Flags in temples : જાણો, મંદિરોમાં ધજા ફરકાવવાનું કારણ, સકારાત્મક તરંગોને આકર્ષવા ધજા રડારનું કરે છે કામ

Flags in temples : વિવિધ મંદિરો દેવસ્થાનોમાં ધજા શા માટે ફરકે છે? એવો સવાલ આપણને ક્યારેક તો જરૂર થયો હશે! ધજાનું આધ્યાત્મિક મહત્વ અનેરું છે. ફરકતી ધજા મંદિર માટે અગત્યની છે. ધજા મંદિરના શિખર પર એક દંડમાં ફરકતી રહે છે, વરસાદ હોય કે પવન, પણ તે ફરકવાનું ભૂલતી નથી. આપણે જુદાં-જુદાં મંદિરોમાં જુદાં-જુદાં રંગ ધજાઓના દર્શન કરીએ છીએ. ધજા બનાવવા માટે સાટિંગ અથવા રેશમનું કાપડ વપરાય છે. જેને સજાવવા માટે તૂઈ કે જરીનો ઉપયોગ થાય છે.

મંદિર ઉપર ધજા શા માટે? 

મંદિર ઉપર ધજા શા માટે? એનો જવાબ મંદિર નિર્માણ શાસ્ત્રમાં સોમપુરાઓએ લખ્યો છે કે, મંદિર એ દેવ શરીર સ્વરૂપ છે, એના પાયા એ પગ છે, એના પિલર ઘૂંટણ છે, ગર્ભગૃહ એનું હૃદય છે અને તેમાં બળતો દીવો આત્માનું પ્રતીક છે. જ્યારે શિખર એ મસ્તક છે અને તેના ઉપર ફરકતી ધજા એ વાળ સ્વરૂપે ફરકે છે તેવું વર્ણન છે. બ્રહ્માંડમાંથી દેવી શક્તિને તથા સકારાત્મક તરંગોને મંદિરમાં બોલાવવા માટે ધજાએ રડાર જેવું કામ કરે છે.

દ્વારિકાધીશ મંદિરમાં ધજા અર્પણ કરનાર ભક્તોએ અગાઉથી નામ નોંધાવવા પડે છે, કારણ આ યાદી લાંબી હોય છે. દ્વારકાધીશ મંદિરમાં બાવન ગજની ધજા ચડાવાય છે. નવી ધજા ચડાવતા પહેલા તેને ટોપલીમાં વાજતે-ગાજતે લાવવામાં આવે છે, પછી તેનું સામૈયુ કરવામાં આવે છે. કોઈપણ ભક્ત બસમાં બેઠા-બેઠા દૂરથી પણ જો ધજાના દર્શન કરી લે તો તે ધન્ય થઈ જાય છે. ભક્તને ધજાના દર્શનમાત્ર આનંદ સાથે સંતોષ થાય છે.

દ્વારકાધીશના મંદિરમાં ચડતી બાવન ગજની ધજા ચડાવનાર ભક્તને બાવન સંયોગો તથા લાભની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ ધજને મસ્તકે ચડાવવાથી ચિંતામુક્તિનો અનુભવ થાય છે. બાવન ગજની ધજાનો અર્થ આ પ્રમાણે છે, 4 દિશા, 12 રાશિ, 9 ગ્રહો, 27 નક્ષત્રોનો સરવાળો 52 થાય છે. જેથી એવું કહેવાય છે કે, કોઈપણ મંદિરના દર્શને જઈએ ત્યારે ધજાના દર્શન અવશ્યથી કરવા જોઈએ. ધજાના મનોરથથી ભક્તના મનમાં કાયમી અલૌકિક મીઠી યાદ રહે છે. ધજા માનવ જીવનને ધન્ય બનાવે છે.

વૈષ્ણવ સંપ્રદાય તથા હવેલીઓમાં ધજાજીનો મહિમા અનોખો છે. વૈષ્ણવો જ્યારે એક ગામથી બીજે ગામ ધજાજીને લઈ જાય છે, ત્યારે ભક્તો ધજાજીનું સન્માન સાથે સ્વાગત કરે છે. ધજાજીની પધરામણી કોઈ એક ભક્તને ઘેર કરવામાં આવે છે, ત્યારે ઉત્સવ જેવો માહોલ જોવા મળે છે. ધજાજી માટે બોલી કે ઉછામણી કરવાની પ્રથા પણ છે. હિન્દુ ઉપરાંત અન્ય ધર્મોમાં પણ ધજાનો મહિમા ગવાયો છે. આપણે ત્યાં ભગવાનના વસ્ત્રો તથા વાઘા વહેંચનારની દુકાનોમાં તૈયાર ધજા પણ વહેંચવામાં આવે છે.

ધજા ઉન્નતિ કે ઊંચાઈની નિશાની છે, ધજાના દંડ પાસેથી સ્થિર રહેવાની શીખ મળે છે. આ ધજા વારે તહેવારે બદલાવવામાં આવે છે. પદયાત્રા કરનાર સંઘો હાથમાં ધજા તથા પતાકા લઈને પગપાળા મંદિરે જતા હોય છે. મહાભારતના યુદ્ધ સમયે અર્જુનના રથની ધજામાં સ્વયંશ્રી હનુમાનજીના દર્શન થયા હતા તેવો ઉલ્લેખ પણ શાસ્ત્રોમાં જોવા મળે છે. ભારતમાં અનેક સંતોએ ધર્મની ધજા લહેરાવી છે. ધજા વીરતા તથા શૌર્યની નિશાની ગણાય છે. ધ્વજવંદનના કાર્યક્રમમાં ભારતના રાષ્ટ્રધ્વજને સલામી અપાય છે. આમ, ધજાએ પવિત્રતા, પારદર્શિતા તથા પ્રેમનો પર્યાય છે.

આ પણ વાંચો: 
 
 
 
 
 
 
 
  • Related Posts

    Karwa Chauth 2025: આજે કરવા ચોથ પર આ સમયે ચંદ્ર દેખાશે, સાંજની પૂજા માટે શુભ મુહૂર્ત જાણો.
    • October 10, 2025

    Karwa Chauth 2025: આજે દેશભરમાં પરિણીત મહિલાઓએ તેમના પતિના લાંબા આયુષ્ય માટે કરવા ચોથનું વ્રત રાખ્યું હશે. માન્યતા છે કે આ દિવસે ઉપવાસ અને પૂજા કરવાથી પતિનું આયુષ્ય લંબાવાય છે…

    Continue reading
    Chandra Grahan Mulank 2025: આવતીકાલે વર્ષનું છેલ્લું ચંદ્રગ્રહણ, જાણો તમારી રાશિ પર તેની શું થશે અસર?
    • September 6, 2025

    Chandra Grahan Mulank 2025: આ વર્ષનું બીજું અને છેલ્લું પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ થવાનું છે. આ ખગોળીય ઘટના ત્યારે બને છે જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે…

    Continue reading

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    You Missed

    Rahul Gandhi Columbia Speech: કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- ભારત આર્થિક સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે

    • November 18, 2026
    • 3 views
    Rahul Gandhi Columbia Speech: કોલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં રાહુલ ગાંધીનો મોદી સરકાર પર પ્રહાર, કહ્યું- ભારત આર્થિક સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે

    Koli Community CM Demand: ગુજરાતમાં 2027માં કોળી સમાજનો મુખ્યમંત્રી બને તેવી માંગ તેજ, પબુભા માણેકના નિવેદનથી ચર્ચા

    • November 18, 2026
    • 4 views
    Koli Community CM Demand: ગુજરાતમાં 2027માં કોળી સમાજનો મુખ્યમંત્રી બને તેવી માંગ તેજ, પબુભા માણેકના નિવેદનથી ચર્ચા

    Karnataka High Court SIR: SIR દરમિયાન નકલી ફોર્મ-7નો આરોપ, વધુ 10 લોકો સામેની પોલીસ તપાસ પર રોક

    • November 18, 2026
    • 5 views
    Karnataka High Court SIR: SIR દરમિયાન નકલી ફોર્મ-7નો આરોપ, વધુ 10 લોકો સામેની પોલીસ તપાસ પર રોક

    Gujarat Congress Inflation Protest: મોંઘવારી સામે ગુજરાતમાં જનઆંદોલન કરશે કોંગ્રેસ, ગૃહિણીઓ અને યુવાનોને સાથે રાખી રસ્તા પર ઉતરશે – અમિત ચાવડા

    • November 18, 2026
    • 7 views
    Gujarat Congress Inflation Protest: મોંઘવારી સામે ગુજરાતમાં જનઆંદોલન કરશે કોંગ્રેસ, ગૃહિણીઓ અને યુવાનોને સાથે રાખી રસ્તા પર ઉતરશે – અમિત ચાવડા

    UP Draft Voter List પર વિવાદ, યોગીના 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોના દાવા પર ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા

    • November 18, 2026
    • 12 views
    UP Draft Voter List પર વિવાદ, યોગીના 1.27 કરોડ હિંદુ મતદારોના દાવા પર ચૂંટણી પંચની સ્પષ્ટતા

    Bilkis Bano SC Order: બિલકિસ બાનોનો સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય સામે વિરોધ, કહ્યું- ‘મારા અને પરિવારની સુરક્ષાને લઈને ફરી ચિંતિત છું’

    • November 18, 2026
    • 8 views
    Bilkis Bano SC Order: બિલકિસ બાનોનો સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય સામે વિરોધ, કહ્યું- ‘મારા અને પરિવારની સુરક્ષાને લઈને ફરી ચિંતિત છું’