Student Protest: દેશમાં NEET અને અન્ય પરીક્ષાઓના પેપર લીક મુદ્દે શિક્ષણ પ્રણાલીની કથળેલી સ્થિતિ અને કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ સાથે શરૂ થયેલું યુવા આંદોલન હવે વ્યાપક સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યું છે. નવી દિલ્હીના જંતર મંતરથી શરૂ થયેલો આ વિરોધ હવે મુંબઈ, ગુજરાત, ઉત્તર પૂર્વના રાજ્યો તેમજ વિદેશોમાં વસતા ભારતીય પ્રવાસીઓ સુધી પહોંચી ગયો છે. સરકારની કથિત અસંવેદનશીલતા અને અહંકાર સામે વિરોધ નોંધાવવા માટે હિન્દુ, શિખ, મુસ્લિમ, ખેડૂતો અને મધ્યમ વર્ગ સહિતનો આખો દેશ એક મંચ પર આવી ગયો છે.

પેપર લીક કૌભાંડ અને સરકારનું ઉદાસીન વલણ

છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દેશમાં ૬૦થી વધુ પેપર લીક થવાની ઘટનાઓ સામે આવી હોવા છતાં, સરકાર દ્વારા શિક્ષણ ક્ષેત્રની દયનીય દશાની જવાબદારી સ્વીકારવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરવામાં આવ્યો છે. વિરોધીઓનો આક્ષેપ છે કે ભાજપ સરકાર હંમેશાં દોષ પોતાના પર લેવાને બદલે વિપક્ષો પર કે ભૂતકાળની સરકારો પર ઢોળી દે છે. ૨૩ દિવસ સુધી શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન દ્વારા આ ગંભીર મુદ્દે કોઈ સંતોષકારક પ્રતિક્રિયા કે માફી માંગવામાં આવી નહોતી, જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોમાં રોષ વધુ ભડક્યો હતો. બાદમાં જ્યારે મંત્રીએ નિવેદન આપ્યું, ત્યારે તેમણે સમગ્ર મામલાને રાજકીય રંગ આપીને વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધી પર દોષનો ટોપલો ઢોળવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેનાથી જનતાનો ગુસ્સો વધુ તીવ્ર બન્યો.

દિલ્હી પોલીસની કાર્યવાહી અને વિપક્ષી નેતાઓની ગિરફ્તારી

આંદોલનને ડામવા માટે દિલ્હી પોલીસ દ્વારા ભારે બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો છે. દિલ્હીમાં પ્રદર્શનકારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીચાર્જ તેમજ પેલેટ ગનના ઉપયોગ સુધીના ગંભીર આક્ષેપો થયા છે. સોનમ વાંગચુકની અટકાયત અને વિદ્યાર્થીઓ પરના અત્યાચાર વિરુદ્ધ જ્યારે કોંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધી અને અન્ય વિપક્ષી નેતાઓ વડાપ્રધાનના નિવાસસ્થાન બહાર વિરોધ નોંધાવવા પહોંચ્યા, ત્યારે પોલીસે તેમને પણ ઘસડીને અટકાયતમાં લીધા હતા. જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લા, અખિલેશ યાદવ, ચંદ્રશેખર આઝાદ સહિતના અનેક દિગ્ગજ નેતાઓએ પણ જંતર મંતર પર પહોંચીને આંદોલનને પોતાનું સમર્થન જાહેર કર્યું છે.

દેશવ્યાપી ફેલાવો અને વિદેશોમાં પણ વિરોધ પ્રદર્શન

આ આંદોલન હવે માત્ર દિલ્હી પૂરતું મર્યાદિત નથી રહ્યું. મુંબઈમાં શિવાજી પાર્ક ખાતે રાજ ઠાકરેની પાર્ટી અને અન્ય સંગઠનો દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનો યોજાયા હતા. આ ઉપરાંત અમદાવાદ, સુરત, જૂનાગઢ, ભાવનગર તેમજ ગુવાહાટી, શિલોંગ, હૈદરાબાદ અને બેંગલુરુ જેવા શહેરોમાં પણ રેલીઓ અને દેખાવો થયા છે. સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે કેનેડાના ટોરોન્ટો તેમજ લંડન, મેન્ચેસ્ટર અને ગ્લાસગો જેવા વિદેશી શહેરોમાં પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રવાસીઓએ ભારતીય વાણિજ્ય દૂતાવાસોની બહાર એકત્ર થઈને સોનમ વાંગચુકની અટકાયત અને દેશની શિક્ષણ નીતિ સામે ઉગ્ર વિરોધ નોંધાવ્યો છે.

ગોદી મીડિયાની ભૂમિકા અને સોશિયલ મીડિયા પર જાગૃતિ

આ આંદોલન દરમિયાન મુખ્યધારાના કેટલાક ન્યૂઝ મીડિયા અને આઈટી સેલ દ્વારા આ પ્રદર્શનને ‘દેશવિરોધી’ કે ‘વિદેશી એજન્ડા’ (સોરોસ કે ચીની કાવતરું) તરીકે ખપાવવાના પ્રયાસો થયા હતા, પરંતુ આ વખતે સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના કારણે સરકારનું આ નરેટિવ નિષ્ફળ સાબિત થયું છે. જનતાએ જાતે જ આગળ આવીને શિક્ષણ વ્યવસ્થાના મૂળ મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. આ આંદોલન કોઈ એક પક્ષ કે નેતાનું ન રહેતા સામાન્ય નાગરિકોના ભવિષ્યની લડાઈ બની ગયું છે, જ્યાં દરેક નાગરિક સિસ્ટમમાં જવાબદારી અને સુધારાની માંગ કરી રહ્યો છે.