Ramdas Athawale: હલ્દવાનીમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની રેલી બાદ કથિત રીતે કરવામાં આવેલા ‘શુદ્ધિકરણ’ અનુષ્ઠાનનો વિવાદ હવે ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) માટે રાજકીય રીતે વધુ અસહજ બની રહ્યો છે. BJPના સહયોગી અને કેન્દ્રીય મંત્રી રામદાસ આઠવલેએ આ ઘટનાને ખોટી અને બંધારણવિરોધી ગણાવીને તેને કરનારા લોકો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. આઠવલેનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે કોંગ્રેસ સતત આ મુદ્દે BJPને ઘેરી રહી છે.
રામદાસ આઠવલે બોલ્યા, કાર્યવાહી થવી જોઈએ
અહેવાલ મુજબ, કેન્દ્રીય મંત્રી રામદાસ આઠવલેએ હલ્દવાનીમાં થયેલા કથિત શુદ્ધિકરણને યોગ્ય ગણાવવાનો ઇનકાર કર્યો છે. તેમણે તેને ખોટું અને બંધારણવિરોધી ગણાવીને જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત વ્યક્ત કરી છે.
આઠવલેનું નિવેદન રાજકીય રીતે મહત્વનું માનવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે તેઓ નરેન્દ્ર મોદી સરકારમાં મંત્રી હોવા ઉપરાંત દલિત રાજકારણ સાથે જોડાયેલા મહત્વના નેતા છે. અગાઉ લોક જનશક્તિ પાર્ટી (રામ વિલાસ)ના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી ચિરાગ પાસવાન પણ આ ઘટનાને ચિંતાનો વિષય ગણાવી ચૂક્યા છે.
ચિરાગ પાસવાને પણ વ્યક્ત કરી હતી ચિંતા
ગત 29 ઑગસ્ટે પટનામાં ચિરાગ પાસવાને કહ્યું હતું કે જો આજે પણ સમાજમાં દલિતો સાથે ભેદભાવ થાય છે, તો તે માત્ર સમાજ માટે જ નહીં પરંતુ સરકાર માટે પણ ચિંતાનો વિષય છે. જોકે તેમણે આ મુદ્દાને વ્યાપક સામાજિક સુધારા સાથે જોડ્યો હતો.
હવે આઠવલે સીધી રીતે કથિત શુદ્ધિકરણ કરનારા લોકો સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. આથી વિવાદને નવી રાજકીય દિશા મળી છે અને BJP માટે કોંગ્રેસના આરોપોનો જવાબ આપવો વધુ મુશ્કેલ બન્યો છે.
ઉત્તરાખંડ BJP અધ્યક્ષે કર્યો હતો શુદ્ધિકરણનો બચાવ
બીજી તરફ ઉત્તરાખંડ BJP અધ્યક્ષ મહેન્દ્ર ભટ્ટે આ અનુષ્ઠાનનો બચાવ કર્યો હતો. મસૂરીમાં એક કાર્યક્રમ બાદ તેમણે કહ્યું હતું કે હલ્દવાનીના રામલીલા મેદાનમાં ખડગેની રેલી યોજાઈ હતી અને તેમના મતે ત્યાં કેટલીક એવી નારેબાજી થઈ હતી જે થવી જોઈએ નહીં.
ભટ્ટે સ્થળને ‘પ્રદૂષિત’ ગણાવીને કહ્યું હતું કે ત્યારબાદ તેનું શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું. તેમણે એવો પણ આરોપ મૂક્યો હતો કે વાસ્તવિક મુદ્દાઓના અભાવે આવા મામલાઓને ઉઠાવીને સમાજને વિભાજિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.
આ નિવેદન અને આઠવલેના તાજા નિવેદન વચ્ચેનો તફાવત હવે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.
11 ઑગસ્ટની રેલી બાદ શરૂ થયો વિવાદ
આ સમગ્ર મામલો 11 ઑગસ્ટે હલ્દવાનીના રામલીલા મેદાનમાં ખડગેની રેલી બાદ કથિત રીતે કરવામાં આવેલા શુદ્ધિકરણ અનુષ્ઠાનથી શરૂ થયો હતો. ખડગે દલિત સમુદાયમાંથી આવે છે. કોંગ્રેસે આ ઘટનાને દલિતો પ્રત્યે અસ્પૃશ્યતા અને સામાજિક ભેદભાવની માનસિકતા સાથે જોડીને BJP પર પ્રહાર કર્યો છે.
13 ઑગસ્ટે રાજ્યસભામાં આ મુદ્દો ઉઠાવતા ખડગેએ કહ્યું હતું કે તેમને અસ્પૃશ્ય વ્યક્તિની જેમ ગણીને શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું, જે તેમના માટે અપમાનજનક છે. તેમણે કહ્યું હતું કે તેમની રેલીમાં તેમણે કોઈ સમુદાય કે ધર્મ વિરુદ્ધ વાત કરી નહોતી અને માત્ર સરકાર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા હતા.
ખડગેએ સવાલ કર્યો હતો કે લોકશાહીમાં કોઈ ચૂંટાયેલા નેતાના ભાષણ બાદ સ્થળનું આ રીતે શુદ્ધિકરણ કરવું યોગ્ય છે કે નહીં.
રાહુલ ગાંધી સામે FIRથી વિવાદ વધુ ઉગ્ર બન્યો
મામલો ત્યારે વધુ રાજકીય બન્યો જ્યારે શુદ્ધિકરણને અપરાધ ગણાવીને કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરનારા કોંગ્રેસ નેતા અને લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ જ FIR નોંધાઈ હોવાની વાત સામે આવી.
રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે કોઈ વ્યક્તિના ગયા બાદ સ્થળનું શુદ્ધિકરણ કરવું એ અસ્પૃશ્યતાની માનસિકતા અસ્તિત્વમાં હોવાનો સંકેત છે. ત્યારબાદ ઉત્તરાખંડમાં તેમની વિરુદ્ધ અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, 1989 હેઠળ FIR નોંધાઈ હોવાની માહિતી સામે આવી.
કોંગ્રેસે આ મુદ્દે સવાલ કર્યો કે જો શુદ્ધિકરણની ઘટના કાયદાકીય રીતે ગંભીર હતી, તો કથિત રીતે અનુષ્ઠાન કરનારા લોકો સામે કાર્યવાહી થવાને બદલે તેને અપરાધ ગણાવનારા રાહુલ ગાંધી સામે જ કેસ કેમ નોંધાયો.
પોલીસની FIR પ્રક્રિયા અંગે પણ તપાસ
આ વિવાદ વચ્ચે જસ્ટિસ મદન લોકુરે કથિત શુદ્ધિકરણ કરનારા લોકો સામે FIR ન નોંધાવવાને વિચિત્ર ગણાવ્યું હતું. તેમના મતે પોલીસે આ ઘટનાને ધ્યાનમાં લઈને સંજ્ઞાન લેવું જોઈએ હતું.
રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ FIR બાદ કોંગ્રેસે દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો કર્યા. વધતા રાજકીય દબાણ વચ્ચે નૈનીતાલ પોલીસે 4 સપ્ટેમ્બરે જણાવ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધી વિરુદ્ધ FIR નોંધવાની પ્રક્રિયાની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે આઠવલેનું તાજું નિવેદન BJP માટે મહત્વનું બની ગયું છે. એક તરફ ઉત્તરાખંડ BJPના નેતા ઘટનાનો બચાવ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ કેન્દ્ર સરકારના મંત્રી અને BJPના સહયોગી તેને ખોટું તથા બંધારણવિરોધી ગણાવી જવાબદારો સામે કાર્યવાહી માંગે છે. પરિણામે હલ્દવાનીનો ‘શુદ્ધિકરણ’ વિવાદ હવે માત્ર એક સ્થાનિક ઘટનાનો મુદ્દો ન રહેતા દલિત સન્માન, અસ્પૃશ્યતા અને બંધારણીય મૂલ્યો અંગેની મોટી રાજકીય ચર્ચામાં ફેરવાઈ રહ્યો છે.
