Russia Sanctions Bill 2026: અમેરિકી હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સે 16 સપ્ટેમ્બર, બુધવારે રશિયા સામે આર્થિક દબાણ વધારતા મહત્વપૂર્ણ બિલને મંજૂરી આપી છે. ‘Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026’ નામના આ બિલનો હેતુ રશિયાના અધિકારીઓ, બેંકો અને તેની અર્થવ્યવસ્થાના મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો પર પ્રતિબંધો વધારીને યુક્રેન યુદ્ધ માટે મોસ્કોને મળતા આર્થિક સંસાધનો પર અસર કરવાનો છે. બિલ 262-159 મતોથી પસાર થયું અને હવે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવ્યું છે.
ભારત અને ચીન પર 100% સુધીના ટેરિફની જોગવાઈ
બિલની સૌથી મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈઓમાંની એક રશિયન તેલ અને કુદરતી ગેસ ખરીદતા દેશો સાથે સંબંધિત છે. કાયદો બન્યા બાદ ટ્રમ્પને રશિયન ઊર્જાના મોટા ખરીદદારો પર 100% સુધીનો ટેરિફ લાદવાની સત્તા મળી શકે છે. તેમાં ભારત અને ચીન જેવા મોટા ખરીદદારોનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે, બિલ પસાર થવાથી ભારતના માલ પર તરત જ 100% ટેરિફ લાગુ થતો નથી. આ બિલ રાષ્ટ્રપતિને ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં એવો ટેરિફ લાદવાની કાનૂની સત્તા આપે છે. એટલે હવે મુખ્ય પ્રશ્ન એ રહેશે કે ટ્રમ્પ આ સત્તાનો ઉપયોગ કરે છે કે નહીં અને કરે તો કયા દેશો તથા કયા ઉત્પાદનો પર કરે છે.
રશિયન અધિકારીઓ અને ‘શેડો ફ્લીટ’ પણ નિશાન પર
આ કાયદામાં રશિયન અધિકારીઓ અને બેંકો સામે નવા પ્રતિબંધો ઉપરાંત રશિયન તેલ અને ઊર્જાનો પુરવઠો ચાલુ રાખવામાં મદદ કરતા ટેન્કરોના કહેવાતા ‘શેડો ફ્લીટ’ને પણ નિશાન બનાવવાની જોગવાઈ છે. આ એવા જહાજોનું નેટવર્ક છે, જેના દ્વારા રશિયા પર લાગેલા પ્રતિબંધોને ટાળીને ઊર્જા વેપાર ચાલુ રાખવામાં આવે છે.
અમેરિકાનું માનવું છે કે રશિયાની ઊર્જા આવક પર દબાણ વધારવાથી યુક્રેન વિરુદ્ધ ચાલી રહેલા યુદ્ધ માટે મોસ્કોને મળતા નાણાકીય સંસાધનોને અસર કરી શકાય છે.
લિન્ડસે ગ્રેહામના નામે બિલ, એક વર્ષથી વધુ સમયથી ચર્ચા
આ બિલનું નામ સાઉથ કેરોલિનાના દિવંગત સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. ગ્રેહામે આ કાયદાકીય પહેલ માટે એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી કામ કર્યું હતું. બિલને અમેરિકી સેનેટમાં અગાઉ જ મંજૂરી મળી ચૂકી હતી અને હવે હાઉસમાંથી પણ પસાર થયા બાદ તે વ્હાઇટ હાઉસ સુધી પહોંચી ગયું છે.
યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિ વોલોદિમિર ઝેલેન્સ્કીએ પણ આ કાયદાને આગળ વધારવા માટે અમેરિકી ધારાસભ્યો પર દબાણ કર્યું હતું. અહેવાલો અનુસાર, તેમણે ગયા મહિને સેનેટરો સાથે સીધી વાતચીત કરીને બિલને સમર્થન આપવા અપીલ કરી હતી.
કયા દેશો પર થઈ શકે છે અસર?
રશિયન ઊર્જા ખરીદનારા મોટા દેશો માટે આ બિલ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ભારત અને ચીન ઉપરાંત તુર્કી, અઝરબૈજાન, હંગેરી, સ્લોવાકિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, સિંગાપોર, કઝાકિસ્તાન અને કિર્ગિઝ રિપબ્લિક જેવા દેશોના નામ પણ સંભવિત અસરગ્રસ્ત દેશોની યાદીમાં ચર્ચાઈ રહ્યા છે.
બિલમાં કેટલાક દેશો માટે મુક્તિની જોગવાઈ પણ છે. ખાસ કરીને જે દેશો રશિયન કુદરતી ગેસની કુલ નિકાસમાંથી 15%થી ઓછો જથ્થો આયાત કરે છે અને રશિયન ઊર્જા પરની પોતાની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલાં લઈ રહ્યા છે, તેમને રાહત મળી શકે છે.
ભારત માટે રશિયન તેલનો મુદ્દો કેમ મહત્વનો?
ભારત હાલમાં રશિયાથી મોટા પ્રમાણમાં કાચું તેલ આયાત કરે છે. આ કારણે નવી દિલ્હીને અમેરિકાની આ નવી કાયદાકીય વ્યવસ્થામાં વિશેષ ધ્યાનથી જોવામાં આવી રહ્યું છે. અગાઉ પણ રશિયન તેલની ખરીદી મુદ્દે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ટેરિફને લઈને તણાવ જોવા મળ્યો હતો.
ગયા વર્ષે ટ્રમ્પ પ્રશાસને ભારતીય માલસામાન પર 25% વધારાનો ટેરિફ લગાવ્યો હતો, જે રશિયન ક્રૂડની ખરીદી સાથે જોડાયેલો હતો. બાદમાં બંને દેશો વચ્ચે વેપાર સંબંધિત વાટાઘાટો આગળ વધતાં આ વધારાનો ટેરિફ પાછો ખેંચાયો હતો. હવે નવા બિલમાં 100% સુધીના ટેરિફની સત્તા સામેલ થતાં ભારત માટે રશિયન ઊર્જા ખરીદીનો મુદ્દો ફરી મહત્વનો બન્યો છે.
મતદાનમાં ડેમોક્રેટ્સ અને રિપબ્લિકન વચ્ચે મતભેદ
બિલ 262-159ના અંતિમ મતદાનથી પસાર થયું. તેમાં 203 રિપબ્લિકન, 58 ડેમોક્રેટ્સ અને એક સ્વતંત્ર સભ્યે બિલની તરફેણમાં મતદાન કર્યું, જ્યારે સાત રિપબ્લિકન અને 152 ડેમોક્રેટ્સે વિરોધમાં મત આપ્યો.
બિલના સમર્થકોનું કહેવું છે કે રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવા માટે આ પગલું જરૂરી છે. બીજી તરફ, કેટલાક ડેમોક્રેટ્સે રાષ્ટ્રપતિને મળનારી વધારાની ટેરિફ સત્તા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. હવે બિલ ટ્રમ્પની મંજૂરીની રાહ જોઈ રહ્યું છે. જો તે કાયદો બને અને તેમાં આપવામાં આવેલી સત્તાનો ઉપયોગ થાય, તો ભારત-અમેરિકા વેપાર અને રશિયા પાસેથી ભારતની ઊર્જા ખરીદી પર તેની અસર અંગે નવી ચર્ચા શરૂ થઈ શકે છે.
