
Sambhal Report: ગયા વર્ષે થયેલા સંભલ રમખાણો પર રચાયેલી તપાસ સમિતિએ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને પોતાનો અહેવાલ સુપરત કર્યો છે. અહેવાલ મુજબ સંભલમાં હિન્દુ વસ્તી 45% થી ઘટીને 20% થઈ ગઈ છે. સ્વતંત્રતા સમયે એટલે કે 1947 માં, સંભલમાં હિન્દુ વસ્તી 45% હતી પરંતુ હવે સંભલમાં ફક્ત 15-20% હિન્દુઓ જ બચ્યા છે. રમખાણો અને તુષ્ટિકરણે સંભલની વસ્તીગણતરી બદલી નાખી છે. 450 પાનાનો રિપોર્ટમાં 24 નવેમ્બર, 2024ના રોજ મસ્જિદમાં સર્વે દરમિયાન થયેલી હિંસા અને સંભલના ઇતિહાસમાં થયેલા રમખાણોની વિગતો છે.
સંભલ પર રચાયેલી તપાસ સમિતિના રિપોર્ટમાં શું છે?
- સંભલમાં માત્ર 20% હિન્દુ વસ્તી બચી
- આઝાદી પછી સંભલમાં કુલ 15 રમખાણો થયા
- સંભલ ઘણા આતંકવાદી સંગઠનોનો અડ્ડો
- અમેરિકાએ મૌલાના સનાઉલ હકને આતંકવાદી જાહેર કર્યા
- સંભલમાં ગેરકાયદેસર હથિયારો અને માદક દ્રવ્યોની ગેંગ સક્રિય
- સંભલમાં હિન્દુઓને મારવાની યોજના હતી
રિપોર્ટમાં એ પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે સંભલમાં હિન્દુઓને મારવા માટે સંપૂર્ણ યોજના બનાવવામાં આવી હતી અને રમખાણો માટે બહારથી તોફાનીઓને બોલાવવામાં આવ્યા હતા. હિન્દુ વિસ્તારોમાં પોલીસની હાજરીને કારણે હિન્દુઓ બચી ગયા હતા. સંભલમાં તુર્ક પઠાણોએ પરસ્પર દુશ્મનાવટને કારણે એકબીજાની હત્યા કરી હતી. તુર્કો અને ધર્માંતરિત હિન્દુ પઠાણો વચ્ચે થયેલા ગોળીબારમાં 4 લોકો માર્યા ગયા હતા.
હિંસા પૂર્વઆયોજિત હતી -રિપોર્ટ
તપાસ રિપોર્ટમાં ખુલાસો થયો છે કે 22 નવેમ્બર 2024ના રોજ સાંસદ ઝિયા-ઉર-રહેમાન બર્કના વિવાદાસ્પદ ભાષણે હિંસાનો પાયો નાખ્યો હતો. નમાઝીઓને સંબોધતા તેમણે કહ્યું હતું કે, “અમે આ દેશના માલિક છીએ, નોકર-ગુલામ નહીં. મસ્જિદ ત્યાં હતી, ત્યાં છે અને કયામત સુધી ત્યાં જ રહેશે. અમે અયોધ્યા અહીં થવા દઈશું નહીં.” આ પછી, 24 તુર્ક અને પઠાણ સમુદાયો વચ્ચે સંઘર્ષ ફાટી નીકળ્યો. રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સાંસદ ઝિયા-ઉર-રહેમાન બર્ક, ધારાસભ્યના પુત્ર સુહેલ ઇકબાલ અને ઇન્તેઝામિયા સમિતિના અધિકારીઓ આ સમગ્ર ષડયંત્રમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા.
તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ
આ સમગ્ર કેસમાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા ત્રણ સભ્યોની તપાસ ટીમની રચના કરવામાં આવી હતી. પૂર્વ નિવૃત્ત હાઇકોર્ટ જજ દેવેન્દ્ર અરોરાને તેના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા. નિવૃત્ત IPS એકે જૈન અને અમિત પ્રસાદને સભ્યો તરીકે સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે રમખાણો અને તુષ્ટિકરણની રાજનીતિએ જિલ્લાની વસ્તી વિષયક સ્થિતિ બદલી નાખી હતી. સ્વતંત્રતા સમયે, સંભલ મ્યુનિસિપલ વિસ્તારમાં 55% મુસ્લિમો અને 45% હિન્દુઓ રહેતા હતા. હાલમાં, સંભલમાં લગભગ 85% મુસ્લિમો અને 20% હિન્દુઓ રહે છે.
આતંકવાદી સંગઠનોની અસર
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે અહીં 1947, 1948, 1953, 1958, 1962, 1976,1978, 1980, 1990,1992,1995,2001,2019માં રમખાણો થયા હતા. સ્વતંત્રતા પછી સંભલમાં કુલ 15 રમખાણો થયા છે. એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ જિલ્લો ઘણા આતંકવાદી સંગઠનોનું કેન્દ્ર બની ગયો છે. અલ કાયદા, હરકત-ઉલ-મુજાહિદ્દીન જેવા આતંકવાદી સંગઠનોએ સંભલમાં પગ ફેલાવ્યા હતા. અમેરિકા દ્વારા આતંકવાદી જાહેર કરાયેલા મૌલાના આસીમ ઉર્ફે સના-ઉલ-હકના સંભલ સાથે સંબંધો હતા.
ગેરકાયદેસર હથિયારો અને માદક દ્રવ્યોની ગેંગ સક્રિય
જિલ્લામાં ગેરકાયદેસર હથિયારો અને નાર્કોટિક્સ ગેંગ પહેલાથી જ સક્રિય છે. હવે તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે અને વિસ્તારમાં શાંતિ અને વ્યવસ્થા જળવાઈ રહી છે.
રિપોર્ટ બાદ ફખરુલ હસન ચાંદે કહ્યું ફરી રમખાણો થશે
સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રવક્તા ફખરુલ હસન ચાંદે સંભલ હિંસાના તપાસ અહેવાલ પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું, ‘સંભલ હિંસા અંગેનો એક ગુપ્ત અહેવાલ મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથને સુપરત કરવામાં આવ્યો છે . હું પૂછવા માંગુ છું કે આ અહેવાલ મીડિયા સાથે કેમ શેર કરવામાં આવ્યો ન હતો? જોકે, હું સમજું છું કે ભાજપ સરકાર આવા ગુપ્ત અહેવાલો દ્વારા મુખ્ય મુદ્દાઓ પરથી ધ્યાન હટાવવા માંગે છે. પીડીએ સામે ભાજપની કોઈ યુક્તિ હવે કામ કરશે નહીં.’
મૌલાના સાજીદ રશીદીએ રિપોર્ટ પર શું કહ્યું?
મૌલાના સાજિદ રશીદીએ સંભલ હિંસા પર કહ્યું, ‘મુખ્યમંત્રી યોગીએ સંભલ હિંસા પર એક સમિતિની રચના કરી હતી, જેણે એક અહેવાલ રજૂ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે પહેલા સંભલમાં 45 ટકા હિન્દુઓ હતા, પરંતુ હવે ફક્ત 15 ટકા હિન્દુઓ જ બચ્યા છે. વારંવાર થતા રમખાણોને કારણે આ લોકો સ્થળાંતર કરી ગયા છે. હું આ અહેવાલને પક્ષપાતી માનું છું.’
ફરી રમખાણો થશે
તેમણે કહ્યું, ‘સંભલમાં મંદિરને લઈને વિવાદ થયો હતો અને એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે મંદિરની દિવાલો ઢંકાયેલી છે, પરંતુ એવું નહોતું. મંદિરના પૂજારીએ પોતે કહ્યું હતું કે કોઈએ અમને ત્યાંથી જવા માટે દબાણ કર્યું નથી અને અમારા કામને કારણે અમારે સ્થળાંતર કરવું પડ્યું. આવી બાબતો પ્રકાશમાં આવવા છતાં, ગુપ્ત અહેવાલ રજૂ કરતાં, મને લાગે છે કે આના કારણે સંભલમાં ફરીથી રમખાણો ભડકશે અને તેનાથી જનતાને ઘણું નુકસાન થશે.’
આ પણ વાંચો:
Sambhal: સંભલના તંત્રએ મસ્જિદ તોડી પાડી, SDM એ શું કહ્યું?
કંડલા-મુંદ્રા પોર્ટ પરથી ઝડપાયું 21 હજાર કરોડ રૂપિયાનું હવાલા કૌભાંડ
UP Crime: હેલો!, હું તારી સૌતન બોલું, પતિના ફોનથી આવ્યો કોલ, રડી રડીને પત્નીનું મોત, શું છે કારણ!