Jharkhand Student Protest: ઝારખંડની રાજધાની રાંચીમાં ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત ગેરરીતિઓના મુદ્દે ચાલી રહેલું વિદ્યાર્થી આંદોલન સોમવારે વધુ ઉગ્ર બન્યું, જ્યારે વિધાનસભા તરફ કૂચ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને રોકવા માટે પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો અને વોટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો. આંદોલન સતત 17મા દિવસે પ્રવેશ્યું છે અને સરકાર સાથે અનેક તબક્કાની ચર્ચા છતાં કોઈ અંતિમ સમાધાન ન આવતા વિદ્યાર્થીઓએ વિધાનસભા સુધી પોતાનો અવાજ પહોંચાડવાનો નિર્ણય લીધો હતો.
સરકાર સાથેની ચર્ચા નિષ્ફળ, વિદ્યાર્થીઓએ વિધાનસભા કૂચનો નિર્ણય લીધો
રવિવારે સરકાર અને વિદ્યાર્થીઓના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે ચર્ચાનો છઠ્ઠો તબક્કો યોજાયો હતો, પરંતુ તે કોઈ નિષ્કર્ષ વિના પૂર્ણ થયો. ત્યારબાદ JPSC-JSSC રિફોર્મ્સ મંચના નેતૃત્વ હેઠળ વિદ્યાર્થીઓએ સોમવારે વિધાનસભા તરફ કૂચ કરવાની જાહેરાત કરી. પ્રદર્શનકારીઓનો આરોપ છે કે ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ (JPSC) અને ઝારખંડ કર્મચારી પસંદગી આયોગ (JSSC) દ્વારા લેવામાં આવેલી વિવિધ ભરતી પરીક્ષાઓમાં ગંભીર અનિયમિતતાઓ થઈ છે અને તેની નિષ્પક્ષ તપાસ તેમજ વિવાદાસ્પદ પરીક્ષાઓ રદ કરવામાં આવે.
વિધાનસભા વિસ્તારને સુરક્ષા કવચમાં ફેરવાયો
વિદ્યાર્થીઓના કૂચને ધ્યાનમાં રાખીને રાંચીમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા અત્યંત કડક બનાવવામાં આવી હતી. જગન્નાથ મંદિર નજીક વિધાનસભા તરફ જતાં માર્ગ પર રેઝર ફેન્સિંગ લગાવવામાં આવી હતી. ઉપરાંત વિધાનસભાના લગભગ 750 મીટરના વિસ્તારમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS)ની કલમ 163 લાગુ કરવામાં આવી હતી, જેથી મોટી સંખ્યામાં લોકોના એકત્ર થવા અને આગળ વધવા પર નિયંત્રણ રાખી શકાય.
બેરિકેડ સુધી પહોંચતા પોલીસની કાર્યવાહી
હાથમાં તિરંગો અને વિવિધ માંગણીઓ દર્શાવતા પ્લેકાર્ડ સાથે વિદ્યાર્થીઓ નવી વિધાનસભા પરિસર તરફ આગળ વધ્યા. તેઓ જગન્નાથપુર મંદિર નજીક આવેલા અંતિમ બેરિકેડ સુધી પહોંચ્યા ત્યારે પોલીસે તેમને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. શરૂઆતમાં વોટર કેનનથી પાણીનો મારો કરવામાં આવ્યો, છતાં વિદ્યાર્થીઓ સૂત્રોચ્ચાર કરતા અને શાંતિપૂર્ણ રીતે આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા.
સ્થિતિ વધુ તંગ બની જ્યારે કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓએ પોલીસ દ્વારા ઉભા કરાયેલા બેરિકેડ હટાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. ત્યારબાદ પોલીસે ભીડને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો. ઘટનાના કેટલાક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પણ સામે આવ્યા, જેમાં પાણીના મારો અને પોલીસ કાર્યવાહી જોવા મળી હતી.
પોલીસનું નિવેદન: ‘માત્ર હળવો લાઠીચાર્જ’
રાંચીના ગ્રામ્ય પોલીસ અધિક્ષક ગૌરવ ગોસ્વામીએ જણાવ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ કલમ 163 લાગુ કરાયેલા પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ માત્ર હળવો લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો અને લાઠીનો ખૂબ જ મર્યાદિત ઉપયોગ થયો હતો.
તેમણે કહ્યું કે પોલીસ સતત વિદ્યાર્થીઓ સાથે સંવાદમાં છે અને તેમને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી છે. વિદ્યાર્થીઓ પણ થોડો સમય ત્યાં જ રોકાઈને ચર્ચા ચાલુ રાખવા માટે સંમત થયા હોવાનું તેમણે જણાવ્યું.
વિધાનસભ્યોએ પોલીસ કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવ્યા
ઝારખંડ લોકતાંત્રિક ક્રાંતિકારી મોર્ચા (JLKM)ના વિધાનસભ્ય જયરામ કુમાર મહતોએ પોલીસને વિદ્યાર્થીઓ સાથે સહાનુભૂતિપૂર્ણ વર્તન રાખવાની અપીલ કરી. તેમણે જણાવ્યું કે આ સંપૂર્ણપણે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ હતો અને આવી સ્થિતિમાં લાઠીચાર્જ યોગ્ય ગણાવી શકાય નહીં.
તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા પ્રશ્નો વિધાનસભામાં રજૂ કરવાનું પોતાનું કર્તવ્ય છે. જો રસ્તા પર ઉઠેલા મુદ્દાઓ ગૃહ સુધી નહીં પહોંચે તો તેના પર નીતિગત નિર્ણય કેવી રીતે લેવાશે? તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ધીરજ રાખવા અને ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ શોધવાની અપીલ પણ કરી.
ભૂખ હડતાળ પર રહેલા નેતા એમ્બ્યુલન્સમાં પહોંચ્યા
આંદોલનને વધુ સમર્થન આપવા JLKMના નેતા દેવેન્દ્ર નાથ મહતો પણ માર્ચમાં જોડાયા. તેઓ છેલ્લા નવ દિવસથી ભૂખ હડતાળ પર હોવાથી એમ્બ્યુલન્સમાં સ્થળ પર પહોંચ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ આ દરમિયાન તેમનું આશરે 10.5 કિલોગ્રામ વજન ઘટી ગયું છે.
તેઓ પૂર્વ મુખ્યમંત્રી શિબૂ સોરેનનું ચિત્ર હાથમાં લઈને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે પહોંચ્યા અને જણાવ્યું કે તેઓ લાખો વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય માટે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. તેમણે સરકારને શાંતિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરાયેલી માંગણીઓ પર ગંભીરતાથી વિચારવાની અપીલ કરી.
વિદ્યાર્થીઓની મુખ્ય માંગણીઓ શું છે?
આંદોલનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા JPSC-JSSC રિફોર્મ્સ મંચે જણાવ્યું કે માર્ચ દરમિયાન કોઈ અસામાજિક તત્વો પ્રવેશી ન શકે તે માટે લગભગ 500 સ્વયંસેવકોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
સરકારનો દાવો છે કે વિદ્યાર્થીઓની લગભગ 98 ટકા માંગણીઓ સ્વીકારી લેવામાં આવી છે. જોકે પ્રદર્શનકારીઓ આ દાવાને નકારી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે તેઓ કુલ 13 ભરતી પરીક્ષાઓ રદ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે, પરંતુ સરકારે અત્યાર સુધી માત્ર ત્રણ પરીક્ષાઓ રદ કરવા માટે જ સંમતિ દર્શાવી છે. બાકીની પરીક્ષાઓ અંગે કોઈ સ્પષ્ટ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
JPSCના પૂર્વ અધ્યક્ષની CID દ્વારા ધરપકડ
આ સમગ્ર વિવાદ વચ્ચે ઝારખંડ CIDએ મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી કરતાં ઝારખંડ લોક સેવા આયોગ (JPSC)ના પૂર્વ અધ્યક્ષ એલ. ખિયાંગતેની ભરતી પરીક્ષાઓમાં કથિત અનિયમિતતાઓના મામલે ધરપકડ કરી છે.
ખિયાંગતે ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં JPSCના અધ્યક્ષ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા અને 22 જુલાઈએ તેમણે પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું. તેઓ અગાઉ ઝારખંડના મુખ્ય સચિવ તરીકે સેવા આપી ચૂક્યા હતા. તેમની ધરપકડ બાદ ભરતી પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદે વધુ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે અને હવે સમગ્ર મામલે આગામી દિવસોમાં સરકાર તથા તપાસ એજન્સીઓના પગલાં પર સૌની નજર રહેશે.
