Morbi Jetpar Farmers Protest: ગુજરાતના મોરબી જિલ્લાના જેતપર ગામમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી એક ગંભીર અને સંવેદનશીલ મુદ્દો ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. રાત્રિના અંધારામાં પણ જ્યારે ખેડૂતો એકત્રિત થઈને પોતાના હક્કની લડાઈ લડી રહ્યા હોય, ત્યારે તેમની પીડા અને આક્રોશ સ્પષ્ટપણે વર્તાય છે. વીજ કંપનીઓ દ્વારા 765 કેવી (KV) ની વીજ લાઈન પસાર કરવા માટે ખેડૂતોની ફળદ્રુપ જમીનમાં બળજબરીપૂર્વક ખાડા ખોદવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે ખેડૂતોને લેખિતમાં કોઈ જાણ કરવામાં આવતી નથી કે કોઈ વળતરની ચર્ચા કરવામાં આવતી નથી. સરકારી અધિકારીઓ અને પોલીસ કાફલો લઈને કંપનીના માણસો સીધા ખેતરમાં ઘૂસી જાય છે અને ખેડૂતોની મરજી વિરુદ્ધ કામગીરી આદરે છે. આ પરિસ્થિતિએ લોકશાહીમાં ખેડૂતોના અધિકારો અને તંત્રની મનમાની સામે મોટો સવાલ ઊભો કર્યો છે.
લેખિત નોટિસ વગરની દાદાગીરી
જેતપર અને આસપાસના ગામોના ખેડૂતોનો આક્ષેપ છે કે તંત્ર તરફથી તેમને કોઈપણ પ્રકારની સત્તાવાર લેખિત નોટિસ મળતી નથી. કલેક્ટર કચેરી કે અન્ય સંબંધિત વિભાગોમાંથી કોઈ જવાબદાર વ્યક્તિ આવીને મૌખિક રીતે જમીન પર કબજો કરવાની વાત કરી જાય છે. જ્યારે ખેડૂતો લેખિત દસ્તાવેજો કે કલેક્ટરના હુકમની નકલ માંગે છે, ત્યારે તેમને કોઈ જવાબ મળતો નથી. રાણેકપર ગામના એક ખેડૂતે જણાવ્યું કે તેમની પાંચ વીઘા જમીનમાંથી જો વીજ લાઈન પસાર થાય, તો એક વીઘો જમીન તો માત્ર થાંભલાના કારણે જતી રહે છે, પરંતુ તાર અને થાંભલાની આખી સિસ્ટમ જોતા અડધાથી એક વીઘો જમીન સંપૂર્ણપણે નકામી થઈ જાય છે. ખેડૂતો આજીજી કરે છે કે તેમના ખેતરો બચાવો, કારણ કે આ જમીન પર જ તેમનો કપાસ, જીરું, ઘઉં અને બાજરી જેવા પાકોનો આધાર છે.
વાવડી ગામમાં રામાપીરના મંદિરની જગ્યા પર સંકટ
વીજ લાઈનનો આ વિવાદ માત્ર ખેતીલાયક જમીન પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તે આસ્થાના પ્રતીક સમાન મંદિરો સુધી પહોંચ્યો છે. જોડિયા તાલુકાના વાવડી ગામમાં વર્ષો જૂનું રામાપીરનું મંદિર આવેલું છે. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે આ જગ્યા ગામની ધરોહર છે અને જો અહીંથી વીજ લાઈન પસાર થાય, તો તેનું વળતર ખેડૂતોના ખિસ્સામાં નહીં પણ મંદિરના વિકાસ અને ગામના ભલા માટે વાપરવું જોઈએ. ગ્રામજનો પૈસાના ભૂખ્યા નથી, તેઓ તો માત્ર પોતાની આસ્થા અને મંદિરની જગ્યા બચાવવા માંગે છે. તેમ છતાં, કંપનીના માણસો પોલીસ પ્રોટેક્શન સાથે આવીને બળજબરીપૂર્વક કામગીરી કરે છે, જે ગ્રામજનો માટે અસહ્ય છે. પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવતું વર્તન અને મહિલાઓને ઢસડીને દૂર કરવાની ઘટનાઓ માનવતાને શરમાવે તેવી છે.
વૈકલ્પિક રૂટની માંગણી: સરકારની ઉદાસીનતા કે નિષ્ક્રિયતા?
ખેડૂત આગેવાનો અને આંદોલનકારીઓનો સ્પષ્ટ મત છે કે વીજ લાઈન પસાર કરવા માટે રણ અને સરકારી ખરાબા જેવી બિન-ઉપજાવ જમીનનો ઉપયોગ કરી શકાય તેમ છે. હરપાલભાઈ આમલિયા અને અન્ય ખેડૂત નેતાઓએ જામનગર, મોરબી અને કચ્છ કલેક્ટરને વૈકલ્પિક રૂટના નકશા પણ આપ્યા છે. જો આ રૂટ બદલવામાં આવે તો માત્ર 30 ખેડૂતો પ્રભાવિત થાય તેમ છે, જ્યારે વર્તમાન રૂટને કારણે લગભગ 3,000 ખેડૂતોની ફળદ્રુપ જમીન બરબાદ થઈ રહી છે. ખેડૂતો પૂછે છે કે સરકાર કેમ રણમાંથી લાઈન પસાર કરીને ખેડૂતોને બચાવતી નથી? આટલી મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતોની આજીવિકા જોખમમાં હોવા છતાં, તંત્ર કોઈ સંવાદ કરવા તૈયાર નથી, જે સરકારની ખેડૂત વિરોધી નીતિઓ તરફ ઈશારો કરે છે.
ટેકનિકલ સમસ્યાઓ અને ખેડૂતોની લાચારી
વીજ લાઈન પસાર થવાથી ખેડૂતોને માત્ર જમીન ગુમાવવાનો ડર નથી, પરંતુ ખેતીકામમાં પડતી મુશ્કેલીઓ પણ મોટી છે. વીજ વાયરોમાંથી આવતો હમિંગ અવાજ અને વાઈબ્રેશનના કારણે મજૂરો ખેતરમાં કામ કરવા આવતા ડરે છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે, જેમ ટીટોડી ઈંડા મૂકે તો ખેડૂત ટ્રેક્ટર ચલાવતી વખતે એટલી જગ્યા છોડી દે, તેમ આ વીજ લાઈનોને કારણે ખેતી કરવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. જમીન કપાઈ જવાથી પાક લેવામાં અવરોધ આવે છે અને જમીનની ફળદ્રુપતા પણ જોખમાય છે. આ માત્ર આર્થિક નુકસાન નથી, પણ એક એવી સામાજિક સમસ્યા છે જે આવનારી પેઢીઓને પણ અસર કરશે.
સમાજ અને આંદોલનકારીઓનો ટેકો: શું આંદોલન રંગ લાવશે?
આ આંદોલનને હવે માલધારી સમાજ અને રાજ્યભરના અન્ય ખેડૂતોનું પણ સમર્થન મળી રહ્યું છે. અમદાવાદથી આવેલા કપિલભાઈ જેવા યુવાનો માને છે કે જો આજે ખેડૂતો લડી રહ્યા છે, તો તે આવનારી નસલોને બચાવવા માટે છે. ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કોઈપણ જાતની હિંસા કરવા માંગતા નથી, પરંતુ પોતાના હક્ક માટે અડીખમ ઊભા છે. તેમનો આ સંઘર્ષ સરકારની જીદ સામે એક સન્માનની લડાઈ છે. જ્યાં સુધી યોગ્ય વળતર, સહમતી અને વૈકલ્પિક રૂટ અંગે કોઈ લેખિત ખાતરી નહીં મળે, ત્યાં સુધી આ આંદોલન ચાલુ રહેશે. ખેડૂતોની આ લડત ગુજરાતના અન્ય ખેડૂતો માટે એક મશાલ સમાન છે, જે દર્શાવે છે કે જ્યારે અન્યાય થાય ત્યારે ચૂપ રહેવાને બદલે અવાજ ઉઠાવવો અનિવાર્ય છે.
આ પણ વાંચો:
Modi Gujarat Rally Expenditure: મોદીની એક સભાનું ખર્ચ 50 કરોડ – thegujaratreport.com
Farmers Protest Gujarat: 30 ના બદલે 3 હજાર ખેડૂતો બરબાદ – thegujaratreport.com
