Rotten Meat supply: દિલ્હીથી સપ્લાઈ થતાં માંસને જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં મોટો વિવાદ ઉભો થયો છે. અહીં સડેલું માંસ, નકલી ચીઝ અને મીઠાઈઓ વેચાઈ રહી હતી. થોડા દિવસો પહેલા વહીવટીતંત્રે સડેલું અને વાસી માંસનો મોટો જથ્થો જપ્ત કર્યો હતો. આ માંસ તહેવારો પ્રસંગે હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટમાં સપ્લાય કરવામાં હતું. શ્રીનગરના લાસજન, ઝકુરા અને કમરવારી વિસ્તારો, અનંતનાગના કેપી રોડ, અચબલ અને કાદિપોરા વિસ્તારની હોટલના લાઈસન્સ રદ કરી નાખવામાં આવ્યા છે. તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ માસ દિલ્હીના બજારમાંથી સપ્લાઈ કરવામાં આવે છે. જે બાદ જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોમાં ભારે રોષ ભભૂક્યો છે.

Opindiaના અહેવાલ મુજબ ઓગસ્ટની શરૂઆતથી જમ્મુ અને કાશ્મીરના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ 12,000 કિલોથી વધુ એક્સપાયર્ડ માછલી અને ચિકન જપ્ત કર્યા  હતા.  આ બધાનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે. આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ લોકોમાં ગુસ્સો છે અને વહીવટ પર પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.

આ ઘટના પછી ખાદ્ય પદાર્થોની સલામતી અંગે ગંભીર ચિંતા ઉભી થઈ છે. હવે સ્થાનિક લોકો અને પ્રવાસીઓ રેસ્ટોરાંમાં વઝવાન જેવી માંસની વસ્તુઓ ખાવાનું ટાળી રહ્યા છે. તેના બદલે, લોકો હવે ડોસા, રાઝમાં ચાવલ જેવી શાકાહારી વસ્તુઓ ખાવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. પહેલા હોટલ માલિકો માંસ ચીજવસ્તુઓમાંથી સારો નફો કમાતા હતા. પરંતુ સડેલા માંસનો કિસ્સો પ્રકાશમાં આવ્યા બાદ, લોકો ગુસ્સે છે. હવે મોટાભાગના લોકો માંસથી દૂર રહી રહ્યા છે.

સડેલા માંસ કેવી રીતે સપ્લાઈ થાય છે?

કાશ્મીરમાં સડેલા માંસના જથ્થામાં પર કડક કાર્યવાહી ઓગસ્ટ 2025 ની શરૂઆતમાં શરૂ થઈ હતી. એક માંસ વેપારીએ આ અંગે સ્થાનિક ન્યૂઝ ચેનલને માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે સડેલું માંસ દિલ્હીના ગાઝીપુર મંડીમાંથી જમ્મુ અને કાશ્મીરના બજારોમાં મોકલવામાં આવી રહ્યું છે. ગાઝીપુર મંડીને એશિયાનું સૌથી મોટું પશુ બજાર માનવામાં આવે છે.

માંસ તાજુ રાખના પેંતરા

આ સૂત્રએ જણાવ્યું હતું કે રેસ્ટોરાં જે માંસ લેવાનો ઇનકાર કરે છે તે માંસ માફિયાઓ દ્વારા ખરીદવામાં આવે છે. આ માંસ FSSAI ના નિયમો અનુસાર યોગ્ય નથી. માફિયાઓ આ સડેલા માંસને રસાયણોથી ધોઈ નાખે છે. તેમાં ક્લોરાઇડ, એમોનિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ અને નાઈટ્રેટ જેવા ખતરનાક રસાયણો ઉમેરવામાં આવે છે. આનાથી માંસ બહારથી તાજું અને લાલ દેખાય છે.

પછી માંસને બરફના બોક્સમાં પેક કરવામાં આવે છે. પછી તેને ટ્રક દ્વારા જમ્મુ અને કાશ્મીરના બજારોમાં મોકલવામાં આવે છે. ત્યાં, આ માંસ ખાદ્ય પદાર્થો વેચતા વેપારીઓને આપવામાં આવે છે. આ લોકો તેને હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને ઢાબામાં વેચે છે. પછી ગ્રાહકો, પછી ભલે તે સ્થાનિક હોય કે પ્રવાસી, કંઈપણ જાણ્યા વિના તે જ માંસ ખાય છે. તેઓ માને છે કે માંસ તાજું અને સ્વસ્થ છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તે સડેલું અને રસાયણોથી રંગાયેલું છે.

આ બાબત પ્રકાશમાં આવતાં ખાદ્ય વિભાગ હરકતમાં આવ્યું. રેસ્ટોરન્ટ, હોટલ, ઢાબા અને ગાડીઓ પર દરોડા પાડવામાં આવ્યા. તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે સડેલા માંસનો આ ધંધો ખૂબ મોટા પાયે ચાલી રહ્યો હતો.

થોડા જ સમયમાં પોલીસે હજારો કિલો સડેલું માંસ જપ્ત કર્યું. આ માંસ કોઈ લેબલ વગરનું હતું અને તેના પર કૃત્રિમ રંગ લગાવવામાં આવ્યો હતો. જેથી તે તાજું દેખાય. કાર્યવાહી તીવ્ર બનતા, કેટલાક દુકાનદારોએ સડેલું માંસ પાણીમાં ફેંકવાનું શરૂ કર્યું, જેથી તેઓ પકડાઈ ન જાય. ઘણી જગ્યાએ સડેલું માંસ ગટર અને તળાવમાં તરતું જોવા મળ્યું. પોલીસની કડકાઈથી ડરીને દુકાનદારોએ માલ છુપાવવાનું શરૂ કર્યું.

સડેલા માસને લઈ મુખ્યમંત્રીએ બેઠક યોજવી પડી

આ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી. તેમણે જરૂરી સૂચનાઓ જારી કરી હતી. સડેલું માંસ વેચનારા અથવા સંગ્રહ કરનારાઓ સામે પોલીસ કડક કાર્યવાહી કરી રહી છે.

હવે રાજ્યની સરહદો નજીક લેબ બનાવવામાં આવી છે જ્યાં માંસનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, બજારોમાં મોબાઇલ ફૂડ ટેસ્ટિંગ વાન પણ ગોઠવવામાં આવી છે. હોટલ અને ઢાબામાં વેચાતા માંસનું પરીક્ષણ આ વાન દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ ઘટના પછી માંસ બજારને વધુ વ્યવસ્થિત અને પારદર્શક બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારે માંસ વેચનારાઓ, સપ્લાયર્સ અને વેપારીઓને નોંધણી કરાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. હવે કોઈ પણ નોંધણી વગર માંસ વેચી શકશે નહીં.

ખાદ્ય વિભાગે કહ્યું છે કે પેકેજ્ડ માંસ પર સ્પષ્ટ માહિતી હોવી જોઈએ. તેના પર ઉત્પાદન તારીખ, બેચ નંબર, સમાપ્તિ તારીખ અને ઉત્પાદક કંપનીનું નામ લખવું આવશ્યક છે. આ ઉપરાંત, ફ્રોઝન માંસને -18 ડિગ્રી તાપમાને રાખવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે નિયમો તોડનારાઓને ભારે દંડ ભરવો પડશે. આ દંડ 5 થી 10 લાખ રૂપિયા સુધીનો હોઈ શકે છે અથવા 6 વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે.

કાશ્મીરના ફૂડ સેફ્ટીના આસિસ્ટન્ટ કમિશનર હિલાલ અહમદ મીરના જણાવ્યા અનુસાર , ગાંદરબલ, પુલવામા અને શ્રીનગરમાંથી માત્ર એક અઠવાડિયામાં 3000 કિલોથી વધુ સડેલું માંસ મળી આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે હવે સડેલું માંસ રસ્તાના કિનારે, નાળાઓ અને નદીઓમાં મળી રહ્યું છે. દેખરેખ વધતાં જ ગુનેગારોએ માંસ છુપાવવાનું અને તેને અહીં-ત્યાં ફેંકવાનું શરૂ કરી દીધું.

માત્ર સડેલું માંસ જ નહીં, ફૂડ સેફ્ટી ડિપાર્ટમેન્ટે 2500 કબાબ પણ જપ્ત કર્યા છે. આ કબાબ ફ્રોઝન માંસમાંથી બનાવવામાં આવ્યા હતા જેમાં ખોટા અને ખતરનાક રંગો ભેળવવામાં આવ્યા હતા. શ્રીનગરમાં 150 કિલો મટન બોલ (ગુશ્તાબા)નો પણ નાશ કરવામાં આવ્યો છે. આ બધી સામગ્રી લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે જોખમી હતી.

જમ્મુ-કાશ્મીર હાઈકોર્ટે નોંધ લીધી

26 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીર હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો. કોર્ટે એડવોકેટ મીર ઉમર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજી માટે વરિષ્ઠ વકીલ જહાંગીર ઇકબાલ ગનાઈને કોર્ટના સહાયક તરીકે નિયુક્ત કર્યા. આ અરજી એડવોકેટ મીર ઉમર દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. અરજીમાં એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે લાંબા સમયથી જમ્મુ અને કાશ્મીર, ખાસ કરીને કાશ્મીર ખીણમાં સડેલું, ગંદુ અને રોગગ્રસ્ત માંસ અને મરઘાંની દાણચોરી કરવામાં આવી રહી છે.

કોર્ટે આ અરજી અને તેમાં આપેલા તથ્યોને ગંભીરતાથી લીધા. કોર્ટે કહ્યું કે સડેલા માંસ અને મરઘાંની સાથે, દેખરેખ વિના વેચાતી અન્ય ખાદ્ય ચીજો પણ જાહેર આરોગ્ય માટે ખતરો છે. આ મામલો સામાન્ય લોકોના જીવન અને સ્વાસ્થ્ય સાથે સીધો સંબંધિત છે.

અરજદારે કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે 2017 માં કાશ્મીરના વિભાગીય કમિશનરે એક આદેશ જારી કર્યો હતો. તે આદેશમાં ખીણમાં સડેલું માંસ અને મરઘાં લાવવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ પ્રતિબંધ ઘણા વર્ષોથી ગંદા અને રોગગ્રસ્ત માંસ ગેરકાયદેસર રીતે લાવવામાં આવી રહ્યું છે. જવાબદાર અધિકારીઓ કોઈ નક્કર પગલાં લઈ શક્યા નથી.

અરજીમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે વિભાગમાં સ્ટાફ અને સંસાધનોની ભારે અછત છે. આને કારણે ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનો યોગ્ય રીતે અમલ થઈ રહ્યો નથી. અરજદારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાની સરકાર પણ આ મામલે બેદરકારી દાખવી રહી છે. ખાસ કરીને ખાદ્ય સુરક્ષા અધિકારીઓની ભરતીના મામલે, સરકારે જરૂરી પગલાં લીધાં નથી.

જમ્મુ અને કાશ્મીરના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ એડમિનિસ્ટ્રેશનના કમિશનર સ્મિતા સેઠીએ કોર્ટને માહિતી આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે તહેવારો પહેલા સતત દરોડા પાડવામાં આવી રહ્યા છે. આ દરોડામાં 12,000 કિલો માંસ જપ્ત કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત 21 ક્વિન્ટલ નકલી પનીર અને 440 ક્વિન્ટલ એક્સપાયર્ડ રસગુલ્લા પણ જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ બધી કાર્યવાહી લોકોના સ્વાસ્થ્યને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવી રહી છે.

સ્મિતા સેઠીએ જણાવ્યું હતું કે 25 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ જમ્મુમાં એક મોટો દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો. 26 ઓગસ્ટ 2025 ના રોજ લગભગ 100 કિલો નકલી ચીઝ જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું. અત્યાર સુધીમાં કુલ 12,000 કિલો માંસ, 21 ક્વિન્ટલ નકલી ચીઝ અને 440 ક્વિન્ટલ એક્સપાયર્ડ રસગુલ્લા જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ રસગુલ્લાઓ એક્સપાયર્ડ હતા, ફાટેલા ટીનમાં રાખવામાં આવ્યા હતા અને તેમાં કોઈ પેકિંગ કે લેબલ નહોતું. આ રસગુલ્લાઓ યોગ્ય વ્યવસ્થા વિના કોલ્ડ સ્ટોરેજમાં રાખવામાં આવ્યા હતા અને બજારમાં વેચવા માટે તૈયાર હતા. કારણ કે તે યોગ્ય રીતે સંગ્રહિત ન હતા, તેથી બધાનો નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.

નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને સડેલું માંસ વેચતી દુકાનો કે ફેક્ટરીઓના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે. આમાં શ્રીનગરના અલ-તકવા ફૂડ્સ, આરિફ એન્ટરપ્રાઇઝ, સનશાઇન ફૂડ્સ, અનમોલ ફૂડ્સ અને અનંતનાગના ડોમિનોઝ પિઝા, શોન શાહી બિરયાની, શાન ફિશ ફ્રાય, બિસ્મિલ્લાહ સ્વીટ્સ અને ખાંડે પોલ્ટ્રીનો સમાવેશ થાય છે. અધિકારીઓએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે આવું કામ કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

દરોડા પછી હોટલોમાં ગ્રાહકોનો અભાવ

सड़े हुए मांस कांड ने कश्मीर के रेस्टोरेंट व्यवसाय को हिलाकर रख दिया है। लोगों के रेस्टोरेंट से दूर रहने से ग्राहकों की संख्या में 80 प्रतिशत की गिरावट आई है. देखें, रिपोर्ट #ReporterDiary | @mirfareed2 pic.twitter.com/G1GLIbFF0K

— AajTak (@aajtak) August 25, 2025

આ વર્ષે 22 એપ્રિલ 2025 ના રોજ પહેલગામમાં પાકિસ્તાન સમર્થિત ઇસ્લામિક આતંકવાદીઓ દ્વારા એક મોટો હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. આ હુમલામાં 26 પ્રવાસીઓની નિર્દયતાથી ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. આતંકવાદીઓએ તેમને ફક્ત એટલા માટે નિશાન બનાવ્યા કારણ કે તેઓ હિન્દુ હતા. તે સમયે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પર્યટન ઝડપથી વિકસી રહ્યું હતું અને વિકાસ પામી રહ્યું હતું. પરંતુ આ હુમલા પછી હોટલ બુકિંગ અને પ્રવાસો મોટી સંખ્યામાં રદ થવા લાગ્યા. આનાથી પર્યટનને મોટો ફટકો પડ્યો, જ્યારે કાશ્મીરની અર્થવ્યવસ્થાનો મોટો ભાગ પર્યટન પર નિર્ભર છે.

મીરવાઇઝ ઉમર ફારૂકે સરકાર સામે કર્યા સવાલ

ગત શુક્રવારે કાશ્મીરના અલગતાવાદી નેતા મીરવાઇઝ ઉમર ફારૂકે ઐતિહાસિક જામિયા મસ્જિદમાં પહેલાના ઉપદેશમાં આ માહિતી આપી હતી. તેમણે સરકારને ખીણમાં વેચાતા સડેલા માંસના મામલાની તપાસના તમામ તથ્યો જાહેર કરવા પણ કહ્યું જેથી લોકોમાં રહેલી ચિંતા અને બેચેની દૂર થઈ શકે. મીરવાઇઝ ઉમર ફારૂકે નમાઝીઓને સંબોધતા કહ્યું કે કાશ્મીરમાં જે રીતે સડેલું માંસ વેચાઈ રહ્યું હતું અને લોકોના ઘરો સુધી પહોંચી રહ્યું હતું, તેનાથી સામાન્ય લોકોની શ્રદ્ધા ડગમગી ગઈ છે.

આ મામલાની સંપૂર્ણ તપાસ અંગે વહીવટી અધિકારીઓના દાવા અને ખાતરી છતાં આજ સુધી એ જાણી શકાયું નથી કે આ નાપાક નેટવર્ક કોણ ચલાવી રહ્યું છે અને તે ક્યારથી કાર્યરત છે. આ કેસમાં કોઈની ધરપકડ કરવામાં આવી છે કે નહીં તે અંગે હજુ સુધી કોઈ માહિતી નથી. આ બાબતમાં લોકોની ચિંતા અને ચિંતા દૂર કરવા માટે આ બધું જાહેર કરવું જોઈએ.

હુર્રિયત કોન્ફરન્સના અધ્યક્ષ મીરવાઇઝ ઉમર ફારૂકે કહ્યું કે ‘આ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યા પછી, એક નક્કર વ્યવસ્થા બનાવવી જરૂરી છે જે આવા કૃત્યોને કાયમ માટે બંધ કરે. આ ઘૃણાસ્પદ કૃત્યમાં સામેલ લોકો પ્રત્યે કોઈ પણ પ્રકારની ઉદારતા દાખવવી જોઈએ નહીં, જેણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને જીવનને ગંભીર જોખમમાં મૂક્યું છે.’

આ પણ વાંચો:

Terrorist Attack: જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પ્રવાસીઓ પર ગોળીબાર કર્યો, 2ના મોત

Controversy: ફક્ત ભાજપનો એજન્ડા સેટ કરવા ડિબેટ કરો છો, કોંગ્રેસ પ્રવક્તા રાગિની અને એન્કર ચિત્રા ત્રિપાઠી આમને સામને

Baghpat: લવ મેરેજ કર્યા પછી ફેસબૂક પર નવા પ્રેમી સાથે અફેર, પતિને મોતને ઘાટ ઉતાર્યો, કોર્ટે શું આપ્યો ચૂકાદો?

UP: નાના ભાઈનું મોટા ભાઈની સાળી સાથે લફરું, મેથીપાક ચખાડી ઈચ્છા પુરી કરી!, જુઓ