Congress on Operation Sindoor: ભારતીય સૈન્યના શૌર્યના પ્રતીક સમાન ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ ને આજે એક વર્ષ પૂર્ણ થયું છે. આ અવસરે દેશભરમાં આપણા સશસ્ત્ર દળોની સિદ્ધિઓને સલામી આપવામાં આવી રહી છે, પરંતુ તેની સાથે જ રાજકીય ગલિયારાઓમાં તીખા સવાલો પણ ઉઠી રહ્યા છે. કોંગ્રેસ મહાસચિવ જયરામ રમેશે આ ખાસ દિવસે કેન્દ્ર સરકારની વિદેશ નીતિ અને રાજદ્વારી વ્યૂહરચના પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે સેનાએ પોતાનું કામ બખૂબી નિભાવ્યું, પરંતુ શું સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારતનો પક્ષ એટલો જ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો છે? ખાસ કરીને અમેરિકાના હસ્તક્ષેપ અને ચીનની પાકિસ્તાન સાથેની સાંઠગાંઠને લઈને અનેક પ્રશ્નાર્થો ઉભા થયા છે.
ટ્રમ્પનો મધ્યસ્થીનો દાવો અને વડાપ્રધાનનું મૌન
જયરામ રમેશે સૌથી મોટો સવાલ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના દાવા પર ઉઠાવ્યો છે. ઓપરેશન દરમિયાન જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે સૈન્ય તણાવ ચરમસીમાએ હતો, ત્યારે અમેરિકાએ યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી હતી. રમેશના જણાવ્યા અનુસાર, ટ્રમ્પે અત્યાર સુધી 100થી વધુ વખત જાહેરમાં દાવો કર્યો છે કે તેમના હસ્તક્ષેપને કારણે જ આ સૈન્ય અથડામણ અટકી હતી. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ દાવાનું એક પણ વાર ખંડન કેમ ન કર્યું? શું ભારત જેવા સાર્વભૌમ દેશના નિર્ણયોમાં ખરેખર અન્ય દેશની ભૂમિકા નિર્ણાયક હતી? આ મૌન જનતામાં અનેક પ્રકારની શંકાઓ જન્માવે છે.
ઓપરેશન સિંદૂરના વિશ્લેષણ દરમિયાન કેટલાક લશ્કરી અધિકારીઓના નિવેદનો પણ ચર્ચામાં આવ્યા છે. ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ જનરલ અનિલ ચૌહાણે સ્વીકાર્યું હતું કે શરૂઆતમાં કેટલીક વ્યૂહાત્મક ભૂલોને કારણે ભારતને નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું, જોકે બાદમાં સચોટ હુમલાઓ દ્વારા પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવવામાં આવ્યો. વધુ ગંભીર બાબત એ છે કે જકાર્તામાં ભારતીય સંરક્ષણ અતાશે દ્વારા એવો નિર્દેશ અપાયો હતો કે રાજકીય નેતૃત્વ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવેલી અમુક મર્યાદાઓને કારણે ભારતે પોતાના વિમાન ગુમાવવા પડ્યા હતા. આ બાબત સૂચવે છે કે યુદ્ધના મેદાનમાં કદાચ સેનાના હાથ રાજકીય ગણતરીઓએ બાંધી રાખ્યા હતા.
ચીનની પાકિસ્તાનને સીધી મદદ અને મોદી સરકારનું વલણ
ઓપરેશન સિંદૂર વખતે ચીનની ભૂમિકા અત્યંત શંકાસ્પદ રહી હતી. થલ સેનાના ડેપ્યુટી ચીફ લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાહુલ સિંહે ધ્યાન દોર્યું હતું કે ચીને પાકિસ્તાનને સેટેલાઇટ તસવીરો, દારૂગોળો અને લક્ષ્ય સંબંધી ત્વરિત જાણકારી આપીને સીધી મદદ કરી હતી. તેમ છતાં, કોંગ્રેસનો આક્ષેપ છે કે ચીન પ્રત્યે મોદી સરકારનું વલણ ‘નરમ’ રહ્યું છે. લદ્દાખમાં પેટ્રોલિંગ અધિકારોનું નુકસાન થતું હોય કે ચીનથી સતત વધતી આયાત હોય, સરકારના ચીન પ્રત્યેના ‘સમર્પણ’ સામે વિપક્ષે સવાલો ઉઠાવ્યા છે. દુશ્મનના મિત્ર સામે આટલી ઉદારતા કેમ? તે એક જાગૃત નાગરિક તરીકે વિચારવા જેવો પ્રશ્ન છે.
आज हम ऑपरेशन सिंदूर के लॉन्च की पहली वर्षगांठ मना रहे हैं और अपने सशस्त्र बलों की उपलब्धियों को सलाम कर रहे हैं, ऐसे में निम्नलिखित बातों को याद करना जरूरी है:
1. ऑपरेशन सिंदूर को अप्रत्याशित रूप से रोकने वाले युद्धविराम की पहली घोषणा 10 मई 2025 को शाम 5:37 बजे अमेरिकी विदेश… pic.twitter.com/HJoUA9QvFF
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) May 7, 2026
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાનનો દબદબો અને ભારતની રાજદ્વારી સ્થિતિ
ભારત હંમેશા પાકિસ્તાનને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અલગ-થલગ કરવાનો દાવો કરતું આવ્યું છે, પરંતુ જયરામ રમેશના મતે હકીકત કંઈક અલગ છે. તેમણે 2008ના મુંબઈ હુમલા બાદની સ્થિતિ અને અત્યારની સ્થિતિની સરખામણી કરતા કહ્યું કે પાકિસ્તાન આજે એટલું એકલું નથી પડ્યું જેટલું પહેલા હતું. પાકિસ્તાનના સેના પ્રમુખ આસીમ મુનીરને અમેરિકા તરફથી મળી રહેલું પ્રોત્સાહન અને અમેરિકી સૈન્ય સંસ્થાન દ્વારા પાકિસ્તાનની પ્રશંસા એ ભારતની વિદેશ નીતિ માટે ચિંતાનો વિષય છે. જો આતંકવાદને પોષનારા દેશને જ ઉષ્મા મળતી હોય, તો આપણી રાજદ્વારી સફળતા ક્યાં છે?
કારગિલ સમીક્ષા સમિતિ અને વર્તમાન પારદર્શિતાનો અભાવ
ઐતિહાસિક સંદર્ભ ટાંકીને જયરામ રમેશે 1999ના કારગિલ યુદ્ધ પછીની સ્થિતિની યાદ અપાવી હતી. તે સમયે વાજપેયી સરકારે તાત્કાલિક કે. સુબ્રહ્મણ્યમની અધ્યક્ષતામાં સમીક્ષા સમિતિની રચના કરી હતી અને તેનો રિપોર્ટ સંસદમાં રજૂ કરીને પારદર્શિતા દાખવી હતી. કોંગ્રેસ પૂછી રહી છે કે ઓપરેશન સિંદૂરના એક વર્ષ પછી આવી કોઈ સમિતિની રચના કેમ કરવામાં આવી નથી? શું દેશની જનતાને એ જાણવાનો હક નથી કે ક્યાં ચૂક રહી ગઈ અને ભવિષ્યમાં આવા જોખમોને રોકવા માટે શું તૈયારી છે? લોકશાહીમાં જવાબદેહી અને પારદર્શિતા જ સિસ્ટમને મજબૂત બનાવે છે.
શક્તિ અને સાવચેતી વચ્ચેનું સંતુલન
ઓપરેશન સિંદૂરની સફળતા પર કોઈને શંકા નથી, પરંતુ તેની પાછળના રાજદ્વારી પાસાઓ પર મંથન કરવું જરૂરી છે. એક જાગૃત પત્રકાર તરીકે સવાલ એ થાય છે કે જ્યારે ચીન અને પાકિસ્તાન દેખીતી રીતે એકબીજાની મદદ કરી રહ્યા હોય, ત્યારે ભારતની આર્થિક નિર્ભરતા ચીન પર કેમ વધી રહી છે? શું વિદેશ નીતિમાં આપણે માત્ર નિવેદનો સુધી સીમિત રહી ગયા છીએ? ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જેવા નેતાઓ જ્યારે વારંવાર મધ્યસ્થીનો દાવો કરે ત્યારે દેશના આત્મસન્માન માટે સ્પષ્ટતા કરવી શું સરકારની જવાબદારી નથી? આ માત્ર રાજકીય આક્ષેપો નથી, પણ દેશની સુરક્ષા અને અખંડિતતા સાથે જોડાયેલા અત્યંત સંવેદનશીલ પ્રશ્નો છે.
આ પણ વાંચો:
