Dhanraj Nathwani: ઉત્તર પ્રદેશની રાજ્યસભા ચૂંટણી પહેલાં સમાજવાદી પાર્ટીએ પોતાની ઉમેદવારીમાં મોટો સરપ્રાઇઝ આપ્યો છે. પાર્ટીએ વરિષ્ઠ નેતા અને રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ પ્રો. રામગોપાલ યાદવની સાથે રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ગ્રુપ પ્રેસિડેન્ટ ધનરાજ પરિમલ નાથવાણીને ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. 30 સપ્ટેમ્બરે બંનેએ લખનઉમાં અખિલેશ યાદવની હાજરીમાં નામાંકન ભર્યું. ધનરાજ નાથવાણી લાંબા સમયથી કોર્પોરેટ ક્ષેત્ર અને રમત પ્રશાસન સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે, જ્યારે સક્રિય ચૂંટણી રાજકારણમાં તેમનો અગાઉનો સીધો અનુભવ જોવા મળતો નથી.
નામાંકન બાદ નાથવાણીએ અખિલેશ યાદવનો આભાર માન્યો અને કહ્યું કે તેમને આપવામાં આવેલા વિશ્વાસ અને ભરોસા બદલ તેઓ આભારી છે. તેમણે આ ઉમેદવારીને જાહેર જીવનના નવા તબક્કાની શરૂઆત ગણાવી છે. અખિલેશે અગાઉ રાજ્યસભા ઉમેદવારીમાં ‘સરપ્રાઇઝ’ આપવાનો સંકેત આપ્યો હતો અને નાથવાણીની પસંદગી બાદ તે ચર્ચામાં આવી છે.
કોણ છે ધનરાજ પરિમલ નાથવાણી?
5 ફેબ્રુઆરી 1986ના રોજ જન્મેલા ધનરાજ નાથવાણી રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સાથે લાંબા સમયથી જોડાયેલા છે. તેમની પ્રોફાઇલ મુજબ તેઓ હાલમાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ગ્રુપ પ્રેસિડેન્ટ છે અને રિલાયન્સ ન્યૂ એનર્જી લિમિટેડ તથા રિલાયન્સ પ્રોજેક્ટ્સ એન્ડ પ્રોપર્ટી મેનેજમેન્ટ સર્વિસિસ લિમિટેડમાં ડિરેક્ટર તરીકે પણ જોડાયેલા છે. તેમના કામનો વ્યાપ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ન્યૂ એનર્જી, કોર્પોરેટ અફેર્સ સહિતના ક્ષેત્રો સુધી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
નાથવાણીએ લંડનની રેજન્ટ બિઝનેસ સ્કૂલમાંથી ઇન્ટરનેશનલ બિઝનેસમાં BBA કર્યું છે. ત્યારબાદ નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટમાંથી કોર્પોરેટ લૉ અને પબ્લિક રિલેશન્સમાં MBA કર્યું હોવાની માહિતી તેમની પ્રોફાઇલ અંગેના અહેવાલોમાં આપવામાં આવી છે.
પિતા પણ રાજ્યસભામાં, પરંતુ અલગ રાજકીય સમીકરણમાં
ધનરાજ નાથવાણીના પિતા પરિમલ નાથવાણી પણ રાજ્યસભાના સભ્ય છે. તેઓ હાલમાં ઝારખંડનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તાજેતરમાં ચોથી વખત રાજ્યસભામાં પહોંચ્યા છે. પરિમલ નાથવાણીનું રાજકીય જોડાણ NDA સમર્થિત શિબિર સાથે રહ્યું છે, જ્યારે તેમના પુત્રને હવે સમાજવાદી પાર્ટીએ ઉત્તર પ્રદેશમાંથી રાજ્યસભા ઉમેદવાર બનાવ્યા છે. આ કારણે નાથવાણી પરિવારની સંસદીય હાજરી પણ ચર્ચાનો વિષય બની છે.
અહીં સરકાર અને રાજકીય પક્ષો સામે સવાલ એ પણ છે કે રાજ્યસભા જેવા મહત્વપૂર્ણ ગૃહમાં કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાંથી આવતા ઉમેદવારોની પસંદગી કરતી વખતે તેમની જાહેર જવાબદારીઓ અને સંભવિત હિતોના ટકરાવ અંગે કેટલી પારદર્શિતા રાખવામાં આવે છે?
રિલાયન્સમાં મોટી જવાબદારીઓ
નાથવાણી રિલાયન્સની જામનગર અને વડોદરા સ્થિત મેન્યુફેક્ચરિંગ કામગીરી સાથે જોડાયેલી જવાબદારીઓ સંભાળે છે. તેમની પ્રોફાઇલ અનુસાર તેઓ ફાઇનાન્સ, પ્રોક્યોરમેન્ટ, હ્યુમન રિસોર્સ, IT, સિક્યુરિટી, કોર્પોરેટ અફેર્સ અને CSR જેવી નોન-ટેક્નિકલ કામગીરી સાથે પણ જોડાયેલા રહ્યા છે. તેઓ રિલાયન્સના EPC એટલે કે Engineering, Procurement and Construction વર્ટિકલ તથા વિવિધ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ સાથે પણ સંકળાયેલા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
તેમની રિલાયન્સ ન્યૂ એનર્જી સાથેની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આ કંપની જામનગરમાં ન્યૂ એનર્જી મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષમતાના વિકાસ સાથે જોડાયેલી છે. આટલી મોટી કોર્પોરેટ જવાબદારીઓ ધરાવતા વ્યક્તિને હવે સંસદમાં મોકલવાનો નિર્ણય થતાં તેમની વ્યાવસાયિક ભૂમિકા અને ભવિષ્યની જાહેર જવાબદારીઓ વચ્ચે પારદર્શિતા કેવી રીતે જળવાશે તે સવાલ પણ મહત્વનો બને છે.
ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિએશનમાં પણ મહત્વની ભૂમિકા
નાથવાણી રમત પ્રશાસનમાં પણ સક્રિય છે. તેઓ ગુજરાત ક્રિકેટ એસોસિએશનના પ્રમુખ છે. 2022માં તેઓ GCAના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા હતા અને આ જવાબદારી તેમણે અમિત શાહ બાદ સંભાળી હતી. GCA ગુજરાતમાં ક્રિકેટના વહીવટ, માળખાગત સુવિધાઓ અને ગ્રાસરૂટ ક્રિકેટ સાથે જોડાયેલું સંગઠન છે. નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમના વિકાસ સાથે પણ નાથવાણીનું નામ જોડાય છે.
તેમની જાહેર ભૂમિકાઓ ક્રિકેટ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેઓ દ્વારકાધીશ મંદિરની વહીવટી સમિતિ સાથે જોડાયેલા છે અને ગુજરાત સ્ટેટ બોર્ડ ફોર વાઇલ્ડલાઇફ, GEER ફાઉન્ડેશન, GLS યુનિવર્સિટી તથા અન્ય સંસ્થાઓ સાથે પણ સંકળાયેલા રહ્યા છે.
UPની 10 રાજ્યસભા બેઠકો માટે 16 ઑક્ટોબરે ચૂંટણી
ઉત્તર પ્રદેશની 10 રાજ્યસભા બેઠકો માટે 16 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ ચૂંટણી યોજાવાની છે. મતદાન સવારે 9થી સાંજે 4 વાગ્યા સુધી અને ત્યારબાદ મતગણતરી યોજાશે. 25 નવેમ્બરે આ બેઠકોના વર્તમાન સભ્યોનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થઈ રહ્યો છે. હાલમાં ખાલી થતી 10માંથી 8 બેઠકો BJP પાસે અને એક-એક બેઠક SP તથા BSP પાસે હોવાનું ચૂંટણી ગણિત દર્શાવે છે.
SPએ રામગોપાલ યાદવ અને ધનરાજ નાથવાણી એમ બે ઉમેદવારો જાહેર કર્યા છે. પાર્ટી પાસે ઉપલબ્ધ ધારાસભ્ય સંખ્યાના આધારે બે બેઠકો મેળવવાની સ્થિતિ હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. જો પાર્ટી વધુ ઉમેદવાર મેદાનમાં ઉતારે તો તેને વધારાના સમર્થનની જરૂર પડી શકે છે.
સરપ્રાઇઝ ઉમેદવારથી ઊભા થયા રાજકીય સવાલો
ધનરાજ નાથવાણીની ઉમેદવારીથી SPએ એક તરફ પોતાના અનુભવી રાજકીય નેતા રામગોપાલ યાદવને આગળ રાખ્યા છે, તો બીજી તરફ કોર્પોરેટ અને રમત પ્રશાસન ક્ષેત્રમાંથી આવતા ચહેરાને રાજ્યસભા માટે પસંદ કર્યો છે. નાથવાણીની ઉમેદવારીનું ચોક્કસ રાજકીય કારણ SPએ વિગતવાર જાહેર કર્યું નથી.
અખિલેશ યાદવની આ પસંદગીથી ઉત્તર પ્રદેશની રાજ્યસભા ચૂંટણીમાં SPની ઉમેદવારીનું સ્વરૂપ ચોક્કસપણે બદલાયું છે. હવે 16 ઑક્ટોબરના મતદાન પહેલાં અન્ય પક્ષોના ઉમેદવારો અને સંભવિત રાજકીય સમીકરણો પર પણ નજર રહેશે.
