Morbi Farmers Protest: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 76મા જન્મદિવસે, 17 સપ્ટેમ્બર 2026ની રાત્રે ગુજરાતના મોરબી જિલ્લાના જેતપર ગામમાં ખેડૂતો દ્વારા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના પૂતળા સળગાવી વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટનાના પગલે મોરબી તાલુકા પોલીસ સ્ટેશનમાં 21 ખેડૂતો સામે FIR નોંધવામાં આવી છે. ખેડૂતો છેલ્લા ચાર મહિનાથી હાઇ-વોલ્ટેજ વીજ ટ્રાન્સમિશન લાઇન અને ટાવરોના મુદ્દે આંદોલન કરી રહ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ અદાણી એનર્જી સોલ્યુશન્સ સાથે જોડાયેલો છે.
FIR મોરબી તાલુકા પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્સ્પેક્ટર નીલેશભાઈ સાવજીભાઈ ઘેટિયાએ પોતે નોંધાવી છે. પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, 17 સપ્ટેમ્બરની રાત્રે આશરે 10:56 વાગ્યે WhatsApp પર મળેલા વીડિયોમાં કેટલાક લોકો એકઠા થઈને બંને નેતાઓના પૂતળા સળગાવતા અને સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કરતા જોવા મળ્યા હતા.
📍Morbi, Gujarat
Modiji’s birthday celebration https://t.co/m8j4TepQvV pic.twitter.com/YysonJeydj
— Madhavendra (@deadofmadhav) September 18, 2026
FIRમાં BNSની આઠ કલમો લાગુ
18 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ સાંજે 5:15 વાગ્યે નોંધાયેલી FIRમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા, 2023ની આઠ કલમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. તેમાં કલમ 61(2) ગુનાહિત કાવતરું, 126(2) ખોટી રીતે રસ્તો રોકવા, 189(2) ગેરકાયદેસર સભા, 192 રમખાણ માટે ઉશ્કેરણી, 223 જાહેર સેવકના આદેશના ઉલ્લંઘન, 285 જાહેર રસ્તા પર જોખમ કે અવરોધ, 287 આગ અથવા જ્વલનશીલ પદાર્થ અંગે બેદરકારી અને 352 શાંતિ ભંગ માટે ઇરાદાપૂર્વક અપમાન તથા ઉશ્કેરણી સાથે સંબંધિત છે.
FIRમાં 31 ઓગસ્ટ 2026ના મોરબી જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટના જાહેર આદેશના ઉલ્લંઘનનો પણ આરોપ મૂકાયો છે. જોકે આ આદેશમાં ચોક્કસ શું પ્રતિબંધ હતો તેની વિગત ફરિયાદમાં સ્પષ્ટ નથી.
21 ખેડૂતોના નામ FIRમાં સામેલ
FIRમાં નેહુલ ધીરજલાલ અમૃતિયા, હર્ષદ ચતુરભાઈ અઘારા, રાજુભાઈ ભુદર કંડિયા, દીપક નાથાભાઈ ઝાકાસણિયા, લાલજી ઘનશ્યામ ઝાકાસણિયા, લલિત ઉર્ફે ભોટિયો ચીકુભાઈ અઘારા, કોકાભાઈ બચુભાઈ કંડિયા, અમિત બચુભાઈ કંડિયા, નરેશ બચુભાઈ અઘારા, નંદલાલ પ્રભુભાઈ અમૃતિયા, ગોવિંદ ધરમશીભાઈ અમૃતિયા, ચતુર છગન અઘારા, લાભુભાઈ અમરશીભાઈ વરસડા, હિરેન ચંદુભાઈ અઘારા, વિપુલ મગનભાઈ કંડિયા, ખુશાંગીબેન રાજેશભાઈ અઘારા, દર્શનાબેન ઉર્ફે ગુડીબેન હર્ષદભાઈ અઘારા, મિતલબેન વિપુલભાઈ કંડિયા, જ્યોતિબેન નિકેતભાઈ પંચાસર, નીરુભા પ્રમોદસિંહ જાડેજા અને હીરજીભાઈ દેવજીભાઈ ડેત્રોજના નામ છે.
ખેડૂતોનો દાવો છે કે FIRમાં નામ ધરાવતા કેટલાક લોકો ઘટનાસ્થળે હાજર જ નહોતા. ખેડૂત નેતા હિરેન અઘારાએ પણ પોતે પૂતળા દહનના સમયે ત્યાં હાજર ન હોવાનો દાવો કર્યો છે.
‘21 નહીં, 21 હજાર ખેડૂતો જેલ જવા તૈયાર’
વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોનું કહેવું છે કે તેમનો વિરોધ વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ સામે નહીં પરંતુ વીજ ટ્રાન્સમિશન લાઇનના વળતર અને ખેતીની જમીનના ઉપયોગ સામે છે. ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ, 21 લોકો સામે FIR કરીને આંદોલનને દબાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ખેડૂત નેતા નેહુલ અમૃતિયાએ FIRને ખોટી ગણાવીને કહ્યું છે કે 21 નામજોગ લોકોમાંથી કેટલાક ઘટનાસ્થળે હાજર નહોતા. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે તેઓ પોતાના બંધારણીય વિરોધના અધિકાર માટે આ લડાઈને આગળ લઈ જશે અને જરૂર પડે તો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી જશે.
BJP ધારાસભ્યના ભાઈઓ પણ ખેડૂતોની સાથે
આ મામલાની સૌથી મહત્વની રાજકીય બાબત એ છે કે મોરબીના BJP ધારાસભ્ય અને ગુજરાત સરકારના રાજ્યમંત્રી કાંતિભાઈ અમૃતિયાના ભાઈ કારાભાઈ અમૃતિયા અને ભરતભાઈ અમૃતિયા ખેડૂતોના આંદોલનને સમર્થન આપી રહ્યા છે.
કારાભાઈ અમૃતિયાએ FIRને ખેડૂતોને પરેશાન કરવાની રીત ગણાવી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ તેઓ ખેડૂતોની સાથે છે અને FIR બાદ આંદોલન વધુ ઉગ્ર બન્યું છે. જુલાઈમાં બંને ભાઈઓ ખેડૂતો સાથે ધરણામાં બેઠા હતા અને કારાભાઈએ 19 દિવસ સુધી ઉપવાસ પણ કર્યો હતો.
કારાભાઈનો દાવો છે કે પોલીસ ધરપકડની તૈયારીમાં હતી ત્યારે હજારો ખેડૂતો એકત્ર થયા હતા. તેમણે પોતાના પર પણ દબાણ અને વિવિધ સરકારી વિભાગોના દરોડા પડ્યાનો આક્ષેપ કર્યો છે.
35 ગામોના ખેડૂતોનો ચાર મહિનાથી વિરોધ
જેતપર અને આસપાસના આશરે 35 ગામોના ખેડૂતો જૂન 2026થી પોતાની ખેતીની જમીનમાંથી પસાર થતી હાઇ-વોલ્ટેજ ટ્રાન્સમિશન લાઇન સામે વિરોધ કરી રહ્યા છે. જુલાઈમાં ખેડૂતોએ 19 દિવસની ભૂખ હડતાળ પણ કરી હતી.
ટ્રાન્સમિશન લાઇનનું કામ હળવદ ટ્રાન્સમિશન લિમિટેડ કરી રહી છે, જે અદાણી એનર્જી સોલ્યુશન્સ લિમિટેડની સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ કંપની છે. ખેડૂતોની મુખ્ય માંગ જમીનના ઉપયોગ બદલ વધુ વળતર, પાક-વૃક્ષોના નુકસાનની ભરપાઈ, અકસ્માત અને તબીબી વીમો તથા ભવિષ્યમાં થતા નુકસાનની જવાબદારી નક્કી કરવાની છે.
ખેડૂતોના વળતર પ્રસ્તાવમાં 200થી 250 ટકા સુધીની માંગ
29 જુલાઈ 2026ના ખેડૂતોના પ્રસ્તાવમાં ટાવર બેઝ માટે જમીનની બજાર કિંમતના 200 ટકા સુધી અને ટ્રાન્સમિશન લાઇનના રાઇટ ઑફ વે કોરિડોર માટે ગ્રામ્ય તથા શહેરી વિસ્તારોમાં બજાર કિંમતના 250 ટકા સુધી વળતરની માંગ કરવામાં આવી છે.
સાથે પાક અને વૃક્ષોના નુકસાન માટે અલગ વળતર, માર્કેટ રેટ કમિટી દ્વારા જમીનની બજાર કિંમત નક્કી કરવી, કામ શરૂ થાય તે પહેલાં ચુકવણી કરવી અને ભવિષ્યના અકસ્માતો માટે ટ્રાન્સમિશન કંપનીને જવાબદાર બનાવવાની માંગ છે. ખેડૂતો 25 વર્ષનો સમયગાળો પૂર્ણ થયા બાદ લાઇન અને માળખું દૂર કરવાની જવાબદારી પણ કંપનીની હોવી જોઈએ તેવી માંગ કરી રહ્યા છે.
સરકાર સામે હવે સીધા સવાલો
ખેડૂતોનો આંદોલન માત્ર વળતરનો મુદ્દો છે કે જમીનના લાંબા ગાળાના ઉપયોગનો પણ પ્રશ્ન છે? જો સરકાર ખેડૂતોની માંગને લઈને જુલાઈમાં ફેરફારોની જાહેરાત કરી ચૂકી હતી, તો તેમની બાકીની માંગણીઓનું નિરાકરણ કેમ આવ્યું નથી?
વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન 21 ખેડૂતો સામે FIR નોંધવામાં આવી છે, ત્યારે શું પોલીસે દરેક આરોપીની ઘટનાસ્થળે હાજરી અંગે અલગથી પુરાવા ચકાસ્યા છે? જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટના 31 ઓગસ્ટના આદેશનો ચોક્કસ અર્થ અને તેની લાગુ પડતી જોગવાઈઓ જાહેર કેમ કરવામાં આવતી નથી?
જો વીજ ટ્રાન્સમિશન પ્રોજેક્ટ જાહેર હિતમાં છે તો અસરગ્રસ્ત ખેડૂતો સાથે વળતર, અકસ્માતની જવાબદારી અને જમીનના લાંબા ગાળાના ઉપયોગ અંગે સંપૂર્ણ પારદર્શક કરાર કેમ ન થાય? અને જો સત્તાધારી પક્ષના જ ધારાસભ્યના ભાઈઓ ખેડૂતોની ફરિયાદને સમર્થન આપી રહ્યા છે, તો સરકાર તેમની રજૂઆતોને ગંભીરતાથી લઈને જાહેરમાં શું જવાબ આપશે?
મોરબીના ખેડૂતોનું આંદોલન હવે FIRથી આગળ વધીને જમીન, વળતર, સરકારી નિર્ણય પ્રક્રિયા અને વિરોધના અધિકાર જેવા મુદ્દાઓ સાથે જોડાઈ ગયું છે. આગામી સમયમાં સરકાર અને વહીવટીતંત્ર ખેડૂતોની માંગ અંગે શું નિર્ણય લે છે અને FIRના આરોપોની તપાસ કયા પુરાવાના આધારે આગળ વધે છે, તેના પર સમગ્ર મામલાની દિશા નિર્ભર રહેશે.
