CVoter Snap Poll: દેશમાં પેપર લીક વિવાદ અને તેના પગલે થયેલા વિદ્યાર્થી આંદોલનો વચ્ચે જાહેર થયેલા CVoterના તાજા સ્નેપ પોલમાં કેન્દ્ર સરકાર માટે ચિંતાજનક સંકેતો સામે આવ્યા છે. સર્વે મુજબ, પેપર લીકના મામલાને સંભાળવાની કેન્દ્ર સરકારની રીતથી અડધાથી વધુ લોકો સંતોષી નથી. બીજી તરફ, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હજુ પણ દેશના સૌથી લોકપ્રિય યુવા નેતા તરીકે રાહુલ ગાંધી કરતાં આગળ છે, પરંતુ યુવાનોમાં વધતી નિરાશા અને રોજગાર તેમજ પરીક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને વધતી અસંતોષની લાગણી સરકાર માટે મોટો પડકાર બની રહી છે.
29 અને 30 જુલાઈએ દેશભરમાં હાથ ધરાયો સર્વે
CVoter દ્વારા કરાયેલા સ્નેપ પોલ માટે 29 અને 30 જુલાઈ દરમિયાન દેશભરના 18 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો સાથે કમ્પ્યુટર આસિસ્ટેડ ટેલિફોન ઇન્ટરવ્યૂ (CATI) પદ્ધતિથી વાતચીત કરવામાં આવી હતી. સર્વેમાં કુલ 1,349 લોકોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. આ નમૂનો દેશના તમામ રાજ્યો અને જિલ્લાઓમાંથી લેવામાં આવ્યો હતો. એજન્સી અનુસાર, જનગણના અને ચૂંટણી આયોગના ઉપલબ્ધ આંકડાઓના આધારે સર્વેના પરિણામોને જનસાંખ્યિકીય રીતે સંતુલિત કરવામાં આવ્યા હતા.
પેપર લીક મુદ્દે સરકારની કામગીરીથી અડધાથી વધુ લોકો અસંતોષી
સર્વેમાં સામે આવ્યું કે કુલ ઉત્તરદાતાઓમાંથી 50 ટકાથી વધુ લોકોએ પેપર લીકના કેસોને સંભાળવાની કેન્દ્ર સરકારની રીત પ્રત્યે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. ખાસ વાત એ છે કે એનડીએના સમર્થકોમાં પણ લગભગ 40 ટકા લોકોએ સરકારના વલણ અંગે અસંતોષ દર્શાવ્યો હતો. આ પરિણામો સૂચવે છે કે પરીક્ષા વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા અને યુવાનોનો વિશ્વાસ જાળવવો સરકાર માટે મહત્વપૂર્ણ પડકાર બની રહ્યો છે.
મોદી હજુ પણ સૌથી લોકપ્રિય યુવા નેતા, પરંતુ રાહુલ ગાંધીની લોકપ્રિયતા વધી
સર્વે અનુસાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હજુ પણ સૌથી લોકપ્રિય યુવા નેતા તરીકે રાહુલ ગાંધી કરતાં લગભગ 12 ટકા પોઇન્ટની લીડ ધરાવે છે. જોકે, CVoterનું કહેવું છે કે રાહુલ ગાંધીની લોકપ્રિયતામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. એજન્સીના વિશ્લેષણ મુજબ યુવાનોમાં સરકાર વિરુદ્ધ વધતી નારાજગી રાજકીય દૃશ્યમાં મહત્વનો પરિબળ બની રહી છે.
યુવાનોની વધતી નિરાશા સૌથી મોટો રાજકીય પડકાર
CVoterના વિશ્લેષણમાં જણાવાયું છે કે પેપર લીક અને વિદ્યાર્થી આંદોલનોથી સરકારને રાજકીય અસર તો થઈ છે, પરંતુ તે સૌથી મોટો પડકાર નથી. સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે યુવાનોની અપેક્ષાઓ ઝડપથી વધી રહી છે, જ્યારે રોજગાર અને તકો મર્યાદિત હોવાથી તેમની નિરાશા પણ વધી રહી છે. આ સ્થિતિ આગામી સમયમાં રાજકીય અને સામાજિક રીતે વધુ અસરકારક બની શકે છે.
વિદ્યાર્થી આંદોલન બાદ સરકારના મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો
તાજેતરમાં NEET-UG 2026 પેપર લીક કેસને લઈને દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા. આંદોલનો અને વધતા રાજકીય દબાણ બાદ શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને રાજીનામું આપ્યું હતું. ત્યારબાદ સરકારે પેપર લીકના કેસોની ઝડપી સુનાવણી માટે ફાસ્ટ-ટ્રેક કોર્ટની જાહેરાત કરી હતી. સાથે જ લોક પરીક્ષા (અનુચિત સાધનોની રોકથામ) અધિનિયમ, 2024માં સુધારાનો પ્રસ્તાવ સંસદના બંને ગૃહોમાંથી પસાર કરવામાં આવ્યો, જેમાં નકલ કરનાર અને તેમાં મદદ કરનાર સામે વધુ કડક સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
લોકોની દૃષ્ટિએ સરકારની પ્રથમ પ્રાથમિકતા શું હોવી જોઈએ?
સર્વેમાં લોકોને પૂછવામાં આવ્યું કે પેપર લીક બાદ સરકારનું પ્રથમ પગલું શું હોવું જોઈએ. તેમાં 31.7 ટકા લોકોએ વધુ કડક કાયદા બનાવવાની માંગ કરી હતી. 27 ટકા લોકોએ શિક્ષણ પ્રધાનના રાજીનામાને સૌથી જરૂરી પગલું ગણાવ્યું હતું. જ્યારે 17 ટકા લોકોના મતે નિષ્ણાત સમિતિની રચના સૌથી પહેલાં થવી જોઈએ હતી.
સંસદમાં થયેલી ચર્ચાથી લોકો સંપૂર્ણ સંતોષી નથી
પેપર લીક મુદ્દે સંસદમાં થયેલી ચર્ચા અંગે લોકોમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો. લગભગ 35 ટકા લોકોએ ચર્ચાથી સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો, જ્યારે 39 ટકા લોકોએ અસંતોષ દર્શાવ્યો હતો. આ પરિણામો દર્શાવે છે કે લોકો માત્ર ચર્ચા નહીં પરંતુ અસરકારક અમલ અને કડક કાર્યવાહી પણ ઇચ્છે છે.
વિદ્યાર્થીઓ સામે નોંધાયેલી FIR પર લોકોના મત વહેંચાયા
વિદ્યાર્થી પ્રદર્શન દરમિયાન નોંધાયેલી તમામ FIR પાછી ખેંચવાની માંગ અંગે લોકોમાં સ્પષ્ટ એકમત જોવા મળ્યું નહોતું. લગભગ 35.5 ટકા લોકોએ તમામ FIR પાછી ખેંચવાની તરફેણ કરી હતી. એક ચોથાઈથી ઓછા લોકોએ માત્ર શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરનાર વિદ્યાર્થીઓ સામેની FIR પાછી ખેંચવાની વાત કરી હતી. જ્યારે એક તૃતીયાંશથી વધુ લોકોનું માનવું હતું કે કોઈ નિર્ણય લેતા પહેલાં દરેક FIRની તપાસ થવી જોઈએ.
પોલીસ અત્યાચારની તપાસ માટે વ્યાપક સમર્થન
સર્વે મુજબ 62.7 ટકા લોકોએ વિદ્યાર્થી પ્રદર્શનો દરમિયાન પોલીસ અત્યાચારના આરોપોની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ એવું જણાવ્યું હતું. ખાસ નોંધનીય બાબત એ છે કે એનડીએના સમર્થકોમાં પણ લગભગ 58 ટકા લોકો તપાસના પક્ષમાં હતા. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે રાજકીય મતભેદો હોવા છતાં મોટા વર્ગને પારદર્શક તપાસની અપેક્ષા છે.
હિંસા અને અપમાનજનક ભાષા વાપરનાર સામે કાર્યવાહી માટે પણ સમર્થન
એક તરફ લોકો પોલીસ અત્યાચારની તપાસ ઇચ્છે છે, તો બીજી તરફ હિંસા કરનાર અથવા સોશિયલ મીડિયા પર અપમાનજનક અને ઉશ્કેરણીજનક સામગ્રી શેર કરનાર પ્રદર્શનકારીઓ સામે કાર્યવાહી માટે પણ સમર્થન જોવા મળ્યું હતું. સર્વે મુજબ 54.2 ટકા લોકોએ આવા લોકો સામે પોલીસ કાર્યવાહી થવી જોઈએ એવું જણાવ્યું હતું. ઇન્ડિયા ગઠબંધનના સમર્થકોમાં પણ લગભગ 45 ટકા લોકોએ આ પ્રકારની કાર્યવાહીનું સમર્થન કર્યું હતું.
CRPને સમર્થન કેમ મળ્યું?
સર્વેમાં 27.6 ટકા લોકોએ જણાવ્યું કે પેપર લીક મુદ્દે વિદ્યાર્થીઓમાં રહેલા ગુસ્સાને કારણે CJPને જનસમર્થન મળ્યું. આ ઉપરાંત લગભગ 50 ટકા ઉત્તરદાતાઓએ જણાવ્યું કે તેઓ ભવિષ્યમાં પણ અન્ય જાહેર મુદ્દાઓ પર CJPના આંદોલનોને સમર્થન આપી શકે છે. 30 ટકાથી ઓછા લોકોએ જણાવ્યું કે તેઓ આવું નહીં કરે. રસપ્રદ રીતે એનડીએના લગભગ 38 ટકા સમર્થકોએ પણ ભવિષ્યમાં CJPના પ્રદર્શન અથવા આંદોલનને સમર્થન આપવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી હતી.
સર્વે શું સંદેશ આપે છે?
CVoterના આ સ્નેપ પોલ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પેપર લીક, પરીક્ષા પ્રણાલી પરનો વિશ્વાસ, યુવાનોની રોજગાર સંબંધિત ચિંતાઓ અને પારદર્શક શાસનની અપેક્ષા હાલ દેશના સૌથી મહત્વપૂર્ણ જાહેર મુદ્દાઓ બની રહ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હજુ પણ લોકપ્રિયતામાં આગળ હોવા છતાં, યુવાનોમાં વધતી અસંતોષની લાગણી અને પરીક્ષા વ્યવસ્થાને લઈને ઉભા થયેલા પ્રશ્નો આગામી સમયમાં સરકાર માટે મહત્વનો રાજકીય અને નીતિગત પડકાર બની શકે છે.
