Amit Chavda Rajkot Farmers Dharna: ગુજરાતમાં ખેડૂતોના વિવિધ પ્રશ્નોને લઈને કોંગ્રેસે રાજ્યના ચારેય ઝોનમાં ધરણાં યોજ્યાં હતાં. રાજકોટમાં યોજાયેલા કાર્યક્રમમાં ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ અમિત ચાવડાએ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાજ્ય સરકારને ખેડૂતોની આવક, ખેતીના ખર્ચ અને પડતર પ્રશ્નો અંગે સવાલો કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે ખેડૂતોને દર વર્ષે ₹6,000ની સહાય આપીને તેમના કલ્યાણની વાત કરવામાં આવે છે, પરંતુ બીજી તરફ ખાતર, બિયારણ, ડીઝલ, ટેક્સ અને અન્ય ખર્ચના માધ્યમથી ખેડૂતોના ખિસ્સામાંથી મોટી રકમ વસૂલવામાં આવે છે. ચાવડાએ સરકાર પાસે આ સમગ્ર ખર્ચનો હિસાબ માગ્યો હતો.
આ ધરણાં એવા સમયે યોજાયાં હતાં, જ્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બે દિવસના ગુજરાત પ્રવાસે હતા. બનાસકાંઠામાં તેમણે ખેડૂતોના વિકાસ અને સરકારની યોજનાઓ અંગે વાત કરી હતી. એક તરફ વડાપ્રધાન ખેડૂતોના ખાતામાં સીધી સહાય પહોંચાડવાની યોજનાઓનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે બીજી તરફ કોંગ્રેસે રાજ્યભરમાં ખેડૂતોના પ્રશ્નોને લઈને વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું.
ગુજરાતના ચારેય ઝોનમાં કોંગ્રેસનાં ધરણાં
કોંગ્રેસે ખેડૂતોના પ્રશ્નોને લઈને દક્ષિણ ગુજરાત, ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રમાં ઝોન પ્રમાણે કાર્યક્રમો યોજ્યા હતા. રાજકોટમાં અમિત ચાવડા સહિત સૌરાષ્ટ્રના કોંગ્રેસી નેતાઓ અને ખેડૂતો એકત્ર થયા હતા. મહેસાણામાં તુષાર ચૌધરી સહિત ઉત્તર ગુજરાતના નેતાઓએ ભાગ લીધો હતો. મધ્ય ગુજરાતમાં વડોદરા અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં બારડોલી ખાતે પણ ધરણાં યોજાયાં હતાં. આ કાર્યક્રમોમાં કોંગ્રેસના સ્થાનિક આગેવાનો, કાર્યકરો અને ખેડૂતો જોડાયા હતા.
રાજકોટના કાર્યક્રમમાં અમિત ચાવડાએ કહ્યું હતું કે ભાજપની નીતિઓ અને સરકારના નિર્ણયોને કારણે ગુજરાતના ખેડૂતોની આર્થિક સ્થિતિ સતત નબળી બની રહી છે. સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ, ઉત્તર ગુજરાત, મધ્ય ગુજરાત અને દક્ષિણ ગુજરાત સહિત દરેક વિસ્તારમાં ખેડૂતો ખેતીના ખર્ચ અને અન્ય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. તેમણે તાજેતરમાં એક ખેડૂતને આત્મહત્યા કરવાની ફરજ પડી હોવાનો ઉલ્લેખ કરીને ખેડૂતોની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
વીજળીના થાંભલા અને ખેડૂતોને વળતરનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
ચાવડાએ ખેડૂતોની જમીનમાંથી વીજળીના થાંભલા નાખવાના મુદ્દે પણ સરકારને ઘેરી હતી. તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, અનેક વિસ્તારોમાં ખેડૂતોની સંમતિ અને હિતની પૂરતી કાળજી રાખ્યા વિના ખેતરોમાં વીજળીના થાંભલા નાખવામાં આવ્યા છે. આવા પ્રોજેક્ટમાં ખેડૂતોને યોગ્ય વળતર આપવાની જવાબદારી સરકારની છે, પરંતુ ખેડૂતોને ન્યાય મળતો નથી.
તેમણે આરોપ લગાવ્યો હતો કે કંપનીઓના પ્રોજેક્ટ માટે ખેડૂતોની જમીન ખાલી કરાવવા પોલીસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. ખેડૂતોને ખેતરમાંથી બહાર કાઢવા બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાનો અને મહિલાઓ પર લાઠીચાર્જ થયો હોવાનો પણ તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ચાવડાએ કહ્યું કે ખેડૂતોની તરફેણમાં ઊભા રહેવું અને તેમને યોગ્ય વળતર અપાવવું સરકારની પ્રથમ ફરજ હોવી જોઈએ.
₹6,000ની સહાય સામે ₹71,000ના ખર્ચનો હિસાબ માગ્યો
અમિત ચાવડાએ પોતાના ભાષણમાં વડાપ્રધાનની ખેડૂત સહાય યોજનાનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું હતું કે ખેડૂતોને દર વર્ષે ₹2,000ના ત્રણ હપ્તા એટલે કે કુલ ₹6,000 આપવામાં આવે છે. પરંતુ બીજી તરફ ખાતર, બિયારણ, ડીઝલ, ટેક્સ અને ખેતીના અન્ય ખર્ચના રૂપમાં ખેડૂતો પાસેથી આશરે ₹71,000 વસૂલવામાં આવતા હોવાનો તેમનો દાવો હતો.
તેમણે સવાલ કર્યો હતો કે ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાનાં વચનો આપવામાં આવ્યાં હતાં, પરંતુ ખેતીના ખર્ચમાં થતો વધારો અને ખેડૂતોની વાસ્તવિક આવકનો હિસાબ કોણ આપશે? માત્ર ₹6,000ની સહાય આપીને ખેડૂતોનું કલ્યાણ થઈ ગયું હોવાનું કહેવું યોગ્ય નથી. સરકાર ખેડૂતોને કેટલી સહાય આપે છે અને બીજી તરફ તેમના ખિસ્સામાંથી કેટલો ખર્ચ થાય છે તેની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરે તેવી તેમણે માગણી કરી હતી.
જમીનના કાયદા અને ખેડૂતોના અધિકારોનો ઉલ્લેખ
ચાવડાએ કોંગ્રેસના શાસનકાળ દરમિયાન ખેડૂતોના હિતમાં લેવાયેલા નિર્ણયોની પણ વાત કરી હતી. તેમણે જમીનના કાયદાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે અગાઉ ગણોતિયા અને ખેતમજૂરોને જમીનના માલિકી હક અપાવવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યાં હતાં. જમીન ખેડૂત પાસેથી અન્ય ખેડૂત પાસે જ રહે અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓ કે બહારના પૈસાદાર લોકો ખેતીની જમીન ખરીદી ન શકે તે હેતુથી આઠ કિલોમીટરના કાયદાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.
તેમણે નવી શરતની જમીનના કાયદાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ જોગવાઈના કારણે ખેડૂતને આર્થિક મુશ્કેલીના સમયમાં જમીન ગીરે મૂકવાની છૂટ હોવા છતાં જમીનની માલિકી મૂળ ખેડૂત પાસે જળવાઈ રહેતી હતી. ચાવડાએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ભાજપ સરકારે આઠ કિલોમીટરના કાયદાને દૂર કર્યો અને નવી શરતની જમીનોને જૂની શરતમાં ફેરવી દીધી. તેના કારણે અનેક ખેડૂતોની જમીનો પૈસાદાર ઉદ્યોગપતિઓના હાથમાં જતી રહી હોવાનો તેમણે દાવો કર્યો હતો.
એક વર્ષ સુધી આંદોલન ચાલુ રાખવાની ચીમકી
ચાવડાએ જણાવ્યું હતું કે કોંગ્રેસે અગાઉ પણ ખેડૂતોના પ્રશ્નો માટે પદયાત્રા, ટ્રેક્ટર રેલી, જાહેર સભાઓ અને વિધાનસભામાં રજૂઆતો કરી છે. વીજળીના થાંભલાનું વળતર, દેવા માફી, જમીન માપણી રદ કરવી અને પાક વીમાનું સંપૂર્ણ રક્ષણ જેવા મુદ્દાઓ કોંગ્રેસે ઉઠાવ્યા છે.
તેમણે આગામી એક વર્ષ સુધી ખેડૂતોના હક માટે આંદોલન ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી હતી. ચાવડાએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ખેડૂતોનાં સંપૂર્ણ દેવા માફ ન થાય, ખોટી જમીન માપણી રદ ન થાય, ખેતરોમાં નાખવામાં આવેલા વીજળીના થાંભલાનું પૂરતું વળતર ન મળે અને ઓછા વરસાદવાળા વિસ્તારોમાં અછત જાહેર કરીને સહાય ન આપવામાં આવે ત્યાં સુધી લડત ચાલુ રહેશે.
તેમણે ચીમકી આપી હતી કે માગણીઓ સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો કોંગ્રેસ વિધાનસભામાં સરકારના મંત્રીઓ અને નેતાઓને ખેડૂતોના પ્રશ્નો અંગે જવાબ આપવા મજબૂર કરશે. જરૂર પડશે તો સમગ્ર ગુજરાતના ખેડૂતોને ગાંધીનગર બોલાવીને આગામી બજેટ સત્ર દરમિયાન વિધાનસભાનો ઘેરાવ પણ કરવામાં આવશે.
ચાવડાએ ખેડૂતોને આ લડતમાં સતત જોડાયેલા રહેવાની અપીલ કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, કોંગ્રેસની લડત માત્ર ધરણાં પૂરતી મર્યાદિત નહીં રહે, પરંતુ ખેડૂતોને તેમના અધિકારો અને યોગ્ય વળતર મળે ત્યાં સુધી વિવિધ સ્તરે ચાલુ રાખવામાં આવશે.
