે કે જ્યારે સરકાર અનુભવને માન્યતા આપવાની વાત કરે છે, ત્યારે આ કિસ્સામાં કેમ બધું વિપરીત જોવા મળી રહ્યું છે?
સુપ્રીમ કોર્ટની ભાવના અને વહીવટી મનમાની
ગુજરાત રાજ્ય પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના પ્રમુખ દિગ્વિજયસિંહ જાડેજાએ કરેલી રજૂઆત મુજબ, વર્ષ ૨૦૧૦ પહેલાં ભરતી થયેલા અને હજુ સુધી TET પાસ ન કરનારા હજારો શિક્ષકોની નોકરી પર તલવાર લટકી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાની ભાવના એવી છે કે લાંબા સમયથી સંતોષકારક સેવા આપતા કર્મચારીઓને આવી શરતોમાંથી મુક્તિ મળવી જોઈએ. તેમ છતાં, વહીવટીતંત્ર કાનૂની જોગવાઈઓના નામે શિક્ષકોને માનસિક ત્રાસ આપી રહ્યું છે. આ અનિશ્ચિતતાએ હજારો શિક્ષક પરિવારોને ચિંતામાં મૂકી દીધા છે. શિક્ષક મંડળો સ્પષ્ટ માને છે કે વહીવટીતંત્ર પારદર્શિતાના નામે માત્ર શિક્ષકોને હેરાન કરવાનું કામ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે શિક્ષણ વ્યવસ્થાની સ્થિરતા પણ જોખમાઈ રહી છે. શિક્ષકોને નોકરીમાંથી દૂર કરવાના ખતરા સામે સરકારનો માનવતાવાદી અભિગમ ક્યાં છે?
મોડાસામાં શક્તિ પ્રદર્શન અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ
અરવલ્લી જિલ્લાના મોડાસામાં યોજાયેલા ધરણાં કાર્યક્રમે આંદોલનની તીવ્રતા બતાવી દીધી છે. જિલ્લાના આશરે ૫,૫૦૦ જેટલા શિક્ષકો અને શિક્ષિકાઓએ મોટી સંખ્યામાં એકઠા થઈને પોતાની એકતાનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. અનોખી વાત એ છે કે શિક્ષકોએ ઉગ્રતા બતાવવાને બદલે શાંતિપૂર્ણ રીતે રામધૂન કરીને સરકારને જગાડવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પરંતુ આ શાંતિને સરકાર નબળાઈ ન સમજે. શિક્ષક પ્રતિનિધિઓએ જિલ્લા કલેક્ટરને આવેદનપત્ર પાઠવીને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો તેમની માંગણીઓનો ઉકેલ નહીં આવે તો આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનશે. આશિષ પટેલ અને કોમલ પટેલ જેવા અવાજોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે TET-1 પરીક્ષા રદ કરવી એ કોઈ વિકલ્પ નથી પણ અનિવાર્યતા છે.
ત્રણ તબક્કાની રણનીતિ
ગુજરાત રાજ્ય પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘે ખૂબ જ આયોજનબદ્ધ રીતે ત્રણ તબક્કાનું આંદોલન જાહેર કર્યું છે. ૧૭ જૂનથી શરૂ થયેલો આ જંગ ૩૦ જૂન સુધી સાંસદો અને ધારાસભ્યોને આવેદનપત્ર આપવાની પ્રક્રિયા સુધી ચાલશે. ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં ૫ જુલાઈથી ૨૦ જુલાઈ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી અને શિક્ષણમંત્રીને ઘેરવાની તૈયારી છે, જેમાં જનજાગૃતિ અભિયાન દ્વારા જનતાનું સમર્થન પણ મેળવવામાં આવશે. જો છેવટે ૧ ઓગસ્ટ સુધી કોઈ નક્કર ઉકેલ નહીં આવે, તો આંદોલનને રાષ્ટ્રીય સ્તરના વ્યાપક વિરોધમાં બદલવાની તૈયારીઓ છે. શિક્ષકોનું આ આયોજન સરકાર માટે મુશ્કેલીનો સબબ બની શકે છે. સરકાર પોતાની જિદ પકડી રાખશે કે પછી શિક્ષકોના આક્રોશ સામે ઝૂકશે, તે તો આવનારા સમયમાં જ ખબર પડશે.
શિક્ષકો એ રાજ્યની શિક્ષણ વ્યવસ્થાના પાયા છે. જો શિક્ષકો જ પોતાની નોકરીની ચિંતામાં હશે, તો તેઓ વિદ્યાર્થીઓને કેવી રીતે ઘડશે? દિગ્વિજયસિંહ જાડેજાના મતે, આ પ્રશ્ન માત્ર એક વ્યક્તિનો નથી, પરંતુ રાજ્યના ભવિષ્યનો છે. હજારો શિક્ષકોને નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવા કે તેમને અસુરક્ષિત રાખવા એ રાજ્યના હિતમાં નથી. સરકારે વ્યવહારુ અને માનવતાવાદી અભિગમ અપનાવીને TET મુદ્દે રાહત આપવી જોઈએ. સરકારના આ નિર્ણય પર લાખો વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓની નજર મંડાયેલી છે. શું સરકાર આટલા મોટા શિક્ષક સમુદાયના અવાજને સાંભળશે, કે પછી આંદોલનને દબાવવા માટે ફરી દમનકારી નીતિઓ અપનાવશે? ગુજરાતની પ્રજા જોઈ રહી છે કે, પ્રચારના ગીતો ગાનારા શાસકો, ગીત ઘડનારા શિક્ષકો સાથે કેવો વર્તાવ કરે છે.
આ પણ વાંચો:
