Nutrition Scheme Scam: અરવલ્લી જિલ્લાના મોડાસા ગ્રામીણ વિસ્તારમાં એક એવી ઘટના સામે આવી છે જેણે સરકારની કલ્યાણકારી યોજનાઓની પોલ ખોલી નાખી છે. સાકરિયા ગામ પાસેથી પસાર થતા એક પિકઅપ ડાલાને જાગૃત નાગરિકોએ અટકાવતા જે દ્રશ્યો જોવા મળ્યા, તે કોઈ પણ સંવેદનશીલ વ્યક્તિને હચમચાવી દેવા માટે પૂરતા છે. આ ગાડીમાં ઠાંસી ઠાંસીને ભરવામાં આવેલી ૩૦૫ બોરીઓ સામાન્ય સામાનની નહોતી, પરંતુ ગુજરાત સરકારના મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા આંગણવાડી મારફતે સગર્ભા મહિલાઓ અને બાળકોને આપવામાં આવતો પૌષ્ટિક આહાર હતો. જે બાળકોને કુપોષણથી બચાવવા માટે સરકારે લાખો-કરોડોનું બજેટ ફાળવ્યું છે, તે જ આહાર બજારમાં કાળાબજાર થવા જઈ રહ્યો હતો. આ ઘટનાએ સાબિત કરી દીધું છે કે, તંત્રના કાણાંમાંથી ભ્રષ્ટાચારનું પાણી કેટલું ઊંડે સુધી વહી રહ્યું છે.
જાગૃત નાગરિકોની સજાગતા
જ્યારે તંત્રના અધિકારીઓ પોતાની ફાઈલોમાં બધું વ્યવસ્થિત હોવાના દમ ભરે છે, ત્યારે સાકરિયા ગામના જાગૃત નાગરિકોએ રસ્તા પર ઉતરીને અસલી તસ્વીર દુનિયા સામે મૂકી છે. GJ-18-UU-3549 નંબરના આ પિકઅપ ડાલાને અટકાવ્યા બાદ જ્યારે તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે ૧૦ કિલોની ‘બાલ શક્તિ’ની ૨૦૦ બોરી, ‘માતૃ શક્તિ’ની ૧૦૦ બોરી અને ‘સત્વ આટા’ની ૫ બોરી મળી આવી હતી. ગાડીના ડ્રાઈવર શાહરૂખ દિવાનની પ્રાથમિક પૂછપરછમાં એ વાત સામે આવી છે કે આ જથ્થો મહીસાગર જિલ્લાના ખાનપુર તાલુકાના ગોડાઉનમાંથી લાવવામાં આવ્યો હતો અને તેને મોડાસાના ઝાકીરભાઈ મેમણને પહોંચાડવાનો હતો. સવાલ એ થાય છે કે, સરકારી ગોડાઉનમાંથી આટલો મોટો જથ્થો સત્તાવાર મંજૂરી વિના બહાર કેવી રીતે નીકળી ગયો? શું આ કોઈ એક દિવસની ઘટના છે કે પછી વર્ષોથી ચાલતું કોઈ મોટું રેકેટ?
રહસ્યમય કનેક્શન: બનાસ ડેરીના નામે અન્ય જથ્થાની હેરાફેરી
આ કૌભાંડની સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે અરવલ્લી જિલ્લામાં જે ‘ટેક હોમ રાશન’ (THR) વિતરણ માટે નિર્ધારિત છે, તે બનાસ ડેરી દ્વારા બનાવવામાં આવે છે. પરંતુ પોલીસ દ્વારા જપ્ત કરવામાં આવેલા જથ્થાની જ્યારે તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે તે બનાસ ડેરીનો હોવાનું જણાયું નથી. આનો સીધો અર્થ એ છે કે, આંગણવાડીઓમાં લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવા માટે કોઈ અલગ અને અસ્પષ્ટ સ્ત્રોતમાંથી આહાર મેળવવામાં આવી રહ્યો છે. જિલ્લા પ્રોગ્રામ ઓફિસર મનીષા બારોટે પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ જથ્થો શંકાસ્પદ છે. જો અધિકૃત કંપનીનો આહાર નથી, તો કોણ બાળકોને આ ‘શંકાસ્પદ’ ખોરાક ખવડાવવાની રમત રમી રહ્યું છે? આ મામલે ઇન્ચાર્જ CDPO અને મોડાસા CDPO દ્વારા તપાસ શરૂ કરાઈ હોવાના દાવા તો થઈ રહ્યા છે, પણ શું આ તપાસ પણ કોઈ મોટી માછલીઓને બચાવવા માટેનો દેખાવ તો નથી ને?
તંત્રની મિલીભગત કે વહીવટી લાપરવાહી? સવાલોના ઘેરામાં સરકાર
કોંગ્રેસના ઈન્ચાર્જ પ્રમુખ કમલેન્દ્રસિંહ પુવારે આ ઘટનાને તંત્રની ગંભીર બેદરકારી અને સંભવિત મિલીભગત ગણાવી છે. સામાજિક કાર્યકરોની બાતમી પરથી વાહન ઝડપાય છે, પણ અધિકારીઓ કેમ અગાઉથી કશું જાણી શકતા નથી? આટલી મોટી માત્રામાં સરકારી જથ્થાની હેરફેર જ્યારે કોઈ પણ પ્રકારના પોલીસ વેરીફિકેશન વિના થતી હોય, ત્યારે તંત્રની નૈતિકતા પર મોટા પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો લાગે છે. આંગણવાડી કેન્દ્રો મારફતે જે લાભાર્થીઓ સુધી આ પોષણ આહાર પહોંચવો જોઈતો હતો, તેના બદલે તે બ્લેક માર્કેટમાં જઈ રહ્યો છે. આ કૌભાંડ માત્ર અનાજની ચોરી નથી, પરંતુ ગરીબ બાળકોના સ્વાસ્થ્ય સાથે કરવામાં આવેલો એક જઘન્ય અપરાધ છે. શું આવા ભ્રષ્ટાચારને પ્રોત્સાહન આપનારા અધિકારીઓ સામે ક્યારેય પગલાં લેવાશે?
ગુનાખોરીનું મોટું નેટવર્ક: પોલીસની તપાસ કઈ દિશામાં?
મોડાસા રૂરલ પોલીસે ગુનો નોંધીને તપાસ તો શરૂ કરી છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે આવા કેસોમાં માત્ર ડ્રાઈવર અને પકડાયેલા વ્યક્તિ સુધી જ તપાસ મર્યાદિત રહી જતી હોય છે. સામાજિક કાર્યકરો અને જનતાની માંગ છે કે આ સમગ્ર કૌભાંડની મૂળ સુધી તપાસ થાય. મહીસાગરના ખાનપુર ગોડાઉનથી લઈને મોડાસાના ઝાકીરભાઈ મેમણ સુધીના આ ગઠબંધનમાં કોણ કોણ સામેલ છે? કેટલા સમયથી આ નેટવર્ક સક્રિય છે? અને કેટલા આંગણવાડી કેન્દ્રોના હિસ્સાનું અનાજ આ રીતે બારોબાર વેચાઈ ગયું હશે? આ તમામ પ્રશ્નોના જવાબ મળવા અત્યંત જરૂરી છે. જો આ તપાસને નિષ્પક્ષ રાખવી હોય તો માત્ર લોકલ પોલીસ પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતા, કોઈ ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ સમિતિ દ્વારા આનું વિશ્લેષણ થવું જોઈએ.
એક તરફ સરકાર ‘કુપોષણ મુક્ત ભારત’ના મોટા-મોટા દાવાઓ કરે છે અને બીજી તરફ આવી રીતે પોષણ આહારના કાળાબજાર થાય છે. જ્યારે સરકાર ગરીબ બાળકો માટે આહાર આપે છે, ત્યારે તે તેમની સહાય માટે હોય છે, નહીં કે અમુક ભ્રષ્ટ લોકોની તિજોરી ભરવા માટે. આ ઘટનાએ એ પણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે જ્યાં સુધી પાયાના સ્તરે પારદર્શિતા નહીં આવે અને જવાબદારી નક્કી નહીં થાય, ત્યાં સુધી આવી ઘટનાઓ બનતી રહેશે. અરવલ્લીના લોકો હવે માત્ર FIR થી સંતોષ માનવા તૈયાર નથી, તેઓ દોષિતોને જેલના સળિયા પાછળ જોવા માંગે છે. શું આ કૌભાંડમાં સામેલ નેતાઓ અને અધિકારીઓનો કોઈ પર્દાફાશ થશે, કે પછી દર વખતની જેમ ફાઈલ બંધ થઈ જશે?
આ પણ વાંચો:
