
Jantar Mantar Student Protest: નવી દિલ્હીના જંતર-મંતર પર શરૂ થયેલું વિદ્યાર્થીઓનું વિરોધ પ્રદર્શન થોડા જ દિવસોમાં દેશવ્યાપી ચર્ચાનો વિષય બની ગયું. નીટ-યુજી પરીક્ષામાં ગેરરીતિ, પેપર લીક, વધતી બેરોજગારી અને શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતાના પ્રશ્નોને લઈને હજારો વિદ્યાર્થીઓ એક મંચ પર આવ્યા. સોશિયલ મીડિયા પર શરૂ થયેલી આ ઝુંબેશ બાદ વિવિધ રાજ્યોમાંથી પણ વિદ્યાર્થીઓનો ટેકો મળતો ગયો અને આંદોલનનું કદ સતત વધતું રહ્યું.
સોશિયલ મીડિયા પરથી રસ્તા સુધી પહોંચ્યો યુવાનોનો અવાજ
ઇન્સ્ટાગ્રામ સહિતના વિવિધ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની વાત રજૂ કરવાનું શરૂ કર્યું. થોડા જ સમયમાં લાખો યુવાનો આ અભિયાન સાથે જોડાયા અને જંતર-મંતર પર શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયું. પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાની માંગ સાથે પારદર્શક તપાસ અને જવાબદારી નક્કી કરવાની માંગ સતત ઉઠતી રહી.
નીટ પેપર લીક બન્યો લાંબા સમયથી ચાલતા અસંતોષનો કેન્દ્રબિંદુ
વિદ્યાર્થીઓનું માનવું હતું કે નીટ પેપર લીક માત્ર એક ઘટના નહોતી, પરંતુ લાંબા સમયથી શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં ઉભી થતી ગેરરીતિઓ સામેના અસંતોષનું પરિણામ હતી. સતત પેપર લીક, ભરતી પ્રક્રિયામાં વિવાદો અને રોજગાર અંગેની અનિશ્ચિતતાએ યુવાનોમાં નિરાશા વધારી હતી. આ તમામ મુદ્દાઓ એકસાથે જોડાતા વિરોધ વધુ વ્યાપક બન્યો.
પોલીસ કાર્યવાહી બાદ આંદોલનને મળ્યો વધુ ટેકો
જંતર-મંતર અને સંસદ તરફના કૂચ દરમિયાન થયેલી પોલીસ કાર્યવાહી પણ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની. લાઠીચાર્જ અને બળપ્રયોગના દૃશ્યો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થયા. તેના કારણે અનેક વિદ્યાર્થીઓ, સામાજિક કાર્યકરો અને સામાન્ય નાગરિકોએ પણ આંદોલન પ્રત્યે સમર્થન વ્યક્ત કર્યું. વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન શાંતિ જાળવવા માટે આયોજકોએ સતત અપીલ પણ કરી હતી.
શાંતિપૂર્ણ વિરોધ આંદોલનની સૌથી મોટી ઓળખ બની
સમગ્ર આંદોલન દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ અહિંસક માર્ગ અપનાવ્યો. અનેક સ્થળોએ ઉશ્કેરણીજનક પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હોવા છતાં પ્રદર્શનકારીઓ શાંતિથી બેઠા રહ્યા, સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને પોતાના મુદ્દાઓ રજૂ કરતા રહ્યા. આંદોલન દરમિયાન શાંતિ જાળવવાનો પ્રયાસ સમગ્ર અભિયાનની સૌથી મોટી વિશેષતા તરીકે સામે આવ્યો.
મીડિયાની ભૂમિકા પર પણ ઉઠ્યા સવાલો
આંદોલનને લઈને મીડિયાના કેટલાક અહેવાલો પર પણ ચર્ચા થઈ. ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અને સામાજિક વર્તુળોમાં એવી લાગણી વ્યક્ત કરવામાં આવી કે કેટલાક મીડિયા પ્લેટફોર્મોએ વિદ્યાર્થીઓના મૂળ પ્રશ્નોની જગ્યાએ અન્ય મુદ્દાઓને વધુ પ્રાધાન્ય આપ્યું. બીજી તરફ અનેક સ્વતંત્ર પત્રકારો અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મોએ મેદાનમાંથી સતત માહિતી અને તસવીરો લોકો સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો.
શિક્ષણ મંત્રીના રાજીનામા બાદ ઉજવણીનો માહોલ
કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની જાહેરાત બાદ જંતર-મંતર પર હાજર વિદ્યાર્થીઓમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો. વિદ્યાર્થીઓએ આ ઘટનાને પોતાના લાંબા સંઘર્ષનું પરિણામ ગણાવ્યું. અનેક સ્થળોએ તાળીઓ, સૂત્રોચ્ચાર અને ઉજવણીના દૃશ્યો જોવા મળ્યા. સાથે જ શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં મૂળભૂત સુધારાની માંગ યથાવત રાખવામાં આવી.
વિપક્ષે સરકારને ઘેરી, શિક્ષણ સુધારાની માંગ વધુ તેજ બની
વિપક્ષી પક્ષોના નેતાઓએ સમગ્ર ઘટનાને સરકાર માટે ચેતવણી ગણાવી. તેમના મત મુજબ, વિદ્યાર્થીઓના પ્રશ્નોને સમયસર સાંભળવામાં આવ્યા હોત તો પરિસ્થિતિ અહીં સુધી પહોંચી ન હોત. પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં પારદર્શિતા, જવાબદારી અને ગેરરીતિ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ ફરી એકવાર જોરશોરથી સામે આવી.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગણીઓ પર સરકાર સાથે ચર્ચા
વિદ્યાર્થી પ્રતિનિધિઓએ પરીક્ષા વ્યવસ્થામાં સુધારા, પેપર લીકના કેસોમાં કડક કાર્યવાહી, વિરોધ દરમિયાન નોંધાયેલા કેસો પાછા ખેંચવા, ભવિષ્યમાં શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી ન કરવા અને વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં લાંબા ગાળાના સુધારાઓ જેવી માંગણીઓ સરકાર સમક્ષ મૂકી. સરકાર તરફથી કેટલીક માંગણીઓ પર સકારાત્મક અભિગમ દર્શાવવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી પણ સામે આવી.
લોકશાહીમાં જનભાગીદારીની નવી ચર્ચા
જંતર-મંતરનું આંદોલન માત્ર એક પરીક્ષા અથવા એક રાજીનામા સુધી મર્યાદિત રહ્યું નથી. આ સમગ્ર ઘટનાએ લોકશાહીમાં યુવાનોની ભાગીદારી, જવાબદારી, પારદર્શિતા અને જનઆવાજના મહત્વ અંગે નવી ચર્ચા શરૂ કરી છે. આગામી સમયમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં કેટલા સુધારા થાય છે અને વિદ્યાર્થીઓની માંગણીઓ કેટલા અંશે અમલમાં આવે છે તેના પર દેશભરના લાખો વિદ્યાર્થીઓની નજર રહેશે.







