India Global Standing: મોદી કેબિનેટના મંત્રીઓ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી જે પ્રકારના પડકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે, તે જોતાં સ્પષ્ટ થાય છે કે ‘અચ્છે દિન’ હવે માત્ર એક જૂનો નારો બનીને રહી ગયો છે. દેશની આર્થિક સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર છે અને સરકારના મોટા દાવાઓ હવે પોકળ સાબિત થઈ રહ્યા છે. નિર્મલા સીતારમણનો અવાજ પણ જાણે કે આર્થિક મોરચે નિષ્ફળતાના ભાર હેઠળ દબાઈ ગયો હોય તેમ લાગે છે. વિદેશ નીતિની દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, યુએસ અને ઈરાન સાથેના સંબંધો હોવા છતાં, ભારત વૈશ્વિક રાજકારણમાં એકલવાયું પડી રહ્યું છે. પાકિસ્તાન આજે યુએસ અને ચીન બંનેનો લાભ ઉઠાવી રહ્યું છે, જ્યારે ભારતની મુત્સદ્દીગીરી નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. બાળકો રસ્તા પર છે, સીજેપી (CJP) જેવા સંગઠનો રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે અને ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન જેવા મંત્રીઓ વિવાદોમાં ઘેરાયેલા છે. નિતિન ગડકરીના ઈથેનોલ મિશ્રિત ઈ-૨૦ ફ્યુઅલને કારણે સામાન્ય નાગરિકોની મુશ્કેલીઓ વધી રહી છે, જેને સરકાર ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’ ગણાવીને ગંભીરતાથી લેતી નથી.
સ્માર્ટ સિટી અને મેક ઇન ઇન્ડિયાના ભ્રામક દાવાઓ
સરકારના દરેક પ્રોજેક્ટની વાસ્તવિકતા વરસાદના પ્રથમ ઝાપટા સાથે જ ખુલ્લી પડી જાય છે. ‘સ્માર્ટ સિટી’ ના નામે કરવામાં આવેલા ખર્ચનું પાણી દરેક ચોમાસામાં રોડ પર જોવા મળે છે. ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ અને ‘ના ખાઉંગા ના ખાને દૂંગા’ ના સૂત્રો હવે જનતા માટે માત્ર મજાક બની ગયા છે. આ સરકારના કાર્યકાળમાં ભ્રષ્ટાચાર અને કૌભાંડોના કિસ્સાઓ અવિરત સામે આવી રહ્યા છે. ભગવાન શ્રી રામના મંદિરના દાનમાં થયેલી કથિત લૂંટ અને સાબરમતી જેલ જેવા હાઈ-સિક્યુરિટી સ્થળેથી આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગસ્ટર લોરેન્સ બિશ્નોઈનું નેટવર્ક વિશ્વભરમાં ફેલાવું એ કલયુગની પરાકાષ્ઠા છે. જ્યારે ગુનેગાર જેલની અંદર સુરક્ષિત હોય અને તેનો વ્યવસાય દુનિયાભરમાં ધમધમતો હોય, ત્યારે સરકારની ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ પર મોટા પ્રશ્નાર્થ ચિહ્નો ઊભા થાય છે.
વૈશ્વિક પ્રતિષ્ઠા અને મોદીજીના વિદેશી પુરસ્કારોનું સત્ય
એક સમયે એવી વાર્તા ઘડવામાં આવી હતી કે ૨૦૧૪ પહેલા ભારત એક બ્લેક હોલ જેવું હતું અને મોદીજીના આગમન પછી દુનિયા આપણને ઓળખવા લાગી છે. સોશિયલ મીડિયા અને ગોદી મીડિયા દ્વારા એવી છબી ઊભી કરવામાં આવી કે મોદીજી જ્યારે વિદેશ જાય છે ત્યારે દુનિયાભરના નેતાઓ તેમને સલામ કરે છે. પરંતુ આ આદર લાગણીઓ પર આધારિત હતો, તથ્યો પર નહીં. વિદેશમાં મળેલા ૩૩ પુરસ્કારો વિશે ચર્ચા કરતી વખતે એ ધ્યાનમાં લેવું જરૂરી છે કે તેમાંથી કેટલાક પુરસ્કારો મોદીજી માટે જ ખાસ બનાવવામાં આવ્યા હતા, જેનો કોઈ ઐતિહાસિક આધાર નથી. ગાર્ડિયન જેવા આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રકાશનોએ પણ સ્વીકાર્યું છે કે આ પુરસ્કારો મોદીની વ્યક્તિત્વ-આધારિત રાજનીતિનું પરિણામ છે. જે દેશોમાં મોદીનું સ્વાગત ભવ્ય રીતે થયું, તે જ દેશોમાં આજે ભારતીય નાગરિકો માટે ભેદભાવ અને વિરોધ વધી રહ્યો છે.
પાસપોર્ટ રેન્કિંગ અને ઘટતો આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રભાવ
વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની શાખનું સૌથી મોટું પ્રમાણ ગ્લોબલ પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ છે, જેમાં ભારત ૧૨૫મા ક્રમે ધકેલાઈ ગયું છે. આ રેન્કિંગમાં આપણે નામિબિયા જેવા નાના દેશોથી પણ પાછળ છીએ. હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં પણ ભારતનું સ્થાન ૨૦૧૪ કરતા ઘટ્યું છે. જ્યારે વિઝા મેળવવાની વાત આવે છે, ત્યારે ભારતીય નાગરિકોને અત્યંત અપમાનજનક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર થવું પડે છે. શેંગેન વિઝાના રિજેક્શન દરને કારણે ભારતીયોને કરોડોનું નુકસાન થઈ રહ્યું છે. યુએસ, કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં વિદ્યાર્થીઓના વિઝા રિજેક્શન દરમાં થયેલો ભયાનક વધારો એ સરકારની નિષ્ફળ વિદેશ નીતિનું જીવંત ઉદાહરણ છે. ભારત આજે વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી હોવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ વિશ્વની નજરમાં આપણા પાસપોર્ટની શક્તિ સતત ઘટી રહી છે.
યુવા પેઢીનું ભવિષ્ય અને ગંભીર પડકારો
સરકારના નકામા પુરસ્કારો અને વિદેશ પ્રવાસોનો સૌથી વધુ ભોગ ભારતના વિદ્યાર્થીઓ બની રહ્યા છે. નીટ (NEET) જેવી પરીક્ષાઓમાં પેપર લીક અને કોચિંગ સેન્ટરોમાં અગ્નિકાંડ એ દર્શાવે છે કે સરકાર શિક્ષણ ક્ષેત્રે કેટલી બેદરકાર છે. જે વાલીઓ પોતાના સંતાનોને વિદેશ મોકલીને તેમનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત કરવા માંગે છે, તેમના માટે પણ દરવાજા બંધ થઈ રહ્યા છે. મોદી સરકારના આ ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’ ને કારણે ભારતીય યુવાનોનું મનોબળ તૂટી રહ્યું છે. દેશનું યુવાધન આજે વિદેશ ભાગવા માટે મજબૂર છે અને જેઓ જઈ શકે છે, તેમને પણ અપમાનજનક રીતે રિજેક્ટ કરવામાં આવે છે.
વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર જ એકમાત્ર ઉકેલ
મોદી સરકારનું ગણિત અને તેમનો ‘વિશ્વગુરુ’ હોવાનો જુમલો હવે પાયાવિહોણો સાબિત થઈ રહ્યો છે. જે સમસ્યાઓ ઉભી થઈ છે, તેને સમજવી અને સ્વીકારવી એ ઉકેલ તરફનું પ્રથમ પગલું છે. પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સમાં મળેલો ૧૨૫મો ક્રમ એ માત્ર નંબર નથી, પરંતુ તે દેશની વિદેશ નીતિની નાકામી અને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ઘટતા પ્રભાવનો અરીસો છે. જો ભારતને ખરેખર વિશ્વગુરુ બનવું હોય, તો માત્ર વિદેશ પ્રવાસો અને આલિંગન આપવાથી કામ નહીં ચાલે. દેશમાં ભ્રષ્ટાચાર ઘટાડવો પડશે, શિક્ષણ વ્યવસ્થા સુધારવી પડશે અને જનતા સાથે પ્રામાણિક રહેવું પડશે. હવે સમય આવી ગયો છે કે દેશની જનતા પણ આંખ ખોલીને જુએ કે છેલ્લા ૧૨ વર્ષોમાં ભારતની છબી અને આપણી ગરિમા સાથે શું ખેલ ખેલવામાં આવ્યો છે.
આ પણ વાંચો:
