Delhi HC NewsClick Case: પત્રકારત્વ જગત માટે એક અત્યંત રાહતજનક અને મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં, દિલ્હી હાઈકોર્ટે ન્યૂઝક્લિક પોર્ટલ અને તેના સ્થાપક સંપાદક પ્રબીર પુરકાયસ્થ વિરુદ્ધની તમામ કાર્યવાહી રદ કરી દીધી છે. એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી FIR અને પ્રવર્તન મામલા સૂચના રિપોર્ટ (ECIR) ને કોર્ટે પાયાવિહોણી ગણાવી છે. આ મામલો મૂળભૂત રીતે વિદેશી મુદ્રા પ્રબંધન અધિનિયમ (FEMA) ના ઉલ્લંઘનના કથિત આરોપો પર આધારિત હતો, જેના આધારે પત્રકારો પર મની લોન્ડ્રિંગ જેવા ગંભીર અને કઠોર કાયદાઓનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રેસ ક્લબ ઓફ ઈન્ડિયા (PCI) એ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાર્યવાહી માત્ર કાનૂની ગૂંચવણ નહોતી, પરંતુ સરકાર માટે અસુવિધાજનક પ્રશ્નો પૂછનારા પત્રકારોને દબાવવાનું એક સુનિયોજિત ઉત્પીડન અભિયાન હતું.
‘સ્વતંત્ર પત્રકારત્વ વિરુદ્ધ સત્તાનો દુરુપયોગ’: હાઈકોર્ટની લાલઆંખ!
દિલ્હી હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ નીના બંસલ કૃષ્ણાની પીઠે પોતાના ચુકાદામાં જે ટિપ્પણી કરી છે તે સત્તાધીશોના ગાલ પર તમાચા સમાન છે. કોર્ટે ED ના દાવાઓને ‘સંપૂર્ણપણે ખોટા અને આધારહીન’ ગણાવ્યા અને કહ્યું કે, આ સમગ્ર કાર્યવાહી નિષ્પક્ષ પત્રકારત્વને કચડી નાખવા માટે સત્તાનો નિર્લજ્જ દુરુપયોગ હતો. પ્રેસ ક્લબ ઓફ ઈન્ડિયાના અધ્યક્ષ સંગીતા બરુઆ પિશારોતી અને મહાસચિવ અફઝલ ઈમામે નોંધ્યું છે કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૩માં જ્યારે દરોડા પડ્યા, ત્યારથી જ મીડિયા જગતનો એક મોટો વર્ગ માનતો હતો કે આ માત્ર પત્રકારત્વને ડરાવવાનો પ્રયાસ છે. સરકાર જે રીતે અસંમતિના અવાજોને કાયદાકીય શિકંજામાં ફસાવે છે, તે લોકશાહીના ચોથા સ્તંભ માટે ગંભીર ચેતવણી છે.
પત્રકારોની બરબાદી અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ: કોણ ભરપાઈ કરશે આ નુકસાન?
PCI એ આ મામલે એક કડવું સત્ય પણ ઉજાગર કર્યું છે. ભલે આજે અદાલતે નિર્દોષતા સાબિત કરી દીધી, પરંતુ જે પત્રકારોએ આ લડાઈ દરમિયાન પોતાની નોકરીઓ ગુમાવી, જેમની પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન પહોંચ્યું અને જેમના કિંમતી ઉપકરણો જપ્ત કરવામાં આવ્યા, તેનું શું? ન્યૂઝક્લિક આજે પોતાના અગાઉના તેજસ્વી સ્વરૂપની માત્ર એક ઝાંખી પરછાઈ બનીને રહી ગયું છે. આ આર્થિક અને માનસિક સંકટની ભરપાઈ કઈ રીતે થશે? PCI એ સરકારને આગ્રહ કર્યો છે કે ભવિષ્યમાં પત્રકારોને નિશાન બનાવીને ઉત્પીડન કરવાનું બંધ કરે. પત્રકારો પરના આ આક્રમણથી માત્ર એક પોર્ટલ નહીં, પરંતુ આખા દેશના સ્વતંત્ર અવાજોને આર્થિક રીતે કમજોર કરી દેવાનો કુટિલ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
પ્રેસ કાઉન્સિલની નિષ્ક્રિયતા પર સવાલ
સૌથી મહત્વનો મુદ્દો એ છે કે પત્રકારોના આ સંગઠને પ્રેસ કાઉન્સિલ ઓફ ઈન્ડિયા (PCI) ની ભૂમિકા પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. જો પ્રેસ કાઉન્સિલ પોતાની જવાબદારી નિભાવવામાં નિષ્ફળ જશે અને પત્રકારોના રક્ષણ માટે સામે નહીં આવે, તો તેના અસ્તિત્વનો અર્થ શું? પત્રકારોના સંગઠને માંગ કરી છે કે આખા કાવતરા પાછળ જે લોકો હતા, જેમના ઈશારે આ મુકદ્દમા ચલાવવામાં આવ્યા, તેમની વિરુદ્ધ તપાસ થવી જોઈએ. જે પત્રકારોને ખોટી રીતે આજીવિકાથી વંચિત કરવામાં આવ્યા, તેમને યોગ્ય વળતર મળવું જોઈએ. સત્તાના જોરે મીડિયા હાઉસને તોડી પાડવું એ લોકશાહી માટે ખતરનાક સંકેત છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે સ્વતંત્ર પ્રેસ પર થતા આવા ખુલ્લા હુમલાઓ માટે જવાબદાર લોકોને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે. ન્યાય માત્ર કાગળ પર નહીં, પણ પીડિતોના જીવનમાં પણ દેખાવો જોઈએ.
આ પણ વાંચો:
