Omar Abdullah Government Dispute: જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સત્તારૂઢ નેશનલ કોન્ફરન્સ (NC)ની અંદર અસંતોષ વધી રહ્યો છે. પક્ષના આશરે 25 ધારાસભ્યો મુખ્યમંત્રી ઉમર અબ્દુલ્લાના નેતૃત્વ અને મંત્રીમંડળની રચનાથી નારાજ હોવાનું સામે આવ્યું છે. અસંતુષ્ટ ધારાસભ્યો મંત્રીમંડળમાં મોટા ફેરફાર કરવાની સાથે મુખ્યમંત્રીના નજીકના સહયોગી અને રાજકીય સલાહકાર નાસિર અસલમ વાનીને પદ પરથી હટાવવાની માગ કરી રહ્યા છે.

30 ઓક્ટોબરની સાંજે શ્રીનગરમાં ધારાસભ્ય કૈસર જમશેદ લોનના નિવાસસ્થાને નારાજ નેતાઓની બેઠક મળી હતી. પક્ષના આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બેઠકમાં નાયબ મુખ્યમંત્રી સુરિન્દર ચૌધરી સહિત તમામ આઠ મંત્રીઓને 15 દિવસમાં હટાવવાની માગ સાથે પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. ધારાસભ્યોની માગ છે કે સરકારમાં મહત્ત્વપૂર્ણ નિમણૂકો અને વિભાગોની વહેંચણી કરતાં પહેલાં ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની સલાહ લેવામાં આવે.

નાસિર વાનીને હટાવવાની પણ માગ

બેઠકમાં ઓછામાં ઓછા 18 ધારાસભ્યો વ્યક્તિગત રીતે હાજર રહ્યા હતા, જ્યારે કેટલાકે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગથી ભાગ લીધો હતો. એક વરિષ્ઠ ધારાસભ્યના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેઠક પક્ષ કે સરકારને અસ્થિર કરવા માટે નહોતી, પરંતુ નેતૃત્વને જમીની હકીકતથી વાકેફ કરાવવા માટે યોજાઈ હતી.

ધારાસભ્યોએ મુખ્યમંત્રીને પોતાની ચિંતાઓ અંગે પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. તેમાં નાસિર અસલમ વાનીને રાજકીય સલાહકારના પદ પરથી હટાવવાની માગ પણ સામેલ છે. નારાજ નેતાઓનું કહેવું છે કે તેઓ મંત્રીપદ માટે દબાણ કરી રહ્યા નથી, પરંતુ ચૂંટણી ઢંઢેરામાં આપેલાં વચનો પૂર્ણ થાય તે જરૂરી છે. તેમાં અનુચ્છેદ 370ની પુનઃસ્થાપના, જમ્મુ-કાશ્મીરનો રાજ્યનો દરજ્જો અને રોજગાર જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.

મંત્રીમંડળના વિસ્તરણથી અસંતોષ વધ્યો

ઉમર અબ્દુલ્લાએ તાજેતરમાં મંત્રીમંડળનું વિસ્તરણ કરીને ચાર નવા મંત્રીઓને સામેલ કર્યા હતા. તેમાં શમીમા ફિરદૌસ, અલી મોહમ્મદ સાગર, મીર સૈફુલ્લાહ અને અલ્તાફ અહમદ વાનીનો સમાવેશ થાય છે. આ સાથે ઉમર અબ્દુલ્લા સહિત મંત્રી પરિષદમાં સભ્યોની સંખ્યા નવ થઈ હતી.

આ વિસ્તરણ દરમિયાન પક્ષના કેટલાક વરિષ્ઠ ધારાસભ્યોને સ્થાન ન મળતાં નારાજગી વધી હતી. અનેક નેતાઓનું કહેવું છે કે ઉમર અબ્દુલ્લાની નજીકના લોકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે, જ્યારે વર્ષોથી પક્ષ માટે કામ કરનારા નેતાઓને અવગણવામાં આવે છે.

ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ઉમર અબ્દુલ્લાએ કેટલાક મતવિસ્તારોમાં મોટા અંતરથી જીત મેળવનારા ધારાસભ્યોને મંત્રીપદ આપવાની ખાતરી આપી હોવાના વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયા પર ફરી રહ્યા છે. તંગમર્ગ, રાજપોરા અને સોપોર સહિતના વિસ્તારોના મતદારોને આવી ખાતરી આપવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ કરીને ધારાસભ્યોએ સવાલ કર્યો છે કે જ્યારે આવું કરવું શક્ય નહોતું, તો પછી આવા વચનો શા માટે આપવામાં આવ્યા?

મુબારક ગુલ અને અબ્દુલ મજીદ લારમી પણ નારાજ

મંત્રીમંડળમાં સ્થાન ન મળતાં શ્રીનગરના વરિષ્ઠ ધારાસભ્ય મુબારક ગુલ અને અનંતનાગના ત્રણ વખત ધારાસભ્ય રહી ચૂકેલા અબ્દુલ મજીદ લારમીએ જાહેરમાં નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. ગુલની નારાજગી દૂર કરવા NC અધ્યક્ષ ફારુક અબ્દુલ્લાએ તેમને પક્ષના મહામંત્રી બનાવ્યા હતા. જોકે, તેમણે આ જવાબદારી સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હોવાની ચર્ચા છે.

બીજી તરફ, અબ્દુલ મજીદ લારમી પોતાના જુનિયર સહયોગી અલ્તાફ અહમદ વાનીને મંત્રીપદ આપવામાં આવતાં નારાજ થયા હતા. મંત્રીમંડળના વિસ્તરણના દિવસે પક્ષની કચેરીમાંથી બહાર નીકળતી વખતે તેઓ ભાવુક થઈ ગયા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમણે પક્ષ માટે પોતાનું બધું સમર્પિત કર્યું છે અને મંત્રીપદ માટે તેઓ વધુ હકદાર હતા.

ગુરેઝના ધારાસભ્ય નઝીર અહમદ ખાન પણ આ ઘટનાક્રમથી નારાજ હોવાનું કહેવાય છે.

બિનચૂંટાયેલા નેતાઓના પ્રભાવ સામે સવાલ

અસંતુષ્ટ ધારાસભ્યોએ નાસિર અસલમ વાની ઉપરાંત NCના ખજાનચી અને રાજ્યસભાના સાંસદ ગુરવિંદર સિંહ ઓબેરોય, જેઓ શમ્મી ઓબેરોય તરીકે ઓળખાય છે, તેમની ભૂમિકા સામે પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

ધારાસભ્યોનો પ્રશ્ન છે કે ચૂંટણીમાં જનતાનો જનાદેશ ન મેળવનારા નેતાઓને સરકારના મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાં આટલો પ્રભાવ કેમ આપવામાં આવે છે? તેમના મતે, પક્ષ અને સરકારના નિર્ણયો ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓની સલાહથી થવા જોઈએ. માત્ર સરકારી પદ અને કચેરીના આધારે રાજકીય નિર્ણય લેવાવા ન જોઈએ.

પ્રાદેશિક પ્રતિનિધિત્વનો મુદ્દો પણ ચર્ચામાં

મંત્રીમંડળની રચનાને લઈને પ્રાદેશિક અસંતુલનનો મુદ્દો પણ ઊભો થયો છે. કુપવાડા જિલ્લાની છમાંથી પાંચ બેઠકો NCએ જીતી હતી અને આ વિસ્તારને મંત્રી સૈફુલ્લા મીર દ્વારા પ્રતિનિધિત્વ મળ્યું છે. બીજી તરફ, પુલવામા, શોપિયાં, બડગામ અને બાંદીપોરા જિલ્લાઓને મંત્રીમંડળમાં સ્થાન મળ્યું નથી.

જમ્મુના ડોગરા બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારોને પણ સતીશ શર્માને હટાવ્યા બાદ મંત્રી પરિષદમાં પ્રતિનિધિત્વ મળતું નથી. ચિનાબ ખીણ વિસ્તાર પણ મંત્રીમંડળમાં સ્થાનથી વંચિત હોવાનું નારાજ નેતાઓનું કહેવું છે. તેમના મતે, જે વિસ્તારોમાં લોકોએ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ NCને સમર્થન આપ્યું હતું, તેમને યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ મળવું જોઈએ.

NCનાં પ્રવક્તા ઇફરા જાને ધારાસભ્યોની બેઠકની પુષ્ટિ કરી હતી, પરંતુ તેને પક્ષવિરોધી બેઠક ગણવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે કેટલાક વરિષ્ઠ ધારાસભ્યો ફારુક અબ્દુલ્લાને મળવા માટે સમય માગી રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની વ્યવસ્થામાં મંત્રીપદની સંખ્યા મર્યાદિત હોવાથી દરેક ધારાસભ્યને મંત્રી બનાવી શકાય નહીં.

આઘા રૂહુલ્લા મેહદીના વલણથી મુશ્કેલી વધી

NCની અંદરનો વિવાદ માત્ર મંત્રીમંડળ પૂરતો મર્યાદિત નથી. પક્ષના સાંસદ આઘા રૂહુલ્લા મેહદી અને ઉમર અબ્દુલ્લા વચ્ચે પણ મતભેદો વધી રહ્યા છે. રૂહુલ્લાએ પક્ષ છોડવા અને લોકસભાના સભ્યપદેથી રાજીનામું આપવાના સંકેત આપ્યા છે. તેમણે NCના નેતૃત્વ પર અનુચ્છેદ 370ની પુનઃસ્થાપના અને જમ્મુ-કાશ્મીરના અધિકારોની રક્ષા માટે આપેલાં વચનો પૂર્ણ ન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

તેઓ 3 નવેમ્બરે બડગામમાં જાહેર સભાને સંબોધવાના છે. આ દિવસ તેમના પિતા આઘા સૈયદ મેહદીની પુણ્યતિથિ છે. વર્ષ 2000માં આતંકવાદી હુમલામાં તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી. રૂહુલ્લા લાંબા સમયથી અનુચ્છેદ 370 અને ચૂંટણી ઢંઢેરાનાં વચનોને લઈને સરકારની ટીકા કરતા રહ્યા છે.

નેતૃત્વ સામે મોટો પડકાર

જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભાની કુલ 90 બેઠકોમાંથી NC પાસે 41 ધારાસભ્યો છે. પક્ષને છ કોંગ્રેસી, છ અપક્ષ અને એક CPI(M)ના ધારાસભ્યનું સમર્થન છે. આવી સ્થિતિમાં પક્ષના આશરે 25 ધારાસભ્યોની નારાજગી સરકાર માટે ગંભીર રાજકીય પડકાર બની શકે છે.

વિપક્ષના નેતા સુનીલ શર્માએ પણ NCના ધારાસભ્યોમાં અસંતોષ હોવાનો દાવો કર્યો છે. બીજી તરફ, નારાજ ધારાસભ્યોનું કહેવું છે કે તેમનો હેતુ પક્ષને તોડવાનો નહીં, પરંતુ તેને ચૂંટણી ઢંઢેરાનાં વચનો તરફ પાછો વાળવાનો છે. હવે ફારુક અબ્દુલ્લા અને ઉમર અબ્દુલ્લા આ અસંતોષ દૂર કરવા શું પગલાં લે છે તેના પર સૌની નજર છે.