Modi Birthday Programs: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો 76મો જન્મદિવસ 17 સપ્ટેમ્બરે દેશભરમાં વિવિધ કાર્યક્રમો સાથે ઉજવાઈ રહ્યો છે. આ વર્ષની ઉજવણીને તેમના જાહેર જીવનના 25 વર્ષ સાથે પણ જોડવામાં આવી છે. BJP દ્વારા 17 સપ્ટેમ્બરથી 17 ઓક્ટોબર સુધી ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં સેવા, આરોગ્ય, સ્વચ્છતા, રક્તદાન અને જનસંપર્ક જેવા કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે. દિલ્હીમાં આ અભિયાનને સરકારી સ્તરે પણ જોડવામાં આવ્યું છે.
દિલ્હીમાં 13,820 કરોડની વિકાસ યોજનાઓ અને 1.25 લાખ દીવા
દિલ્હી સરકારે એક મહિના સુધી ચાલનારા અભિયાન દરમિયાન આશરે 13,820 કરોડ રૂપિયાની વિકાસ યોજનાઓના ઉદ્ઘાટન અથવા શિલાન્યાસની જાહેરાત કરી છે. તેમાં યમુના સંબંધિત કામો, જાહેર બાંધકામ, વીજળી અને અન્ય ક્ષેત્રોની યોજનાઓ સામેલ છે. સાથે જ રક્તદાન શિબિર, આરોગ્ય તપાસ, શ્રમિક નોંધણી, સ્વચ્છતા અને વૃક્ષારોપણ જેવા કાર્યક્રમો પણ રાખવામાં આવ્યા છે.
17 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીમાં ‘આશીર્વાદનો દીવો’ કાર્યક્રમ ઉપરાંત કર્તવ્ય પથ પર 1.25 લાખ દીવા પ્રગટાવવાનો કાર્યક્રમ, મેગા બ્લડ ડોનેશન કેમ્પ, 108-કુંડ યજ્ઞ અને ‘નમો શ્રમિક સેવા કેન્દ્ર’ના પ્રારંભનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
हे राम 🙏 pic.twitter.com/O528WP7dmf
— Srinivas BV (@srinivasiyc) September 17, 2026
ગુજરાતમાં વિકાસ સપ્તાહ અને કરોડોના ખર્ચનો મુદ્દો
ગુજરાતમાં પણ મોદીના જન્મદિવસ અને તેમના જાહેર જીવન સાથે જોડાયેલા કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. વડનગરમાં કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે શર્મિષ્ઠા તળાવ ખાતે મહાઆરતી કરી હતી. વડનગરથી વારાણસી સુધીની બાઇક યાત્રા પણ શરૂ કરવામાં આવી છે, જે 10 રાજ્યો, 193 જિલ્લા અને 1,195 ગામોમાંથી પસાર થવાની છે.
અગાઉના વર્ષના ‘વિકાસ સપ્તાહ’ના ખર્ચને લઈને પણ ચર્ચા થઈ હતી. ન્યૂઝલૉન્ડ્રીના અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, ઓક્ટોબર 2025માં મોદીના ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બન્યાને 24 વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે યોજાયેલા નવ દિવસના ‘વિકાસ સપ્તાહ’ પર રાજ્ય સરકારે 14.05 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ્યા હતા.
PM नरेंद्र मोदी के जन्मदिन के लिए सैकड़ों बाइकें वाराणसी में मंगवाई गई हैं। सभी UP 32 (लखनऊ नंबर) हैं और एकदम नई हैं। वाराणसी से लेकर गुजरात के वडनगर तक बाइक रैली निकलेगी। pic.twitter.com/LkUr0MDaNx
— Sachin Gupta (@Sachingupta) September 16, 2026
2024માં 23 વર્ષના જાહેર જીવનની જાહેરાતો પર 8.81 કરોડ
સરકારી પ્રચારને મોદીના જાહેર જીવન સાથે જોડવાનો મુદ્દો નવો નથી. 2024માં તેમના જાહેર જીવનના 23 વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે ગુજરાત સરકારે જાહેરાત અભિયાન ચલાવ્યું હતું. RTI હેઠળ મેળવેલી માહિતી અનુસાર, આ અભિયાનની પ્રિન્ટ, ઇલેક્ટ્રોનિક, ડિજિટલ અને સોશિયલ મીડિયા જાહેરાતો પાછળ કુલ 8.81 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. આ અભિયાનમાં ‘23 Years of Successful and Capable Leadership’ જેવા સંદેશાઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.
સરકારી પ્રચાર ખર્ચનો મોટો આંકડો
ગુજરાત સરકારના માહિતી અને પ્રસારણ વિભાગના વિધાનસભામાં આપેલા જવાબને ટાંકીને કન્ટેન્ટમાં જણાવાયું છે કે 31 ડિસેમ્બર 2025 સુધીના વર્ષમાં પ્રચાર માટે 108.80 કરોડ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવ્યા હતા. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ડૉ. કિરીટકુમાર ચિમનલાલ પટેલના પ્રશ્નના જવાબમાં આ માહિતી આપવામાં આવી હતી. 14.05 કરોડ રૂપિયાનો ‘વિકાસ સપ્તાહ’ ખર્ચ આ મોટા પ્રચાર ખર્ચનો એક ભાગ હોવાનું જણાવાયું છે.
Delhi CM Rekha Gupta attended the 108 Kundiya Yajna held on the occasion of Prime Minister Narendra Modi’s 76th birthday, offering prayers for his long life, good health, and the nation’s continued progress. #NarendraModi #RekhaGupta #DelhiCM #HappyBirthdayModiji pic.twitter.com/JM6la7gbXa
— Gummalla Lakshmana (@GUMMALLALAKSHM3) September 17, 2026
કેન્દ્ર અને અન્ય BJP શાસિત રાજ્યોના સરકારી જાહેરાત ખર્ચ અંગે પણ આંકડા સામે આવ્યા છે. કન્ટેન્ટમાં જણાવ્યા મુજબ, 2014-15થી 2024-25 દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાહેરાતો પાછળ 5,987 કરોડ રૂપિયા અને ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર દ્વારા 6,811.94 કરોડ રૂપિયા ખર્ચાયા હતા. ઉત્તરાખંડમાં પાંચ નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન સરકારી જાહેરાત ખર્ચ 1,001 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો હોવાનું પણ રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે.
પૂર્વ વડાપ્રધાનોના જન્મદિવસની ઉજવણીનો સવાલ
આ સમગ્ર ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે અગાઉના વડાપ્રધાનોના જન્મદિવસ કે જન્મજયંતિને સરકારી કાર્યક્રમોના આટલા મોટા આયોજન સાથે કેવી રીતે જોવામાં આવતા હતા. નેહરુ, લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી, ઇન્દિરા ગાંધી, રાજીવ ગાંધી અને ડૉ. મનમોહન સિંહ જેવા પૂર્વ વડાપ્રધાનોની જન્મજયંતિ પર સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા શ્રદ્ધાંજલિ અને પુષ્પાંજલિના કાર્યક્રમો યોજાતા રહ્યા છે. પરંતુ મોદીના જન્મદિવસને એક મહિના લાંબા ‘સેવા સંકલ્પ અભિયાન’ અને વિવિધ સરકારી પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડવામાં આવતા ખર્ચ અને સરકારી મશીનરીના ઉપયોગ અંગે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.
मोदी के बॉस ने खून दे दिया 🫤pic.twitter.com/9ny99SayAL
— Govind Pratap Singh | GPS (@govindprataps12) September 17, 2026
સરકાર અને BJPનું સ્પષ્ટીકરણ
BJP અને સરકાર આ કાર્યક્રમોને માત્ર જન્મદિવસની ઉજવણી તરીકે રજૂ કરવાને બદલે ‘સેવા’ અને જનકલ્યાણ સાથે જોડાયેલા અભિયાન તરીકે રજૂ કરે છે. BJPના કાર્યક્રમોમાં રક્તદાન, સ્વચ્છતા, વૃક્ષારોપણ, આરોગ્ય શિબિર, સરકારી યોજનાઓમાં નોંધણી અને જનસંપર્કનો સમાવેશ થાય છે. BJPના જણાવ્યા અનુસાર મોદીના 25 વર્ષના જાહેર જીવનને સેવા સાથે જોડીને લોકો સુધી પહોંચવાનો આ એક અવસર છે.
વિપક્ષના સવાલો અને સરકારી જવાબદારી
બીજી તરફ વિપક્ષ દ્વારા સરકારી સંસ્થાઓ, કર્મચારીઓ અને જાહેર નાણાંનો ઉપયોગ વડાપ્રધાનના જન્મદિવસ સાથે જોડાયેલા કાર્યક્રમો માટે થઈ રહ્યો છે કે નહીં તે અંગે સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે. RJD નેતા તેજસ્વી યાદવે પણ પૂરગ્રસ્ત બિહારનો મુદ્દો ઉઠાવીને જન્મદિવસે દીવા પ્રગટાવવા પાછળના ખર્ચ અંગે પ્રશ્ન કર્યો હતો. હવે સરકાર પાસે મુખ્ય સવાલ એ છે કે આ કાર્યક્રમોમાં થતો વાસ્તવિક ખર્ચ કયા બજેટમાંથી કરવામાં આવે છે, સરકારી સંસ્થાઓની ભાગીદારીની સત્તાવાર મર્યાદા શું છે અને આવા આયોજન માટે જાહેર નાણાંના ઉપયોગ અંગે કયા નિયમો લાગુ પડે છે?
સરકાર જો આ કાર્યક્રમોને ‘જનસેવા’ તરીકે રજૂ કરે છે, તો તેમની નાણાકીય પારદર્શિતા અને સરકારી-રાજકીય કાર્યક્રમ વચ્ચેની રેખા અંગે સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવી પણ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
