Rahul Gandhi: પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં સત્તા પરિવર્તન બાદ વહીવટી તંત્રમાં થઈ રહેલી નિમણૂકોએ નવા રાજકીય વિવાદને જન્મ આપ્યો છે. રાજ્યના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી (CEO) મનોજ અગ્રવાલને પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય સચિવ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ નિમણૂક બાદ લોકસભાના વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ કેન્દ્ર સરકાર અને ભારતીય જનતા પાર્ટી પર આકરા પ્રહાર કર્યા છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર વ્યંગાત્મક લહેજામાં લખ્યું કે, ભાજપ અને ચૂંટણી પંચના ‘ચોર બજાર’માં જે જેટલી મોટી ચોરી કરે છે, તેને તેટલું મોટું ઇનામ આપવામાં આવે છે. રાહુલ ગાંધીનો આ સીધો ઈશારો ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં પક્ષપાત તરફ છે.
ચૂંટણી પંચ અને ભાજપ વચ્ચેની મિલીભગતનો ગંભીર આરોપ
કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા જયરામ રમેશે પણ આ નિમણૂક સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે આક્ષેપ કર્યો છે કે મનોજ અગ્રવાલને મુખ્ય સચિવ બનાવવાની ઘટના એ વાતનો પુરાવો છે કે ચૂંટણી પંચ નિષ્પક્ષ નહોતું અને તેણે માત્ર ભાજપને ફાયદો પહોંચાડવા માટે જ કામ કર્યું છે. જયરામ રમેશના મતે, હવે આ મિલીભગતને છુપાવવાનો કોઈ પ્રયાસ પણ કરવામાં આવી રહ્યો નથી, કારણ કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા સાથે સીધા જોડાયેલા અધિકારીઓને હવે સરકારમાં મહત્વના હોદ્દાઓ આપવામાં આવી રહ્યા છે. આ પ્રકારની નિમણૂકોથી લોકશાહીની સ્વાયત્ત સંસ્થાઓની વિશ્વસનીયતા જોખમાય છે તેવો તર્ક વિપક્ષ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.
BJP-EC के “चोर बाज़ार” में – जितनी बड़ी चोरी, उतना बड़ा इनाम। https://t.co/2lNC1oATW1
— Rahul Gandhi (@RahulGandhi) May 12, 2026
૨૭ લાખ મતદારોને મતાધિકારથી વંચિત રાખવાનો મુદ્દો
કોંગ્રેસ પક્ષે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન એક અત્યંત ચોંકાવનારો દાવો કર્યો છે. જયરામ રમેશના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં આશરે ૨૭ લાખ લોકોને વોટ આપવાથી વંચિત કરી દેવામાં આવ્યા હતા. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે મતદાર યાદીમાંથી નામો હટાવવાની પ્રક્રિયા વ્યૂહાત્મક રીતે એવી રીતે કરવામાં આવી હતી કે જેથી ભાજપને ચૂંટણીમાં સીધો લાભ મળી શકે. વિપક્ષનું માનવું છે કે આટલી મોટી સંખ્યામાં મતદારોને પ્રક્રિયામાંથી બહાર રાખવા પાછળ ચૂંટણી પંચના ઉચ્ચ અધિકારીઓની ભૂમિકા શંકાસ્પદ રહી છે અને તેની તપાસ થવી અનિવાર્ય છે.
વહીવટી નિમણૂકો અને અધિકારીઓની નવી જવાબદારીઓ
૧૯૯૦ બેચના IAS અધિકારી મનોજ કુમાર અગ્રવાલને રાજ્યપાલની અધિસૂચના મુજબ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય સચિવ બનાવવામાં આવ્યા છે. આ પહેલા તેઓ મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારી તરીકે કાર્યરત હતા. રસપ્રદ વાત એ છે કે, અન્ય એક અધિકારી સુબ્રત ગુપ્તા, જેઓ વિશેષ પોલ ઓબ્ઝર્વર હતા, તેમને મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીના સલાહકાર નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ૭ મે ના રોજ જ તેમને ચૂંટણી સંબંધિત જવાબદારીઓમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને ત્યારબાદ તુરંત જ તેમને નવી જવાબદારી સોંપવામાં આવી. આ ક્રમિક નિમણૂકોએ વિપક્ષને ‘પુરસ્કાર’ ના નામે સવાલો ઉઠાવવાની તક આપી છે.
એક જાગૃત પત્રકાર તરીકે અહીં કેટલાક પાયાના સવાલો ઉભા કરવા જરૂરી છે. શું ચૂંટણી પ્રક્રિયાના તટસ્થ રેફરી ગણાતા અધિકારીઓને ચૂંટણી પૂરી થયાના તુરંત બાદ જ શાસક પક્ષની સરકારમાં ઉચ્ચ પદો આપવા નૈતિક રીતે યોગ્ય છે? જો કોઈ અધિકારીએ ખરેખર નિષ્પક્ષ રહીને કામ કર્યું હોય, તો પણ આવી ઉતાવળી નિમણૂકોથી પ્રજાના મનમાં શંકા પેદા થવી સ્વાભાવિક છે. લોકશાહીમાં માત્ર પારદર્શિતા હોવી પૂરતી નથી, પણ પારદર્શિતા દેખાવી પણ જોઈએ. ૨૭ લાખ મતદારોના નામ હટાવવાના ગંભીર આક્ષેપો પર ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા કેમ નથી આપી? શું વહીવટી તંત્રનું રાજકીયકરણ લોકશાહીના મૂળભૂત માળખાને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે?
સંસ્થાઓની સ્વાયત્તતા અને જનતાનો વિશ્વાસ
ચૂંટણી પંચ એ લોકશાહીનો કરોડરજ્જુ છે. તેની નિષ્પક્ષતા પર જ્યારે સવાલો ઉઠે છે, ત્યારે સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયાની ગરિમા જોખમાય છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં થયેલી આ નવી નિમણૂકો ભલે વહીવટી દૃષ્ટિએ સામાન્ય પ્રક્રિયાનો ભાગ હોય, પરંતુ રાજકીય પરિપ્રેક્ષ્યમાં તે અનેક પ્રશ્નો છોડી જાય છે. સરકાર અને બંધારણીય સંસ્થાઓએ એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે તેમની કોઈ પણ હિલચાલથી જનતાનો વિશ્વાસ ન ડગે. વિપક્ષ દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો માત્ર રાજકીય નિવેદનબાજી છે કે તેમાં કોઈ તથ્ય છે, તે તો ભવિષ્યમાં થતી તપાસ કે ચર્ચાઓ જ સાબિત કરશે, પરંતુ અત્યારે તો આ મુદ્દો બંગાળથી દિલ્હી સુધી ગરમાયો છે.
આ પણ વાંચો:
