Surat Import-Export Scam: સુરત શહેર, જે કાપડ ઉદ્યોગનું હબ ગણાય છે, ત્યાં વેપારીઓને લલચાવીને છેતરવાનું એક નવું અને આધુનિક કૌભાંડ સામે આવ્યું છે. સોશિયલ મીડિયાના યુગમાં હવે ઠગબાજો પણ ડિજિટલ હથિયારોનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. સુરત સાયબર ક્રાઇમ સેલે એક એવા શખ્સને અમદાવાદથી દબોચી લીધો છે, જેણે ચાઇનાથી સસ્તું કાપડ આયાત કરાવી આપવાના બહાને અનેક વેપારીઓને ચૂનો લગાવ્યો હતો. આ સફળતા બાદ પોલીસ તપાસમાં જે વિગતો બહાર આવી છે, તે કોઈપણ વેપારી માટે લાલબત્તી સમાન છે.
સોશિયલ મીડિયા પર આકર્ષક જાહેરાતો અને વિશ્વાસનું જાળ
આરોપી કૃણાલભાઈ જનકભાઈ ભોજકે પોતાની ઠગાઈની જાળ ફેલાવવા માટે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામનો સહારો લીધો હતો. તેણે સોશિયલ મીડિયા પર એવી આકર્ષક એડ્સ ચલાવી હતી જેમાં પોતાને એક અનુભવી અને વિશ્વસનીય ‘શીપીંગ એજન્ટ’ તરીકે રજૂ કર્યો હતો. જે વેપારીઓ ચાઇનાથી સીધું કાપડ મંગાવી મોટો નફો કમાવવા ઈચ્છતા હોય, તેમને આ શખ્સ ટાર્ગેટ બનાવતો હતો. ફરિયાદી વેપારી પણ આ જાળમાં ફસાઈ ગયા હતા, કારણ કે આરોપીએ ચાઇનાના સપ્લાયરો સાથે ડાયરેક્ટ ડીલ કરાવી આપવાની અને માલ સુરત સુધી પહોંચાડવાની ખાતરી આપી હતી.
કસ્ટમ ડ્યૂટી અને પેમેન્ટના નામે 29 લાખથી વધુની છેતરપિંડી
એકવાર વેપારી વિશ્વાસમાં આવી જાય એટલે આરોપી પોતાનો અસલી ખેલ શરૂ કરતો હતો. તેણે ફરિયાદી વેપારી પાસેથી ક્યારેક કસ્ટમ ડ્યૂટીના નામે, તો ક્યારેક શીપીંગ ચાર્જ અને ચાઇનીઝ સપ્લાયરને એડવાન્સ પેમેન્ટ કરવાના બહાને ટુકડે-ટુકડે રૂ. 29,43,400 પડાવી લીધા હતા. જોકે, લાખો રૂપિયા ખિસ્સામાં મૂક્યા પછી આરોપીએ ન તો કોઈ માલ મંગાવ્યો કે ન તો સપ્લાયરોને કોઈ ચુકવણી કરી. જ્યારે વેપારીને ખ્યાલ આવ્યો કે પોતે છેતરાયા છે, ત્યારે તેમણે 5 મે 2026ના રોજ સુરત સાયબર ક્રાઇમ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
ટેકનિકલ સર્વેલન્સ અને પોલીસની અમદાવાદમાં સફળ કાર્યવાહી
ઘટનાની ગંભીરતા જોઈને સુરત સાયબર ક્રાઇમ સેલે બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન અને ડિજિટલ પુરાવાઓના આધારે ઊંડી તપાસ હાથ ધરી હતી. પોલીસ ટીમે આરોપીના બેંક ખાતાઓ અને લોકેશન ટ્રેસ કરીને ટેકનિકલ સર્વેલન્સ મજબૂત કર્યું હતું. આ તપાસના છેડા અમદાવાદ સુધી પહોંચ્યા હતા. પોલીસે આખરે અમદાવાદ ખાતે દરોડો પાડીને કૃણાલ ભોજકને ઝડપી પાડ્યો હતો. પ્રાથમિક તપાસમાં ખબર પડી કે આરોપી મૂળ અડાજણ વિસ્તારમાં રહેતો હતો અને ઇમ્પોર્ટ-એક્સ્પોર્ટના વ્યવસાયની પૂરતી જાણકારી ધરાવતો હતો, જેનો ઉપયોગ તેણે ઠગાઈ કરવા માટે કર્યો હતો.
ગુજરાતથી હૈદરાબાદ સુધી ફેલાયેલું છેતરપિંડીનું નેટવર્ક
પોલીસની પૂછપરછમાં એવો ચોંકાવનારો ખુલાસો થયો છે કે આ આરોપીએ માત્ર સુરતના જ નહીં, પરંતુ ગુજરાતના અન્ય શહેરો અને હૈદરાબાદના વેપારીઓને પણ નિશાન બનાવ્યા હતા. અત્યાર સુધીમાં કુલ 5 જેટલી વ્યક્તિઓ સાથે તેણે અંદાજે રૂ. 90,87,313 ની છેતરપિંડી આચરી હોવાનું સામે આવ્યું છે. સાયબર ક્રાઇમ સેલને આશંકા છે કે ભોગ બનનાર લોકોનો આંકડો હજુ વધી શકે છે, તેથી પોલીસે જાહેર અપીલ કરી છે કે જે કોઈ લોકો આ આરોપી દ્વારા છેતરાયા હોય તેઓ તાત્કાલિક પોલીસનો સંપર્ક કરે.
એક જાગૃત નાગરિક તરીકે સિસ્ટમ અને વેપારીઓ સામે સવાલો
આ ઘટના પોલીસની મોટી સફળતા તો છે જ, પરંતુ તે આપણી બિઝનેસ ઇકોસિસ્ટમ સામે પણ કેટલાક તર્કબદ્ધ સવાલો ઊભા કરે છે. પ્રથમ, શું વેપારીઓ માત્ર સોશિયલ મીડિયાની જાહેરાતો જોઈને લાખો રૂપિયા અજાણી વ્યક્તિને ટ્રાન્સફર કરી દેવા જોઈએ? સોશિયલ મીડિયા પર પ્રોફાઇલ બનાવવી ખૂબ જ સરળ છે, તો શું તેની સત્યતા તપાસવા માટે કોઈ સરકારી કે ખાનગી ઓડિટ વ્યવસ્થા નથી? બીજું, જે રીતે આરોપીએ ઇમ્પોર્ટ-એક્સ્પોર્ટના જ્ઞાનનો દુરુપયોગ કર્યો, તે જોતા શું આ ક્ષેત્રમાં એજન્ટોના રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયા વધુ કડક ન હોવી જોઈએ?
ડિજિટલ ટ્રાન્ઝેક્શનમાં સાવચેતી એ જ સલામતી
આજના સમયમાં જ્યારે સાયબર ગુનાઓ વધી રહ્યા છે, ત્યારે વેપારીઓએ કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય સોદા કરતા પહેલા સાવચેત રહેવું અનિવાર્ય છે. કોઈપણ એજન્ટ સાથે નાણાકીય વ્યવહાર કરતા પહેલા તેની ઓફિસની રૂબરૂ મુલાકાત લેવી અને તેના ભૂતકાળના કામની તપાસ કરવી ખૂબ જરૂરી છે. સુરત પોલીસે જે રીતે ટેકનોલોજીના માધ્યમથી આરોપીને ઝડપ્યો છે, તે અભિનંદનને પાત્ર છે. જનતાએ પણ હવે માત્ર ‘આકર્ષક ઓફર’ જોઈને લોભાઈ જવાને બદલે જાગૃત અને સજાગ પોલીસિંગમાં સાથ આપવો જોઈએ.
આ પણ વાંચો:
