TMC Name Symbol Freeze: પશ્ચિમ બંગાળની નંદીગ્રામ અને રેજિનગર વિધાનસભા પેટાચૂંટણી પહેલાં ચૂંટણી પંચે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ એટલે કે TMCનું સત્તાવાર નામ ‘ઓલ ઇન્ડિયા તૃણમૂલ કોંગ્રેસ’ અને તેનું ‘ફૂલો અને ઘાસ’ અથવા ‘જોડાફૂલ’ ચૂંટણી ચિહ્ન વચગાળાના ધોરણે ફ્રીઝ કરી દીધું છે. 17 સપ્ટેમ્બરે જાહેર કરાયેલા આદેશ અનુસાર બંને હરીફ જૂથોને આગામી પેટાચૂંટણીમાં મૂળ TMC નામ અને અનામત ચૂંટણી ચિહ્નનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી નહીં હોય. બંને જૂથોને અલગ નામ અને ચૂંટણી પંચની ‘ફ્રી સિંબલ’ યાદીમાંથી અલગ ચૂંટણી ચિહ્ન પસંદ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.
18 સપ્ટેમ્બર સુધી ત્રણ નામ અને ત્રણ ચિહ્ન આપવાના હતા
ચૂંટણી પંચે બંને જૂથોને ત્રણ-ત્રણ વૈકલ્પિક નામ અને ત્રણ-ત્રણ પસંદગીના ચૂંટણી ચિહ્ન આપવા જણાવ્યું હતું. આ વિગતો 18 સપ્ટેમ્બરની સવારે 11 વાગ્યા સુધી પંચને સોંપવાની હતી. ત્યારબાદ પેટાચૂંટણી માટે બંને જૂથોને અલગ નામ અને અલગ ચૂંટણી ચિહ્ન ફાળવવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવશે. પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ વ્યવસ્થા હાલમાં પેટાચૂંટણી માટેની વચગાળાની વ્યવસ્થા છે અને તેને TMCના નામ તથા ચિહ્ન પર અંતિમ અધિકાર અંગેનો નિર્ણય માનવામાં આવશે નહીં.
અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી
ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે પાર્ટીના નામ, સંગઠન અને ચૂંટણી ચિહ્ન અંગે અંતિમ નિર્ણય માટે વિગતવાર પ્રક્રિયા જરૂરી છે. એટલે હાલમાં એ નક્કી થયું નથી કે ભવિષ્યમાં TMCનું મૂળ નામ અને ‘જોડાફૂલ’ ચિહ્ન કયા જૂથને મળશે. હાલનો નિર્ણય માત્ર આગામી પેટાચૂંટણીમાં મતદારોમાં મૂંઝવણ ન સર્જાય અને બંને હરીફ જૂથોને અલગ ઓળખ સાથે ચૂંટણી લડવાની તક મળે તે માટે કરવામાં આવ્યો છે.
બંને જૂથોને હરીફ દાવેદાર તરીકે માન્યતા
ચૂંટણી પંચના આદેશનું મહત્વનું પાસું એ છે કે દસ્તાવેજો અને બંને પક્ષોના દાવાઓના આધારે પંચે TMCમાં બે હરીફ જૂથોની સ્થિતિને ધ્યાનમાં લીધી છે. બંને જૂથો પાર્ટીના સંગઠન, નામ અને પરંપરાગત ચૂંટણી ચિહ્ન પર પોતાનો અધિકાર હોવાનો દાવો કરી રહ્યા છે. વિવાદનો અંતિમ ઉકેલ આવે ત્યાં સુધી બંને જૂથોને સમાન ચૂંટણી વ્યવસ્થા હેઠળ અલગ ઓળખ આપવામાં આવી છે.
સુનાવણી બાદ ચૂંટણી પંચનો આદેશ
આ નિર્ણય પહેલાં ચૂંટણી પંચે બંને પક્ષોના પ્રતિનિધિઓને સાંભળ્યા હતા. બંને જૂથોએ પાર્ટીના નામ, સંગઠનાત્મક નિયંત્રણ અને ચૂંટણી ચિહ્ન અંગે પોતાના દાવા અને દસ્તાવેજો રજૂ કર્યા હતા. અગાઉ 12 સપ્ટેમ્બરે પણ બંને પક્ષોની અલગ-અલગ સુનાવણી થઈ હતી અને એક જૂથ પાસેથી વધારાના દસ્તાવેજો માંગવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ અંતિમ દલીલો અને દસ્તાવેજો રજૂ કરવાની પ્રક્રિયા આગળ વધી હતી.
6 ઓક્ટોબરની પેટાચૂંટણી પર સીધી અસર
ચૂંટણી પંચનો આ નિર્ણય નંદીગ્રામ અને રેજિનગરની 6 ઓક્ટોબરે યોજાનારી પેટાચૂંટણી પર સીધી અસર કરશે. બંને બેઠકો પર હરીફ જૂથોએ પોતાના ઉમેદવારો જાહેર કર્યા હતા અને પરંપરાગત TMC નામ તથા ચૂંટણી ચિહ્નનો ઉપયોગ કરવાનો દાવો કર્યો હતો. હવે ચૂંટણી પંચના આદેશ બાદ બંને પક્ષોને અલગ ઓળખ હેઠળ મતદારો સમક્ષ જવું પડશે.
વિવાદની શરૂઆત અને સંગઠન પર નિયંત્રણનો પ્રશ્ન
TMCની અંદર પાર્ટીના નામ, સંગઠન અને ચૂંટણી ચિહ્નને લઈને વિવાદ 2026ની વિધાનસભા ચૂંટણી બાદ વધુ ગંભીર બન્યો હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. બંને પક્ષોએ પાર્ટીના વાસ્તવિક નિયંત્રણ અને સત્તાવાર ઓળખ અંગે પોતાના દાવા કર્યા હતા. પેટાચૂંટણી માટે બંને તરફથી ઉમેદવારો ઉતારવામાં આવ્યા બાદ ચૂંટણી ચિહ્નનો પ્રશ્ન વધુ મહત્વનો બન્યો. ચૂંટણી પંચ સમક્ષ રજૂ થયેલા દાવાઓના આધારે હાલ બંને જૂથોને અલગ ચૂંટણી ઓળખ આપવામાં આવી છે.
મહારાષ્ટ્રના પક્ષ વિભાજનના કેસોની યાદ
TMC અંગેનો આ વચગાળાનો નિર્ણય અગાઉના પક્ષ વિભાજનના કેટલાક મામલાઓની યાદ અપાવે છે, જેમાં ચૂંટણી પંચે હરીફ જૂથો વચ્ચે વિવાદ ચાલતો હોય ત્યારે ચૂંટણી પ્રક્રિયા માટે વચગાળાની વ્યવસ્થા કરી હતી. જોકે TMCના કિસ્સામાં અંતિમ નિર્ણય હજુ બાકી છે. ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મૂળ નામ અને અનામત ચૂંટણી ચિહ્ન અંગેનો અંતિમ પ્રશ્ન અલગ અને વિગતવાર પ્રક્રિયા દ્વારા નક્કી કરવામાં આવશે.
હવે નજર નવા નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન પર
હાલની સ્થિતિમાં નંદીગ્રામ અને રેજિનગર પેટાચૂંટણીમાં મૂળ TMC નામ અને ‘જોડાફૂલ’ ચિહ્ન EVM પર બંને જૂથોમાંથી કોઈને પણ મળશે નહીં. બંને જૂથોએ નવા નામ અને ચિહ્ન માટે પોતાની પસંદગી પંચને આપવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી છે. આ નિર્ણયથી આગામી પેટાચૂંટણીમાં બંને જૂથો કઈ ઓળખ સાથે મેદાનમાં ઉતરે છે તે મહત્વનું બન્યું છે.
જોકે, આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને TMCના મૂળ નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન અંગેનો અંતિમ ચુકાદો માનવો યોગ્ય નથી. ચૂંટણી પંચની વિગતવાર પ્રક્રિયા બાદ જ નક્કી થશે કે મૂળ પાર્ટી ઓળખ અને ‘જોડાફૂલ’ ચિહ્ન પર કયા જૂથનો અધિકાર રહેશે.
