Bankipur-Datia byelection Result: ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) માટે બિહાર અને મધ્ય પ્રદેશમાં યોજાયેલી બે મહત્વપૂર્ણ વિધાનસભા પેટાચૂંટણીઓના પરિણામો રાજકીય રીતે ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે. બિહારની બાંકીપુર બેઠક પર જન સુરાજ પાર્ટીના સ્થાપક પ્રશાંત કિશોરે ભાજપને પરાજય આપ્યો છે, જ્યારે મધ્ય પ્રદેશની દતિયા બેઠક પર કોંગ્રેસે ભાજપ સામે જીત નોંધાવી છે. બંને પરિણામોને આગામી રાજકીય સમીકરણો અને સ્થાનિક ચૂંટણી પહેલાં મહત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યા છે.
બાંકીપુરમાં પ્રશાંત કિશોરની મોટી જીત
ચૂંટણી પંચના પરિણામો અનુસાર, બિહારની બાંકીપુર વિધાનસભા બેઠક પર જન સુરાજ પાર્ટીના ઉમેદવાર પ્રશાંત કિશોરે ભાજપના ઉમેદવાર નીરજ કુમારને 19,324 મતોથી હરાવ્યા છે.
પ્રશાંત કિશોરને કુલ 64,151 મત મળ્યા, જ્યારે ભાજપના નીરજ કુમારને 44,827 મત મળ્યા. આ પરિણામ સાથે જન સુરાજ પાર્ટીએ બિહારના રાજકારણમાં પોતાની હાજરી વધુ મજબૂત બનાવી છે.
ભાજપનો મજબૂત ગઢ ગણાતી બેઠક પર બદલાયો રાજકીય માહોલ
બાંકીપુર બેઠક પટણાના શહેરી વિસ્તારમાં આવેલી છે અને લાંબા સમયથી ભાજપનો મજબૂત ગઢ માનવામાં આવતી રહી છે.
આ બેઠક પરથી ભાજપના નિતિન નવીન ધારાસભ્ય હતા. તેમને પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ તરીકે જવાબદારી મળ્યા બાદ અને રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાયા પછી તેમણે વિધાનસભાની સભ્યતા પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું. જેના કારણે આ બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ હતી.
મતદાન ટકાવારીમાં ઘટાડો નોંધાયો
આ પેટાચૂંટણી દરમિયાન અંદાજે 35 ટકા મતદાન થયું હતું. તેની સરખામણીએ 2025ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અહીં 41.35 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું.
2025ની ચૂંટણીમાં ભાજપના નિતિન નવીને આરજેડીની રેખા ગુપ્તાને અંદાજે 52 હજાર મતોથી હરાવી મોટી જીત મેળવી હતી. જોકે પેટાચૂંટણીમાં રાજકીય પરિસ્થિતિ બદલાયેલી જોવા મળી.
ઉમેદવાર બદલવાના નિર્ણયે ખેંચ્યું ધ્યાન
ભાજપે શરૂઆતમાં અભિષેક કુમાર સિંહાને ઉમેદવાર જાહેર કર્યા હતા. પરંતુ તેમણે 10 જુલાઈએ પારિવારિક કારણો દર્શાવી ઉમેદવારી પરત ખેંચી લીધી.
રસપ્રદ બાબત એ રહી કે ઉમેદવારી પાછી ખેંચતા થોડા કલાકો પહેલાં સુધી બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરી તેમના સમર્થનમાં ચૂંટણી પ્રચાર કરી રહ્યા હતા.
ત્યારબાદ ભાજપે નીરજ કુમારને ઉમેદવાર બનાવ્યા. નીરજ કુમાર વર્ષ 2006થી ભાજપ સાથે જોડાયેલા છે અને બે વખત મંડળ અધ્યક્ષ તરીકે કામગીરી કરી ચૂક્યા છે.
પ્રશાંત કિશોરે શું કહ્યું?
ચૂંટણી દરમિયાન ઉમેદવાર બદલવાના સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે પ્રશાંત કિશોરે કહ્યું હતું કે હવે જનતા પાસે મજબૂત વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવાથી ભાજપને યોગ્ય ઉમેદવાર પણ મળતો નથી.
જીત બાદ તેમણે કહ્યું કે આ વ્યક્તિગત જીત નહીં પરંતુ બાંકીપુરની જનતાની જીત છે.
તેમણે દાવો કર્યો કે મતદારોએ આ પરિણામ દ્વારા રાજ્યના નેતૃત્વમાં બદલાવનો સંદેશ આપ્યો છે અને બિહારની જનતા એવા નેતૃત્વને પસંદ કરવા માંગે છે જેના આચરણ, પ્રતિષ્ઠા અને જાહેર જીવન પર પ્રશ્નો ન હોય.
મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ જનાદેશનો કર્યો સ્વીકાર
પરિણામ જાહેર થયા બાદ બિહારના મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ જનતાના નિર્ણયનો સન્માન કર્યો.
તેમણે જણાવ્યું કે બાંકીપુર વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં લોકશાહીના મહાપર્વમાં જનતાએ જન સુરાજને પસંદ કર્યો છે અને પ્રશાંત કિશોરને તેમની જીત બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા.
ભગવંત માને ભાજપ પર કર્યા રાજકીય પ્રહાર
પરિણામો બાદ પંજાબના મુખ્યમંત્રી ભગવંત માને ભાજપ પર રાજકીય હુમલો કરતાં જણાવ્યું કે આ પરિણામો ભાજપના પતનની શરૂઆત દર્શાવે છે.
તેમણે કહ્યું કે લોકશાહીમાં જનતાનો જનાદેશ સર્વોપરી હોય છે અને દરેક પક્ષે તેને સ્વીકારવો જોઈએ. તેમના મત મુજબ આગામી ચૂંટણીઓમાં ભાજપને વધુ પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
દતિયામાં કોંગ્રેસે ભાજપને હરાવ્યું
મધ્ય પ્રદેશની દતિયા વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર ઘનશ્યામ સિંહે ભાજપના આશુતોષ તિવારીને 6,016 મતોથી હરાવ્યા.
15 રાઉન્ડની મતગણતરી પૂર્ણ થયા બાદ ઘનશ્યામ સિંહને કુલ 66,757 મત મળ્યા, જ્યારે ભાજપના આશુતોષ તિવારીને 60,741 મત મળ્યા.
દતિયા બેઠક પર પેટાચૂંટણી કેમ યોજાઈ?
2023ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના રાજેન્દ્ર ભારતીએ ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા નરોત્તમ મિશ્રાને 7,500થી વધુ મતોથી હરાવ્યા હતા.
પરંતુ બાદમાં દિલ્હીની એક અદાલતે છેતરપિંડી સંબંધિત કેસમાં રાજેન્દ્ર ભારતીને ત્રણ વર્ષની સજા ફટકારતાં તેમની વિધાનસભાની સભ્યતા સમાપ્ત થઈ ગઈ. ત્યારબાદ દતિયા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજવામાં આવી.
ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને માટે પ્રતિષ્ઠાનો જંગ
દતિયા પેટાચૂંટણી ભાજપ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી હતી. રાજ્ય ભાજપના નવા અધ્યક્ષ હેમંત ખંડેલવાલના નેતૃત્વ અને પક્ષની ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન ક્ષમતાની પણ આ ચૂંટણી દ્વારા કસોટી થઈ રહી હતી.
ભાજપે આ બેઠક પર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ની પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા આશુતોષ તિવારીને ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા.
બીજી તરફ કોંગ્રેસ છેલ્લા લગભગ એક વર્ષથી રાજ્યમાં સંગઠનને મજબૂત બનાવવાનો અને નવા નેતૃત્વને આગળ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. કોંગ્રેસે ઘનશ્યામ સિંહને ઉમેદવાર બનાવ્યા હતા.
આઝાદ સમાજ પાર્ટીએ દામોદર સિંહ યાદવને ઉમેદવાર બનાવી ચૂંટણીને ત્રિકોણીય બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જોકે મુખ્ય મુકાબલો ભાજપ અને કોંગ્રેસ વચ્ચે જ રહ્યો.
નગરપાલિકા અને પંચાયત ચૂંટણી પહેલાં રાજકીય સંકેત
આ બંને પેટાચૂંટણીના પરિણામોથી રાજ્ય સરકારોની બહુમતી અથવા સરકારની સ્થિરતા પર કોઈ સીધી અસર થવાની નથી.
પરંતુ રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે આ પરિણામો આગામી વર્ષે યોજાનારી નગરપાલિકા અને પંચાયત ચૂંટણી માટે રાજકીય પક્ષોની વ્યૂહરચના પર અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને સ્થાનિક સ્તરે સંગઠન મજબૂત બનાવવા અને ઉમેદવાર પસંદગી અંગે પક્ષો માટે આ પરિણામો મહત્વપૂર્ણ સંદેશ માનવામાં આવી રહ્યા છે.
કોંગ્રેસે જીતને સંગઠનની મહેનતનું પરિણામ ગણાવ્યું
દતિયામાં જીત બાદ પ્રદેશ કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ જીતુ પટવારીએ જણાવ્યું કે આ જીત કોંગ્રેસના કાર્યકરોની સામૂહિક મહેનત અને સંગઠનની એકજૂટતાનું પરિણામ છે.
તેમણે આ જીતને પક્ષના નેતૃત્વ અને કાર્યકરોના સતત પ્રયાસો સાથે જોડીને આગામી રાજકીય લડાઈઓ માટે ઉત્સાહજનક ગણાવી હતી.
