Rahul Gandhi: અરુણાચલ પ્રદેશમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (LAC) નજીક ભારતીય સુરક્ષાબળોની પેટ્રોલિંગ ગતિવિધિને ચીન દ્વારા કથિત રીતે રોકવામાં આવી હોવાના અહેવાલો વચ્ચે રાજકીય વિવાદ તેજ બન્યો છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ગુરુવારે, 13 ઓગસ્ટે, આ ઘટનાને ચિંતાજનક ગણાવીને પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્ર સરકારની વિદેશ તથા સુરક્ષા નીતિ સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
રાહુલ ગાંધીનો ચીનને લઈને ગંભીર આરોપ
દિલ્હીમાં કોંગ્રેસના એક કાર્યક્રમમાં રાહુલ ગાંધીએ દાવો કર્યો કે ચીને અરુણાચલ પ્રદેશના ટક્સિંગ વિસ્તારમાં ભારતીય સુરક્ષાબળોને પેટ્રોલિંગ ન કરવાની મનાઈ કરી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર ચીન તરફથી એવો સંદેશ આપવામાં આવ્યો કે જમીન ભારતની હોવા છતાં ત્યાં ભારતીય દળો પેટ્રોલિંગ કરી શકશે નહીં. જોકે, આ દાવાની સરકાર, ભારતીય સેના અને અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી તરફથી પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
अरुणाचल प्रदेश में कई जगहों पर चीन ने हमारी सेना को पेट्रोलिंग करने से रोक दिया है – यह बेहद चिंताजनक है।
लेकिन उससे भी ज्यादा चिंताजनक है राजनाथ सिंह जी, अमित शाह जी और नरेंद्र मोदी जी की ओर से पसरा सन्नाटा। उल्टा मोदी सरकार चीन को रोकने के बजाय इस खबर को रोकने के लिए मीडिया पर… pic.twitter.com/gPK3JpeJ8b
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) August 14, 2026
મીડિયા પર દબાણનો પણ આરોપ
રાહુલ ગાંધીએ પોતાના ભાષણમાં એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે કેટલાક મીડિયા સંપાદકોને ફોન કરીને આ મુદ્દાને અખબારોમાં પ્રકાશિત ન કરવા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકાર પર ચીન સાથેના સરહદી મુદ્દાઓ અંગે દેશ સમક્ષ સંપૂર્ણ માહિતી ન મૂકવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમના નિવેદનથી રાજકીય ચર્ચા વધુ ઉગ્ર બની છે.
ગલવાન બાદના નિવેદનને લઈને સરકાર પર નિશાન
રાહુલ ગાંધીએ ગલવાન અથડામણ બાદ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા ભારતીય જમીનનો એક ઇંચ પણ ચીને કબજે કર્યો નથી તેવા અગાઉના નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો કે સરકારના આવા નિવેદનથી ચીનને અલગ રાજકીય સંદેશ ગયો હતો. કોંગ્રેસ નેતાએ આરોપ લગાવ્યો કે મોદી સરકારની વિદેશ નીતિ અને દેશના વ્યૂહાત્મક હિતોને નુકસાન થયું છે.
चीन को ‘क्लीन चिट’ देने वाले मोदी
हिंदुस्तान के लिए बहुत घातक हैं pic.twitter.com/pNdFBkdsgw— Congress (@INCIndia) August 14, 2026
કોંગ્રેસે સરકાર પાસે સ્પષ્ટ જવાબ માગ્યો
રાહુલ ગાંધીના નિવેદન બાદ કોંગ્રેસે પોતાના એક્સ હેન્ડલ પરથી પણ અરુણાચલ પ્રદેશના ટક્સિંગ વિસ્તારમાં ભારતીય પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ્સ સુધી પહોંચ રોકવામાં આવી હોવાના અહેવાલો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી. કોંગ્રેસના વિદેશી મામલાઓ વિભાગના અધ્યક્ષ સલમાન ખુર્શીદે કહ્યું કે LAC નજીક ઐતિહાસિક ભારતીય પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ્સ સુધી પહોંચ અંગેના અહેવાલો અત્યંત ગંભીર છે અને પ્રધાનમંત્રીએ દેશને આ મુદ્દે સ્પષ્ટ માહિતી આપવી જોઈએ.
ફેક્ટ-ફાઈન્ડિંગ ટીમના દાવાથી પણ ચિંતા
આ વિવાદ વચ્ચે એક ક્ષેત્રીય ફેક્ટ-ફાઈન્ડિંગ ટીમે પણ અરુણાચલ પ્રદેશના કેટલાક નિર્ધારિત ભારતીય પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ્સ નજીક ચીની ગતિવિધિઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ટીમે શેહરા-5 પોઈન્ટ સહિતના વિસ્તારોનો ઉલ્લેખ કરતાં દાવો કર્યો કે ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી (PLA) LACની આસપાસ ભારતીય ચારાણ અને શિકારના વિસ્તારો તરફ ધીમે-ધીમે પોતાની હાજરી વધારી રહી છે.
“The Indian National Congress is deeply alarmed and gravely concerned by reports that China has denied India access to historically Indian patrolling points across the Line of Actual Control (LAC) in Taksing, Arunachal Pradesh.
The Indian National Congress demands that Prime… pic.twitter.com/56lLvHTZID
— Congress (@INCIndia) August 13, 2026
સરકાર અને સેનાએ ચીની અતિક્રમણનો દાવો ફગાવ્યો
બીજી તરફ, સરકારી સૂત્રોએ અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચીન દ્વારા અતિક્રમણ કરવામાં આવ્યું હોવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. ભારતીય સેનાએ પણ ભારતીય પેટ્રોલિંગ પોઈન્ટ્સ પર ઘૂસણખોરીના અહેવાલોને ફગાવ્યા છે. અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડૂએ પણ ચીની ગતિવિધિઓ અંગે કરવામાં આવેલા કેટલાક દાવાઓનો ઇનકાર કર્યો છે. તેથી હાલ આ મુદ્દે રાજકીય દાવા અને સત્તાવાર સ્પષ્ટતાઓ વચ્ચે તફાવત જોવા મળી રહ્યો છે.
વિદેશ મંત્રાલયે સરહદ પર શાંતિને સર્વોચ્ચ મહત્વ આપ્યું
વિદેશ મંત્રાલયે મંગળવારે કહ્યું હતું કે ભારત ચીન સાથે જોડાયેલા સરહદી મુદ્દાઓને અત્યંત ગંભીરતાથી લે છે. મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું કે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા પર શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવી ભારત માટે સર્વોચ્ચ મહત્વ ધરાવે છે. જોકે, મંત્રાલયે ટક્સિંગમાં પેટ્રોલિંગ રોકવાના ચોક્કસ અહેવાલો અંગે સીધી ટિપ્પણી કરી નહોતી.
फॉरेन पॉलिसी ❌
जबरन गले पड़ो ✅ pic.twitter.com/EoR9Eky45u— Congress (@INCIndia) August 14, 2026
ચીનનું નિવેદન પણ આવ્યું સામે
આ દરમિયાન બુધવારે ચીને ચીન-ભારત સરહદ પરની સ્થિતિ હાલમાં સામાન્ય રીતે સ્થિર હોવાનું જણાવ્યું હતું. જોકે, અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદ નજીક ચીની સૈન્ય ગતિવિધિઓમાં વધારો થયો હોવાના અહેવાલો અંગે ચીની પક્ષે સીધી ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. આથી સરહદી સ્થિતિ અંગે બંને દેશોના સત્તાવાર વલણ વચ્ચે અલગ દૃષ્ટિકોણ જોવા મળે છે.
રાહુલ ગાંધીએ વિદેશ નીતિ પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા
રાહુલ ગાંધીએ પ્રધાનમંત્રી મોદીની વિદેશ નીતિની ટીકા કરતાં કહ્યું કે માત્ર વિશ્વના નેતાઓને ગળે મળવાથી વિદેશ નીતિ અને ભારતીય હિતો મજબૂત થતા નથી. તેમણે ભારતની અગાઉની ગેરજોડાણ અને મિત્રતાની નીતિનો ઉલ્લેખ કરીને અમેરિકા, રશિયા અને ઈરાન જેવા દેશો સાથે ભારતના સંબંધોનો ઉપયોગ આંતરરાષ્ટ્રીય સંઘર્ષોમાં મધ્યસ્થતા માટે કરી શકાય તેમ હોવાનો દાવો કર્યો.
लिख कर ले लो… सोने नहीं देंगे 🔥 pic.twitter.com/hnhRxud037
— Congress (@INCIndia) August 13, 2026
અરુણાચલની 1,200 કિલોમીટર લાંબી સરહદનું મહત્વ
અરુણાચલ પ્રદેશની તિબેટ સાથે આશરે 1,200 કિલોમીટર લાંબી સરહદ છે. સરહદનું સંપૂર્ણ અને સ્પષ્ટ સીમાંકન ન હોવાથી ભારતીય અને ચીની પેટ્રોલિંગ દળો વચ્ચે ઘણી વખત સામસામે આવવાની સ્થિતિ ઊભી થાય છે. આ કારણે LAC પર પેટ્રોલિંગ, સરહદી માળખાકીય વિકાસ અને બંને દેશો વચ્ચેના સૈન્ય સંવાદનું મહત્વ સતત વધતું રહ્યું છે.
રાજકીય આરોપોથી આગળ સત્તાવાર સ્પષ્ટતા જરૂરી
હાલમાં ટક્સિંગ અને આસપાસના વિસ્તારોને લઈને કોંગ્રેસના આરોપો સામે સરકાર અને સુરક્ષા સંસ્થાઓએ અલગ વલણ રજૂ કર્યું છે. એક તરફ વિપક્ષ સરહદી સ્થિતિને ગંભીર ગણાવીને સરકાર પાસે પારદર્શક માહિતી માગી રહ્યો છે, જ્યારે બીજી તરફ સત્તાવાર સૂત્રો અતિક્રમણ અથવા પેટ્રોલિંગ રોકવાના દાવાઓને નકારી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં સરહદ પર વાસ્તવિક સ્થિતિ શું છે, ભારતીય પેટ્રોલિંગ વ્યવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થયો છે કે નહીં અને ચીની સૈન્યની ગતિવિધિઓનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ શું છે, તે અંગે સરકારની વિગતવાર સ્પષ્ટતા હવે મહત્વપૂર્ણ બની છે.
