Gir Illegal Lion Show Veraval: ગીરના એશિયાટિક સિંહોની સુરક્ષાના ગર્વભેર દાવાઓ વચ્ચે વેરાવળમાં એક એવી ઘટના સામે આવી છે જેણે વન વિભાગની કામગીરી અને રાજકીય આડમાં ચાલતી ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે. વેરાવળ તાલુકાના મંડોર ગામની સીમમાં મોડી રાત્રે ગેરકાયદે સિંહ દર્શન કરવા નીકળેલા સાત લોકોના ટોળાને વન વિભાગે ઝડપી પાડ્યું છે. જ્યારે વન વિભાગની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી, ત્યારે આ શખ્સો એક મોપેડ અને નંબર પ્લેટ વગરની કાર મૂકીને અંધારાનો લાભ લઈને ફરાર થઈ ગયા હતા. જોકે, ત્યારબાદ વન વિભાગે સઘન કોમ્બિંગ ઓપરેશન હાથ ધરીને તમામ સાત આરોપીઓને પકડી લીધા હતા અને તેમના પર રૂ. 4 લાખનો જંગી દંડ ફટકાર્યો હતો. આ ઘટના માત્ર એક સામાન્ય કાયદો તોડવાની વાત નથી, પરંતુ જંગલના કાયદાને અંગત મનોરંજન માટે ખિસ્સામાં લઈને ફરતા લોકોની માનસિકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
રાજકીય ‘મંત્રી’ બોર્ડની આડમાં સિંહ દર્શનનો ખેલ
આ દરોડા દરમિયાન જે વાહન જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે, તેણે રાજકીય વર્તુળોમાં પણ ખળભળાટ મચાવી દીધો છે. જે કારમાં આ લોકો સવાર હતા, તેમાં કોઈ પણ અધિકૃત નંબર પ્લેટ નહોતી, પરંતુ આગળના કાચ પર ‘મંત્રી, મોરબી શહેર ભાજપ’ લખેલું બોર્ડ લગાવેલું હતું. શું કોઈ સત્તાધારી પક્ષનું બોર્ડ હોવું એ જંગલના નિયમો તોડવાનું લાયસન્સ છે? મંડોર ગામનો અલ્ફાઝ અનવરભાઈ મલેક આ સમગ્ર ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિનો મુખ્ય સૂત્રધાર હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે. તે સ્થાનિક સ્તરે પ્રવાસીઓને પૈસા લઈને ગેરકાયદે રીતે સિંહ દર્શન કરાવવાના ધંધામાં સક્રિય હોવાની વિગતો પણ તપાસમાં સામે આવી છે. આ ઘટનાએ એ સાબિત કર્યું છે કે જંગલના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં જ્યારે રાજકીય પીઠબળ કે ઓળખાણનો દુરુપયોગ થાય ત્યારે વન્યજીવોના જીવ કેટલા જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.
દારૂ, ચિકન અને સિંહ દર્શન
વન વિભાગની પ્રાથમિક તપાસમાં જે વિગતો બહાર આવી છે તે વધુ શરમજનક છે. મુખ્ય સૂત્રધાર અલ્ફાઝ મલેકે પોતાના જન્મદિવસની પાર્ટી માટે આ લોકોને આમંત્રણ આપ્યું હતું. અલ્ફાઝની વાડીમાં દારૂ અને ચિકનની મહેફિલ જમાવ્યા બાદ, આ સાતેય આરોપીઓ મોડી રાત્રે સિંહ દર્શનના નામે જંગલ વિસ્તારમાં ઘૂસી ગયા હતા. તેઓ પહેલા ઉમરેઠી અને કુકરાસ થઈને પાંડવા વિસ્તારમાં પ્રવેશ્યા હતા. જંગલના પ્રાણીઓ માટે આ સમય આરામનો હોય છે, પરંતુ આ લોકો પોતાની પાર્ટીના નશામાં જંગલના કાયદાને ચીંધીને નીકળ્યા હતા. સિંહ જેવા ગંભીર અને સંવેદનશીલ પ્રાણીની શાંતિ ભંગ કરવી, તે પણ જ્યારે વ્યક્તિ નશામાં હોય, ત્યારે તે મનુષ્ય અને પ્રાણી બંને માટે જીવલેણ બની શકે છે. આ શખ્સોની માનસિકતા દર્શાવે છે કે તેમના માટે સિંહ એક જીવંત પ્રાણી નહીં, પરંતુ સેલ્ફી લેવા માટેનું કોઈ સાધન માત્ર છે.
કાયદો શું માત્ર સામાન્ય માણસ માટે જ છે?
જ્યારે આ ઘટનાની માહિતી સોશિયલ મીડિયા અને સ્થાનિક લોકોમાં વાયુવેગે ફેલાઈ, ત્યારે લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળ્યો હતો. સ્થાનિકોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે જો એક સામાન્ય ખેડૂત કે મજૂર પોતાના કામ માટે જંગલની આસપાસથી પસાર થાય તો વન વિભાગના નિયમો તેને તુરંત રોકી લે છે, પરંતુ જ્યારે રાજકીય ઓળખાણ ધરાવતા લોકો કાર પર મંત્રીનું બોર્ડ લગાવીને આવી હરકતો કરે ત્યારે કાયદો કેમ નરમ પડી જાય છે? શું ગીરના સિંહો માત્ર ફોટોગ્રાફી માટે જ છે? રૂ. 4 લાખનો દંડ ભરવો એ આ લોકો માટે નાની વાત હોઈ શકે છે, પરંતુ આ હિંમત તો જુઓ કે તેઓ નંબર પ્લેટ વગરની કારમાં સત્તાધારી પક્ષના મંત્રીનું બોર્ડ લગાવીને ફરે છે. વન વિભાગે કડક કાર્યવાહી કરી છે તે આવકારદાયક છે, પરંતુ શું આ માત્ર દંડ સુધી સીમિત રહેશે કે પછી આ કૌભાંડમાં સામેલ અન્ય વગદાર લોકો સુધી પણ તપાસ પહોંચશે?
સૂત્રધાર અને સાથીદારો
આ મામલામાં ઝડપાયેલા આરોપીઓમાં મંડોરના અલ્ફાઝ મલેકની સાથે સુલતાન બાલાગામીયા, અંકિત નાઘેરા, રામ ભાવેશભાઈ, યશ ધ્રામણચોટીયા અને મોરબીના ઘેલું કુંભરવડિયા તથા દશરથ ડાભીનો સમાવેશ થાય છે. આ યાદી જોતા સ્પષ્ટ થાય છે કે આમાં માત્ર સ્થાનિક લોકો જ નહીં, પરંતુ દૂરના મોરબીથી પણ લોકો ગેરકાયદે સિંહ દર્શન કરવા માટે આવતા હતા. આ કોઈ છૂટોછવાયો બનાવ નથી, પરંતુ એક આખું નેટવર્ક કામ કરી રહ્યું હોવાની પ્રબળ શંકા છે. વેરાવળ RFO વાય. એસ. કલસરિયા અને તેમની ટીમે સમયસૂચકતા વાપરીને આ કૌભાંડને પકડી પાડ્યું છે, પરંતુ હવે જરૂર છે કે આ નેટવર્કના મૂળ સુધી તપાસ થાય. અન્ય કોઈ મોટા માથાની સંડોવણી છે કે કેમ, તે જાણવું અત્યંત જરૂરી છે.
ગીરનું જંગલ અને તેના સિંહો આખા દેશની ધરોહર છે. જો આપણે તેમને આવા શિકારી માનસિકતા ધરાવતા લોકોના ભરોસે છોડી દઈશું, તો ભવિષ્યમાં સિંહ દર્શનના નામે મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ શકે છે. વન વિભાગે ભલે કડક વલણ અપનાવ્યું હોય, પરંતુ જ્યાં સુધી રાજકીય પ્રોટોકોલ અને ઓળખાણનો દુરુપયોગ બંધ નહીં થાય, ત્યાં સુધી આવી ઘટનાઓ પુનરાવર્તિત થતી રહેશે. સિંહના રક્ષણ માટે કડક કાયદાઓ છે, પણ તેનો અમલ કરનારા તંત્ર પર રહેતા રાજકીય દબાણોને દૂર કરવા પડશે. આ કેસમાં જે ‘મંત્રી’ના બોર્ડનો ઉપયોગ થયો છે, તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થવી જોઈએ. શું આ લોકો ખરેખર કોઈ મંત્રીના અંગત માણસો છે? જો હા, તો તેમની સામે પણ કાર્યવાહી થવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈને આવા કૃત્યો કરવાની હિંમત ન થાય.
આ પણ વાંચો:
