
Musadik Malik India Visit: પાકિસ્તાનના ક્લાઇમેટ ચેન્જ મંત્રી મુસાદિક મસૂદ મલિકના ભારત પ્રવાસને લઈને રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે. કોંગ્રેસે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર પ્રહાર કરતાં સવાલ કર્યો છે કે ભારતને હાથ કાપવાની અને લોહી વહાવવાની ધમકી આપનાર પાકિસ્તાની મંત્રી સાથે વડાપ્રધાન એક જ મંચ પર કેવી રીતે બેઠા છે? કોંગ્રેસે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર PM મોદી અને મુસાદિક મલિકની તસવીર પણ શેર કરી છે. તસવીરમાં બંને નેતાઓ થોડા અંતરે બેઠેલા જોવા મળે છે.
મુસાદિક મલિક 20 નવેમ્બરે દિલ્હી પહોંચ્યા હતા. તેઓ 20થી 22 નવેમ્બર દરમિયાન યોજાઈ રહેલા શાંઘાઈ સહકાર સંગઠન (SCO)ના સભ્યતા સંવાદ મંચમાં પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે. આ બહુપક્ષીય મંચમાં વિવિધ સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. જોકે, મલિકના ભારત આગમનને લઈને કોંગ્રેસે સરકારની પાકિસ્તાન નીતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.
‘હજી તો બિરયાની ખવડાવશે અને તાજમહેલ પણ બતાવશે’
કોંગ્રેસે મુસાદિક મલિકના જૂના નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરીને મોદી સરકાર પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. પાર્ટીએ આરોપ લગાવ્યો કે પાકિસ્તાન આતંકવાદ દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની હત્યા કરાવે છે અને બીજી તરફ ભારતના વડાપ્રધાન એ જ દેશના પ્રતિનિધિ સાથે બેઠા છે.
કોંગ્રેસે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે ભારતને હાથ કાપવાની અને લોહી વહાવવાની ધમકી આપનાર મુસાદિક મલિક સાથે નરેન્દ્ર મોદી બેઠા છે. પાર્ટીએ કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે હજી તો પાકિસ્તાની મંત્રીને બિરયાની પણ ખવડાવવામાં આવશે અને તાજમહેલ પણ બતાવવામાં આવશે. કોંગ્રેસે આ મુદ્દે સરકારની નીતિ અને તેના વ્યવહાર વચ્ચે વિરોધાભાસ હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.
भारत को हाथ काटने और खून बहाने की धमकी देने वाले मुसादिक मलिक के साथ नरेंद्र मोदी।
मोदी ने हमेशा से देश के साथ गद्दारी की है।
जो पाकिस्तान आतंकी भेजकर हमारे नागरिकों की हत्या करवाता है, मोदी उसी के साथ बैठ रहे हैं।
अभी तो बिरयानी भी खिलाएंगे और ताज महल भी घुमाएंगे।
लानत है https://t.co/QhbzxoNBBt
— Congress (@INCIndia) November 20, 2026
સલમાન ખુર્શીદે પણ સરકારની નીતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને પૂર્વ વિદેશ મંત્રી સલમાન ખુર્શીદે પણ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને લઈને કેન્દ્ર સરકારના વલણની ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે સરકારની નીતિ સ્પષ્ટ દેખાતી નથી. ક્યારેક સરકાર એક પ્રકારનું નિવેદન આપે છે તો ક્યારેક તેનાથી અલગ વલણ અપનાવે છે.
ખુર્શીદના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે પોતાની પાકિસ્તાન નીતિ સ્પષ્ટ કરવી જોઈએ, જેથી વિપક્ષ પણ સરકારનું વલણ સમજીને યોગ્ય પ્રતિક્રિયા આપી શકે. કોંગ્રેસનો સવાલ છે કે એક તરફ સરકાર આતંકવાદ સામે કડક વલણની વાત કરે છે અને બીજી તરફ પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિઓ બહુપક્ષીય મંચોમાં ભાગ લેવા ભારત આવે છે.
સિંધુ જળ સંધિ પર ભારતનું વલણ યથાવત: વિદેશ મંત્રાલય
પાકિસ્તાની મંત્રીના ભારત આગમન અને સિંધુ જળ સંધિ અંગેના તેમના અગાઉના નિવેદનો પર વિદેશ મંત્રાલયે પણ પ્રતિક્રિયા આપી હતી. વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે શુક્રવારે સ્પષ્ટ કર્યું કે સિંધુ જળ સંધિ અંગે ભારતનું વલણ પહેલેથી જ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે અને તેમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
તેમણે કહ્યું કે ભારત આ મુદ્દે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યું છે અને તે યથાવત છે. મુસાદિક મલિકે અગાઉ ભારતના સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત રાખવાના નિર્ણયની ટીકા કરી હતી. એપ્રિલ 2025માં પહેલગામમાં થયેલા આતંકી હુમલા બાદ ભારતે આ સંધિને સ્થગિત રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ હુમલામાં 26 લોકોનાં મોત થયાં હતાં.
મુસાદિક મલિકે આપી હતી હાથ કાપવાની ધમકી
જૂન મહિનામાં મુસાદિક મલિકે સિંધુ જળ સંધિ અંગે ભારતને ધમકીભર્યું નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાનને તેના હિસ્સાનું પાણી મેળવવાથી રોકવાનો પ્રયાસ કરનાર હાથ કાપી નાખવામાં આવશે. તેમણે ભારત પર પાણીનો ઉપયોગ પાકિસ્તાન સામે દબાણના સાધન તરીકે કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.
આ નિવેદનને ભારત વિરુદ્ધની ધમકી તરીકે જોવામાં આવ્યું હતું. હવે એ જ મંત્રીના ભારત આગમનને લઈને કોંગ્રેસે સરકારને ઘેરી છે. જોકે, દિલ્હી પહોંચ્યા બાદ પોતાના જૂના નિવેદન અંગે પૂછવામાં આવતાં મલિકે સીધો જવાબ આપ્યો નહોતો. તેમણે કહ્યું કે SCO મંચ પર તમામ ચર્ચાઓ બહુપક્ષીય માળખા હેઠળ થઈ રહી છે અને ચર્ચાનું ધ્યાન એ જ બાબતો પર રહેવું જોઈએ.
ત્રણ વર્ષ બાદ ભારત આવ્યા પાકિસ્તાની મંત્રી
મુસાદિક મલિકે પોતાની ભારત મુલાકાતને બંને દેશો વચ્ચે અવરજવર ફરી શરૂ થવાની આશા સાથે જોડી હતી. તેમણે કહ્યું કે તેમને આશા છે કે આ પ્રકારની મુલાકાતો ચાલુ રહેશે અને બંને દેશો વચ્ચે આવનજાવનનો માર્ગ ખુલ્લો રહેશે.
તેમણે SCO સભ્યતા સંવાદ મંચને વિવિધ દેશો વચ્ચે ચર્ચા અને સંબંધો સુધારવાની તક ગણાવી હતી. મલિકના મતે, આ ક્ષેત્રમાં ભૂરાજકીય પરિસ્થિતિઓ ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. તેથી દેશોએ રાજકીય, સામાજિક અને અન્ય પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ પર વ્યાપક દૃષ્ટિકોણથી ચર્ચા કરવી જોઈએ. તેમણે સંસ્કૃતિઓ અને સભ્યતાઓ સરહદોથી પર હોવાની વાત પણ કરી હતી.
આતંકવાદ બંધ નહીં થાય ત્યાં સુધી દ્વિપક્ષીય વાતચીત નહીં: BJP
કોંગ્રેસના આરોપોનો જવાબ આપતાં BJP નેતા નલિન કોહલીએ કહ્યું કે પાકિસ્તાનને ભારત તરફથી કોઈ વિશેષ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું નથી. પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળ SCOના બહુપક્ષીય મંચમાં ભાગ લેવા આવ્યું છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.
કોહલીએ કહ્યું કે જ્યાં સુધી પાકિસ્તાન તરફથી ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદ ચાલુ રહેશે ત્યાં સુધી બંને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વાતચીત શક્ય નથી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ એક બહુપક્ષીય મંચ છે અને તેમાં પાકિસ્તાનની ભાગીદારીને બંને દેશો વચ્ચેની દ્વિપક્ષીય મંત્રણા સાથે જોડવી યોગ્ય નથી. સાથે જ તેમણે કોંગ્રેસને જવાહરલાલ નેહરુ અને ઇન્દિરા ગાંધીના કાર્યકાળની વિદેશ નીતિ અંગે પણ સવાલો ઉઠાવવાનું કહ્યું હતું.
SCO બેઠક અને ભારત-પાકિસ્તાન સંબંધો
પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ વધ્યો છે. ભારતે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત રાખવા સહિતનાં પગલાં લીધાં હતાં. ભારતનું વલણ રહ્યું છે કે આતંકવાદ અને વાતચીત એકસાથે ચાલી શકે નહીં, જ્યારે પાકિસ્તાન ભારતના નિર્ણયોની ટીકા કરતું રહ્યું છે.
આ સ્થિતિમાં મુસાદિક મલિકની ભારત મુલાકાત રાજકીય ચર્ચાનો વિષય બની છે. જોકે, SCOનું સભ્યતા સંવાદ મંચ બહુપક્ષીય બેઠક હોવાથી પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિમંડળની ભાગીદારીને ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની દ્વિપક્ષીય વાતચીત અથવા સંબંધોમાં સુધારાના સંકેત તરીકે જોવી યોગ્ય નથી. તેમ છતાં મલિકના જૂના ધમકીભર્યા નિવેદન અને તેમની હાલની ભારત મુલાકાતને લઈને કોંગ્રેસે મોદી સરકારની પાકિસ્તાન નીતિ પર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. બીજી તરફ, BJPએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બહુપક્ષીય મંચમાં ભાગીદારી અને દ્વિપક્ષીય સંબંધો બે અલગ બાબતો છે.







