Gandhinagar Municipal Election Results: ગુજરાતની રાજધાની ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીનાં પરિણામોમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)એ ફરી એકવાર પોતાનું વર્ચસ્વ સાબિત કર્યું છે. કુલ 44 બેઠકોમાંથી ભાજપે 38 બેઠકો જીતીને સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી છે. બીજી તરફ, કોંગ્રેસને પાંચ બેઠકો મળી છે, જ્યારે એક બેઠક અપક્ષ ઉમેદવારના ખાતામાં ગઈ છે. આમ આદમી પાર્ટી (AAP) એક પણ બેઠક જીતી શકી નથી. વર્ષ 2027ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલાં ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાનાં પરિણામોને રાજકીય દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાનો વિસ્તાર કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહના લોકસભા મતવિસ્તારમાં આવે છે. આથી ચૂંટણીમાં ભાજપ, કોંગ્રેસ અને AAP વચ્ચેની સ્પર્ધા પર સૌની નજર હતી. જોકે, પરિણામો જાહેર થતાં ભાજપે સ્પષ્ટ સરસાઈ મેળવી હતી. કોંગ્રેસે અગાઉની સરખામણીમાં પોતાની બેઠકો વધારી છે, પરંતુ AAPને 2021માં મળેલી એક બેઠક પણ જાળવી રાખવામાં સફળતા મળી નથી.

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીનાં અંતિમ પરિણામો

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાના કુલ 11 વૉર્ડની 44 બેઠકો માટે ચૂંટણી યોજાઈ હતી. જાહેર થયેલા પરિણામો મુજબ ભાજપે 38 બેઠકો, કોંગ્રેસે પાંચ બેઠકો અને અપક્ષ ઉમેદવારે એક બેઠક જીતી છે. AAPનું ખાતું ખૂલ્યું નથી.

આ ચૂંટણીમાં સરેરાશ 59.25 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. કુલ 2,59,985 નોંધાયેલા મતદારોમાંથી આશરે 1.54 લાખ મતદારોએ પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કર્યો હતો. અગાઉની કેટલીક ચૂંટણીઓની સરખામણીમાં આ વખતે મતદાનની ટકાવારીમાં વધારો જોવા મળ્યો હતો, પરંતુ અલગ-અલગ વૉર્ડમાં મતદાનના પ્રમાણમાં મોટો તફાવત રહ્યો હતો.

2021ની સરખામણીમાં ભાજપની ત્રણ બેઠકો ઘટી

ભાજપે 2021ની મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં 44માંથી 41 બેઠકો જીતી હતી. તે વખતે કોંગ્રેસને માત્ર બે બેઠકો મળી હતી, જ્યારે પહેલી વખત મેદાનમાં ઉતરેલી AAPએ એક બેઠક જીતી હતી. આ વખતે ભાજપની બેઠકો ઘટીને 38 થઈ છે, પરંતુ પક્ષે સત્તા જાળવી રાખી છે.

કોંગ્રેસે બેમાંથી પાંચ બેઠકો સુધી પહોંચીને ત્રણ બેઠકોનો વધારો નોંધાવ્યો છે. પક્ષ માટે આ પરિણામ રાહતરૂપ છે, કારણ કે અગાઉની ચૂંટણીમાં તેની બેઠકોમાં મોટો ઘટાડો થયો હતો. કોંગ્રેસના પ્રદેશ પ્રમુખ અમિત ચાવડા અને ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીએ ચૂંટણીપ્રચારમાં મહેનત કરી હતી.

કોંગ્રેસે વૉર્ડ નંબર 6ની ચારેય બેઠકો જીતી હતી. વૉર્ડ નંબર 7માં પણ કોંગ્રેસના ઉમેદવાર નગીન નાડિયાએ જીત મેળવીને ભાજપની પેનલ તોડી હતી. જોકે, વૉર્ડ નંબર 6માં પુનઃમતગણતરીની પ્રક્રિયાનો પણ ઉલ્લેખ થયો હતો. પરિણામે કોંગ્રેસની જીત અને મતગણતરી સંબંધિત વિગતો ચર્ચામાં રહી હતી.

AAPની એક બેઠક પણ ન બચી, ઈસુદાન ગઢવીએ શું કહ્યું?

2021માં AAPએ 21.77 ટકા મત હાંસલ કરીને એક બેઠક જીતી હતી. આ વખતે પક્ષે પ્રચારમાં સક્રિય ભાગ લીધો હોવા છતાં એક પણ બેઠક મેળવી શક્યો નથી. પરિણામો બાદ AAPના ગુજરાત પ્રદેશ પ્રમુખ ઈસુદાન ગઢવીએ પક્ષના પ્રદર્શન અંગે પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

ગઢવીએ દાવો કર્યો કે ગાંધીનગરમાં AAPના ઉમેદવારોને ડરાવવામાં અને ધમકાવવામાં આવ્યા હતા. તેમના આરોપ મુજબ, ચૂંટણી દરમિયાન પોલીસ, નાણાં અને સરકારી તંત્રનો દુરુપયોગ થયો હતો, જેના કારણે પક્ષને અપેક્ષિત પરિણામ મળ્યાં નહોતાં. આ આરોપો ગઢવી દ્વારા કરવામાં આવ્યા હતા; તેમની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ અંગે અહીં કોઈ માહિતી આપવામાં આવી નથી.

તેમણે કહ્યું કે AAPએ ગાંધીનગરમાં મહેનત કરી હતી અને પક્ષનું કામ સંઘર્ષ કરવાનું છે. તેમના મતે, આ પરિણામોને અંતિમ માનવાને બદલે પક્ષ આગળ વધુ મહેનત કરશે. ગઢવીએ એવો પણ દાવો કર્યો કે ખેડૂતો, મજૂરો, શ્રમિકો અને ભાગિયાઓમાં ભાજપ સામે અસંતોષ વધી રહ્યો છે.

તેમણે ગાંધીનગરના પરિણામોને ખેડૂતોની એકતાની જીત ગણાવી હતી અને ભાજપના અહંકારની હાર તરીકે રજૂ કર્યા હતા. ગઢવીએ દાવો કર્યો કે ખેડૂતોની સમસ્યાઓ અને દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવાની માગણી અંગે સરકાર પૂરતાં પગલાં નહીં લે તો આગામી સમયમાં વધુ વ્યાપક આંદોલન થઈ શકે છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ખેડૂતોની માગણીઓનું નિરાકરણ નહીં આવે તો 2027ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને રાજકીય નુકસાન થઈ શકે છે.

મતદાનમાં મોટો તફાવત, વૉર્ડ નંબર 4 સૌથી આગળ

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં વૉર્ડ પ્રમાણે મતદાનની ટકાવારીમાં નોંધપાત્ર તફાવત જોવા મળ્યો હતો. વૉર્ડ નંબર 4માં સૌથી વધુ 74.78 ટકા મતદાન થયું હતું. આ વૉર્ડમાં કુલ 21,156 મતદારોમાંથી 15,820 લોકોએ મતદાન કર્યું હતું.

વૉર્ડ નંબર 1માં 71.22 ટકા અને વૉર્ડ નંબર 2માં 69.7 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. વૉર્ડ નંબર 7માં 66.37 ટકા મતદારોએ મતાધિકારનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જ્યારે વૉર્ડ નંબર 6માં 61.98 ટકા મતદાન થયું હતું.

બીજી તરફ, વૉર્ડ નંબર 5માં સૌથી ઓછું 48.63 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. આ વૉર્ડમાં 13,040 મતદારોમાંથી આશરે 6,342 લોકોએ મતદાન કર્યું હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. અહીં મહિલા મતદાનનો દર પણ 45.44 ટકા રહ્યો હતો. વૉર્ડ નંબર 5ને ગાંધીનગરમાં સત્તાની ચાવી સમાન માનવામાં આવે છે, તેથી અહીં ઓછું મતદાન થવું રાજકીય ચર્ચાનો વિષય બન્યું હતું.

વૉર્ડ નંબર 5નું ઐતિહાસિક મહત્ત્વ

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની સ્થાપના ગુજરાત હાઇકોર્ટના 2009ના આદેશ બાદ 16 માર્ચ, 2010ના રોજ કરવામાં આવી હતી. તે પહેલાં ગાંધીનગર સીધા વહીવટી તંત્ર હેઠળ ચાલતું હતું અને ત્યાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટાયેલી મહાનગરપાલિકા નહોતી. પ્રથમ ચૂંટણી 2011માં યોજાઈ હતી.

વૉર્ડ નંબર 5માં સેક્ટર 9, 10, 18, 19, 21, 22 અને 30 જેવા વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે. અહીં સરકારી અધિકારીઓ, મંત્રીઓ અને સચિવાલયના કર્મચારીઓની નોંધપાત્ર વસ્તી છે. અત્યાર સુધીના મેયરોમાં ચાર મેયર આ વૉર્ડમાંથી ચૂંટાયા હતા. તેમાં 2011માં મહેન્દ્રસિંહ રાણા, 2015માં હંસાબેન મોદી, 2016માં પ્રવીણ પટેલ અને 2019માં રીટાબેન પટેલનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઐતિહાસિક મહત્ત્વ ધરાવતા વૉર્ડમાં આ વખતે સૌથી ઓછું મતદાન નોંધાવું રાજકીય પક્ષો માટે આત્મમંથનનો વિષય બન્યું છે. જ્યાં વધુ મતદાન થવાની અપેક્ષા હતી, ત્યાં મતદારોનો ઉત્સાહ ઓછો જોવા મળ્યો હતો.

ગાંધીનગરની રાજકીય સફર: 2011થી 2026 સુધી

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની રાજકીય સફરમાં છેલ્લાં 15 વર્ષ દરમિયાન અનેક ફેરફારો થયા છે. 2011ની પ્રથમ ચૂંટણીમાં કુલ 33 બેઠકો હતી. કોંગ્રેસે 18 બેઠકો જીતીને સત્તા મેળવી હતી, જ્યારે ભાજપને 15 બેઠકો મળી હતી. તે વખતે ભાજપનો મતહિસ્સો 44.93 ટકા અને કોંગ્રેસનો 44.20 ટકા હતો.

2016માં સીમાંકન બાદ બેઠકોની સંખ્યા 32 થઈ હતી. ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેને 16-16 બેઠકો મળી હતી. કોંગ્રેસનો મતહિસ્સો 46.93 ટકા રહ્યો હતો, જ્યારે ભાજપનો 44.76 ટકા હતો. આ પરિણામોએ બંને પક્ષો વચ્ચેની કાંટાની ટક્કર દર્શાવી હતી.

2021માં ચૂંટણી ત્રિકોણીય બની હતી. કુલ 44 બેઠકો માટે યોજાયેલી ચૂંટણીમાં ભાજપે 41 બેઠકો જીતીને સત્તા મેળવી હતી. ભાજપનો મતહિસ્સો 46.49 ટકા રહ્યો હતો. કોંગ્રેસનો મતહિસ્સો ઘટીને 20.2 ટકા થયો હતો અને પક્ષ માત્ર બે બેઠકો સુધી સીમિત રહ્યો હતો. AAPએ 21.77 ટકા મત મેળવીને એક બેઠક જીતી હતી.

હવે 2026ના પરિણામોમાં ભાજપે 38 બેઠકો સાથે સત્તા જાળવી રાખી છે, કોંગ્રેસે પાંચ બેઠકો મેળવી છે અને AAPની એક પણ બેઠક રહી નથી. આ ફેરફારો ગાંધીનગરના સ્થાનિક રાજકારણમાં પક્ષોની સ્થિતિ અંગે નવા સવાલો ઊભા કરે છે.

2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં પરિણામોનું મહત્ત્વ

ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણીનાં પરિણામો આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં ગુજરાતના રાજકીય પક્ષો માટે મહત્ત્વપૂર્ણ સંકેતરૂપ બની શકે છે. ભાજપે સત્તા જાળવી રાખીને પોતાની સંગઠનાત્મક સ્થિતિ દર્શાવી છે, જ્યારે કોંગ્રેસે બેઠકો વધારીને મર્યાદિત પુનરાગમન નોંધાવ્યું છે. AAP માટે પરિણામ પડકારજનક રહ્યું છે, કારણ કે પક્ષ પોતાની અગાઉની એક બેઠક પણ બચાવી શક્યો નથી.

ઈસુદાન ગઢવીએ ચૂંટણીમાં ગેરરીતિ અને દબાણના આરોપો લગાવ્યા છે, જ્યારે પરિણામો દર્શાવે છે કે મતદારોના અંતિમ જનાદેશમાં ભાજપને સ્પષ્ટ બહુમતી મળી છે. બીજી તરફ, વૉર્ડ નંબર 5માં ઓછું મતદાન અને અલગ-અલગ વૉર્ડમાં મતદાનની અસમાનતા અંગે પણ રાજકીય પક્ષોએ વિચાર કરવાની જરૂર છે.

ગાંધીનગરની ચૂંટણીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભાજપે મહાનગરપાલિકામાં સત્તા જાળવી રાખી છે, પરંતુ કોંગ્રેસની બેઠકોમાં વધારો અને AAPના સંપૂર્ણ પરાજયે રાજ્યના રાજકારણમાં ચર્ચા શરૂ કરી છે. હવે આ પરિણામોનો આગામી સમયમાં પક્ષોના સંગઠન, પ્રચારની વ્યૂહરચના અને 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારીઓ પર શું પ્રભાવ પડે છે તે જોવાનું રહેશે.