Jagan Mohan Reddy: આંધ્ર પ્રદેશના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને વાયએસઆર કોંગ્રેસ પાર્ટી (YSRCP)ના અધ્યક્ષ વાયએસ જગન મોહન રેડ્ડીએ ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક સંબંધિત 2023ના કાયદામાં સુધારો કરવાની માગ કરી છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેમની પાર્ટીએ સંસદમાં આ કાયદાને ટેકો આપ્યો હતો, પરંતુ હવે તેમને લાગે છે કે તે નિર્ણય યોગ્ય નહોતો. જગનના મતે, ચૂંટણી કમિશનરોની પસંદગી કરતી સમિતિમાં વડાપ્રધાન, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI)નો સમાવેશ થવો જોઈએ, જેથી નિમણૂકની પ્રક્રિયા વધુ નિષ્પક્ષ અને વિશ્વસનીય બને.
જગન મોહન રેડ્ડીએ રવિવારે જણાવ્યું હતું કે લોકશાહીમાં નિષ્પક્ષતા માત્ર હોવી પૂરતી નથી, પરંતુ તે લોકો સમક્ષ દેખાવી પણ જોઈએ. ચૂંટણી પંચ જેવી મહત્ત્વપૂર્ણ સંસ્થાની નિમણૂક પ્રક્રિયા પર સરકારના રાજકીય પ્રભાવની શંકા ઊભી ન થાય તે જરૂરી છે. તેમણે પોતાના અગાઉના વલણ અંગે અફસોસ વ્યક્ત કરતાં કહ્યું હતું, “તે કાયદાને મંજૂરી આપવા બદલ મને હવે પસ્તાવો થાય છે.”
ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂકમાં CJIની ભૂમિકા જરૂરી: જગન
જગન મોહન રેડ્ડીએ ચૂંટણી કમિશનરોની પસંદગી માટે ત્રણ સભ્યોની સમિતિની માગ કરી છે. તેમાં વડાપ્રધાન, લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા અને ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશનો સમાવેશ થવો જોઈએ. તેમના મતે, આ વ્યવસ્થા પસંદગી પ્રક્રિયામાં સંતુલન જાળવવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે અને ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા અંગે લોકોનો વિશ્વાસ મજબૂત કરી શકે છે.
પોતાની દલીલ સમજાવવા માટે જગને પરીક્ષાનું ઉદાહરણ આપ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું, “પરીક્ષા લેનાર વ્યક્તિ પરીક્ષા આપતા વિદ્યાર્થીની નિમણૂક કરી શકે નહીં.” તેમના મતે, ચૂંટણી કમિશનરો રાજકીય પક્ષોની ચૂંટણી કામગીરી પર દેખરેખ રાખે છે, તેથી તેમની નિમણૂકની પ્રક્રિયામાં સત્તાધારી સરકારની ભૂમિકાને લઈને શંકા ઊભી ન થવી જોઈએ.
YSRCP chief Jagan Mohan Reddy is apologising for siding with the “vote thieves” of the BJP.
He is apologising for voting in support of the CEC Act.
The political damage is already showing. https://t.co/APzEeEPYCG
— Dr. SP (@sphavisha) October 18, 2026
જગને વધુમાં કહ્યું કે કોઈ અધિકારીની વ્યક્તિગત પ્રામાણિકતા પર સવાલ ન હોય, છતાં તેની નિમણૂકની પ્રક્રિયા નિષ્પક્ષ દેખાતી ન હોય તો સંસ્થાની વિશ્વસનીયતા પર અસર પડી શકે છે. તેમના મતે, મુદ્દો માત્ર વ્યક્તિનો નહીં, પરંતુ સમગ્ર વ્યવસ્થાનો છે.
2023ના કાયદા અંગે પસ્તાવો કેમ થયો?
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક, તેમની સેવા શરતો તથા કાર્યકાળ સંબંધિત કાયદો 2023માં સંસદ દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. YSRCPએ તે સમયે આ કાયદાને ટેકો આપ્યો હતો. જોકે, હવે જગન મોહન રેડ્ડી માને છે કે નિમણૂકની પ્રક્રિયામાં વધુ સંતુલન અને સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમાં સુધારા જરૂરી છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચે તમામ રાજકીય પક્ષો સાથે સમાન વ્યવહાર કરવો જોઈએ. ચૂંટણીમાં સત્તાધારી પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે સ્પર્ધા હોવાથી ચૂંટણી પંચની નિમણૂક અંગે પારદર્શિતા જાળવવી લોકશાહી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
રાજ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓની નિમણૂકમાં પણ ફેરફારની માગ
જગને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક ઉપરાંત રાજ્યોમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ યોજતી સંસ્થાઓની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં પણ સુધારાની માગ કરી છે. તેમણે કહ્યું કે રાજ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓની નિમણૂક મુખ્યમંત્રીના નિયંત્રણ હેઠળ ન હોવી જોઈએ અને તેના માટે સ્વતંત્ર તથા તટસ્થ વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી છે.
રાજ્ય ચૂંટણી પંચો નગરપાલિકાઓ અને પંચાયતો જેવી સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ યોજે છે. જગનના મતે, જો રાજ્યની સત્તાધારી સરકારને નિમણૂક પ્રક્રિયા પર વધુ પ્રભાવ મળે, તો સ્થાનિક ચૂંટણીઓની નિષ્પક્ષતા અંગે સવાલો ઊભા થઈ શકે છે.
TDP-NDA ગઠબંધન પર વિપક્ષી ઉમેદવારોને રોકવાનો આરોપ
તાડેપલ્લી સ્થિત YSRCPની કેન્દ્રીય કચેરીમાં પત્રકાર પરિષદને સંબોધતાં જગન મોહન રેડ્ડીએ આંધ્ર પ્રદેશના સત્તાધારી તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (TDP)ના નેતૃત્વ હેઠળના NDA ગઠબંધન પર પણ ગંભીર આક્ષેપો કર્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો કે સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓમાં વિપક્ષી ઉમેદવારોને ઉમેદવારી નોંધાવતાં રોકવા માટે હુમલા, ધમકીઓ અને પોલીસ તંત્રનો દુરુપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
જગનના આરોપ મુજબ, YSRCPના ઉમેદવારોનાં ઉમેદવારીપત્રો છીનવી લેવામાં આવ્યાં હતાં, કાર્યકરો અને તેમના સાથીઓ પર હુમલા થયા હતા તથા કેટલાક લોકોને અપહરણ કરીને ધમકાવવામાં આવ્યા હતા. તેમણે આગચંપી અને વિપક્ષી કાર્યકરો સામે ખોટા કેસ નોંધાવવાના પણ આક્ષેપો કર્યા હતા.
જગને દાવો કર્યો કે સત્તાધારી ગઠબંધનને ચૂંટણીમાં હારનો ડર હોવાથી તે વિપક્ષી ઉમેદવારોને ચૂંટણીની સ્પર્ધામાંથી બહાર રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ તમામ બાબતો YSRCPના અધ્યક્ષ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા રાજકીય આક્ષેપો છે.
ચંદ્રબાબુ નાયડુ અને પોલીસની ભૂમિકા પર સવાલો
જગને આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડુ પર સરકારી અધિકારીઓ, પોલીસકર્મીઓ અને TDPના સમર્થકો દ્વારા ચૂંટણી પ્રક્રિયાને પ્રભાવિત કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. તેમણે દાવો કર્યો કે સત્તાધારી પક્ષ વિપક્ષી ઉમેદવારોને ચૂંટણી લડતાં રોકવા માટે વહીવટી તંત્રનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે.
જગને અગાઉની સ્થાનિક સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે તે સમયે YSRCPને 90 ટકાથી વધુ સફળતા મળી હતી. તેમણે અગાઉના રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનર એન. રમેશ કુમાર TDPના સમર્થક હોવાનો આક્ષેપ પણ કર્યો હતો. સાથે જ, વર્તમાન રાજ્ય ચૂંટણી અધિકારીની ભૂમિકા અંગે સવાલ ઉઠાવીને તેમને TDP પ્રત્યે વફાદાર ગણાવ્યા હતા.
કડપ્પા, તિરુપતિ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં અવરોધોનો દાવો
જગનના જણાવ્યા મુજબ, કડપ્પા, પુન્ગનૂર અને તિરુપતિ સહિત અનેક વિસ્તારોમાં YSRCPના ઉમેદવારોને ઉમેદવારી નોંધાવવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે કેટલીક જગ્યાએ ઉમેદવારીપત્રો છીનવી લેવામાં આવ્યાં અથવા સ્વીકારવામાં આવ્યાં નહોતાં. ઉમેદવારો અને તેમના સમર્થકોનાં વાહનો પર હુમલા તથા કાર્યકરો સાથે મારપીટ થયાના આક્ષેપો પણ તેમણે કર્યા હતા.
પુલિવેંદુલામાં પોલીસની ભૂમિકા અંગે સવાલ ઉઠાવતાં જગને આરોપ લગાવ્યો કે પોલીસકર્મીઓએ TDPની તરફેણમાં કામ કર્યું હતું. તેમના દાવા મુજબ, ઉમેદવારોને ડરાવવા માટે પથ્થરમારો અને હવામાં ગોળીબાર પણ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ઉમેદવારી નોંધાવવાની અંતિમ તારીખે પણ YSRCPના અનેક ઉમેદવારો વિવિધ સ્થળોએ ઉમેદવારીપત્રો નોંધાવી શક્યા નહોતા.
તેમણે તિરુપતિ, કડપ્પા, કમલાપુરમ, રાયચોટી, પુન્ગનૂર, દરસી, ગુરજાલા, દાચેપલ્લી, પિડુગુર્લા, બદવેલ અને રાજમપેટ સહિતનાં સ્થળોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
ચૂંટણીની નિષ્પક્ષતા અને સંસ્થાકીય વિશ્વાસનો મુદ્દો
જગન મોહન રેડ્ડીની માગનો મુખ્ય મુદ્દો ચૂંટણી કમિશનરોની નિમણૂક પ્રક્રિયામાં સંતુલન અને સ્વતંત્રતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારને 2023ના કાયદામાં સુધારો કરીને CJIને પસંદગી સમિતિમાં સામેલ કરવાની અપીલ કરી છે. સાથે જ, રાજ્ય ચૂંટણી સંસ્થાઓની નિમણૂક પ્રક્રિયા પણ વધુ તટસ્થ બનાવવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે.
બીજી તરફ, આંધ્ર પ્રદેશમાં સ્થાનિક ચૂંટણીને લઈને YSRCP અને સત્તાધારી TDP-NDA ગઠબંધન વચ્ચેના આક્ષેપો રાજકીય વિવાદને વધુ વેગ આપી રહ્યા છે. ઉમેદવારીપત્રો છીનવવા, ધમકીઓ આપવા અને પોલીસ તંત્રના દુરુપયોગ અંગેના આરોપોની સત્યતા સંબંધિત પુરાવા અને સત્તાવાર તપાસના આધારે જ નક્કી થઈ શકે છે.
