Manipur Kuki Zo Council Demands: જાતીય હિંસાથી પ્રભાવિત મણિપુરમાં Kuki-Zo Council (KZC)એ કેન્દ્ર સરકાર અને મણિપુર સરકાર સમક્ષ વહીવટી, માનવતાવાદી તથા સુરક્ષા સંબંધિત અનેક મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા છે. 17 સપ્ટેમ્બરે જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં કાઉન્સિલે 10 ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં નક્કર પગલાં લેવાની માંગ કરી છે. માંગો પર સંતોષકારક કાર્યવાહી નહીં થાય તો KZCએ ‘full-fledged agitation’ એટલે કે વ્યાપક આંદોલન શરૂ કરવાની ચેતવણી આપી છે.
Kuki-Zo લોકોની સુરક્ષા અને રાજકીય માંગ પર સ્પષ્ટતા માગી
KZCએ કેન્દ્ર સરકારને Kuki-Zo લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા તથા હિંસા અને કથિત અત્યાચાર માટે જવાબદાર લોકોને જવાબદાર ઠેરવવા માટે નક્કર પગલાં લેવાની માંગ કરી છે. સાથે જ કાઉન્સિલે Kuki-Zo સમુદાયની રાજકીય માંગની સ્થિતિ અને અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિ અંગે સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવાની પણ માગણી કરી છે. કાઉન્સિલના જણાવ્યા મુજબ યોગ્ય અને સ્વીકાર્ય રાજકીય ઉકેલ તરફ પણ સ્પષ્ટ પગલાં લેવામાં આવવા જોઈએ.
તૅન્ગનોપાલમાં અધિકારીઓ અને તબીબી કર્મચારીઓની અછતનો મુદ્દો
કાઉન્સિલે તૅન્ગનોપાલ જિલ્લામાં Manipur Civil Service, Manipur Police Service તથા તબીબી અધિકારીઓની પૂરતી ઉપલબ્ધતા ન હોવાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. KZCનું કહેવું છે કે વહીવટ, પોલીસ વ્યવસ્થા અને આરોગ્ય સેવાઓ અસરકારક રીતે ચલાવવા માટે જિલ્લામાં જરૂરી સંખ્યામાં અધિકારીઓની તાત્કાલિક નિમણૂક થવી જોઈએ.
કાંગપોકપી, નોની, તામેંગલોંગ અને કામજોંગમાં આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની અછતનો દાવો
KZCએ કાંગપોકપી, નોની, તામેંગલોંગ અને કામજોંગ જિલ્લાના કેટલાક Kuki-Zo વિસ્તારોમાં ખોરાક, દવાઓ અને અન્ય આવશ્યક સામગ્રીની અછત હોવાનો દાવો કર્યો છે. કાઉન્સિલે આ સ્થિતિ માટે United Naga Council (UNC) દ્વારા કથિત આર્થિક નાકાબંધીને જવાબદાર ગણાવી છે. KZCના જણાવ્યા અનુસાર કેટલાક વિસ્તારોમાં આવશ્યક પુરવઠાની અવરજવર પ્રભાવિત થઈ રહી છે.
ચંદેલમાં વહીવટી વ્યવસ્થા મજબૂત કરવાની માંગ
ચંદેલ જિલ્લાના કાના વિસ્તારમાં વહીવટી અસંતુલનનો મુદ્દો ઉઠાવીને KZCએ Sub-Divisional Office અને Tribal Development Block સ્થાપિત કરવાની માંગ કરી છે. કાઉન્સિલના મતે આ વ્યવસ્થાથી સ્થાનિક સ્તરે સરકારી સેવાઓની પહોંચ અને સમાન વિકાસમાં સુધારો થઈ શકે છે. કાઉન્સિલે કાંગપોકપી જિલ્લા હોસ્પિટલમાં મૃતદેહોના યોગ્ય સંગ્રહ માટે કાર્યરત cold-storage સુવિધા ઊભી કરવાની પણ માંગ કરી છે.
NIAની કામગીરી અંગે KZCના ગંભીર આક્ષેપો
National Investigation Agency એટલે કે NIAની Kuki-Zo વિસ્તારોમાં ચાલી રહેલી કાર્યવાહીને લઈને પણ કાઉન્સિલે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. KZCએ આ કાર્યવાહીઓને ‘selective and disproportionate’ ગણાવીને આરોપ મૂક્યો કે કેટલાક નાગરિકોને પૂરતું કારણ જણાવ્યા વિના પૂછપરછ માટે બોલાવવામાં આવે છે. કાઉન્સિલે એવો પણ દાવો કર્યો કે Naga અને Meitei વિસ્તારોની સરખામણીએ Kuki-Zo વિસ્તારોમાં આવી કાર્યવાહી વધુ જોવા મળે છે. KZCએ તપાસ એજન્સીઓને સમુદાય આધારિત ભેદભાવ વિના નિષ્પક્ષ રીતે કાર્યવાહી કરવાની અપીલ કરી છે.
રાષ્ટ્રપતિ શાસન ફરી લાગુ કરવાની માંગ
KZCએ મણિપુરમાં ફરીથી President’s Rule લાગુ કરવાની માંગ પણ કરી છે. કાઉન્સિલે ફેબ્રુઆરી 2025થી ફેબ્રુઆરી 2026 સુધીના લગભગ એક વર્ષના રાષ્ટ્રપતિ શાસનનો ઉલ્લેખ કર્યો અને દાવો કર્યો કે આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈ Kuki-Zo નાગરિકનું મોત થયું નહોતું. કાઉન્સિલે વર્તમાન રાજ્ય સરકાર પર Kuki-Zo સમુદાયને પૂરતી સુરક્ષા અને વિશ્વાસ આપવામાં નિષ્ફળ રહેવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. આ મૃત્યુઆંક અને તેના કારણો અંગેના દાવા KZC દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.
રાજકીય માંગ પર રોડમેપની પણ માંગ
સુરક્ષા અને વહીવટી મુદ્દાઓ ઉપરાંત KZCએ પોતાની રાજકીય માંગ અંગે કેન્દ્ર પાસેથી સ્પષ્ટ અને નક્કર પ્રગતિ અહેવાલ માગ્યો છે. કાઉન્સિલે યોગ્ય અને સ્વીકાર્ય રાજકીય ઉકેલ માટે સમયબદ્ધ રીતે આગળ વધવાની માંગ કરી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ આ રાજકીય માંગ Kuki-Zo સમુદાય માટે અલગ વહીવટી વ્યવસ્થા સાથે સંબંધિત છે.
10 ઓક્ટોબર સુધી પગલાં નહીં લેવાય તો આંદોલનની ચેતવણી
KZCએ કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારને 10 ઓક્ટોબર સુધીનો સમય આપ્યો છે. કાઉન્સિલના જણાવ્યા મુજબ આ સમયમર્યાદા દરમિયાન સુરક્ષા, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો, વહીવટી વ્યવસ્થા, તપાસ એજન્સીઓની કામગીરી અને રાજકીય માંગ જેવા મુદ્દાઓ પર નક્કર કાર્યવાહી થવી જોઈએ. જો સરકાર તરફથી સંતોષકારક પગલાં નહીં લેવાય તો KZCએ ‘full-fledged agitation’ શરૂ કરવાની અને Kuki-Zo લોકોના અધિકારો, સુરક્ષા તથા હિતોની રક્ષા માટે આગળની કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી છે.
