PM Modi Dimagi Naxali Remark: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘દિમાગી નક્સલી’ નિવેદનને લઈને કોંગ્રેસે આકરા પ્રહાર કર્યા છે. કોંગ્રેસે વડાપ્રધાનના આ નિવેદનને તેમની હતાશા, બેચેની અને રાજકીય પરેશાનીનું પરિણામ ગણાવ્યું છે. પક્ષે કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે વડાપ્રધાનના ‘ઝોળા ઉઠાવીને જવાનો સમય’ હવે નજીક આવી રહ્યો છે. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે મોદીએ દિવાળી જેવા ગંભીર અને બિનરાજકીય પ્રસંગે પણ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ માટે અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો છે.
કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે કહ્યું કે વડાપ્રધાને દિવાળીના દિવસે પણ દેશને પોતાની ગાળાગાળીભરી ભાષાથી બાકાત રાખ્યો નથી. તેમના મતે, સુરક્ષા દળોના જવાનો સાથે દિવાળી મનાવવાનો પ્રસંગ રાષ્ટ્રીય એકતા અને સન્માન સાથે જોડાયેલો હતો, પરંતુ વડાપ્રધાને તેનો ઉપયોગ રાજકીય વિરોધીઓ પર નિશાન સાધવા માટે કર્યો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે PM સ્પષ્ટપણે પરેશાન, હતાશ અને બેચેન છે.
બસ્તરમાં મોદીએ ‘દિમાગી નક્સલીઓ’ અંગે શું કહ્યું?
કોંગ્રેસની આ પ્રતિક્રિયા છત્તીસગઢના બસ્તરમાં વડાપ્રધાન મોદીએ આપેલા નિવેદન બાદ સામે આવી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બસ્તરમાં કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF)ના જવાનો સાથે દિવાળી મનાવવા પહોંચ્યા હતા. આ દરમિયાન તેમણે નક્સલવાદ વિરુદ્ધ સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
મોદીએ કહ્યું હતું કે જંગલોમાં સશસ્ત્ર નક્સલીઓનો સફાયો થઈ ગયો છે, પરંતુ હવે દેશે ‘દિમાગી નક્સલીઓ’થી પણ સાવધાન રહેવાની જરૂર છે. તેમના અનુસાર, આવા તત્ત્વોએ અનેક સંસ્થાઓ અને રાજકીય પક્ષોમાં ઘૂસણખોરી કરી છે. તેઓ બંધારણ અને લોકશાહી વ્યવસ્થા વિરુદ્ધ લોકોને ઉશ્કેરવાનું કામ કરી રહ્યા છે.
વડાપ્રધાને કહ્યું કે સશસ્ત્ર નક્સલીઓ જંગલોમાંથી ગાયબ થઈ ગયા હોવા છતાં ખતરો સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થયો નથી. તેમણે આવા વૈચારિક સમર્થકોને ઓળખવાની અને તેમને હરાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. મોદીએ એમ પણ કહ્યું કે નક્સલવાદ અને અલગતાવાદ સામેની લડાઈમાં સરકારે નક્સલીઓના ભંડોળ પર મોટા પ્રહાર કર્યા છે.
The Prime Minister has not spared the nation even on Diwali day his trademark abuse.
He has once again spoken of what he calls dimagi naxals. He has used a very solemn non-political occasion, donned the uniform of the security forces, and hurled invectives at his political rivals. This is a brazen assault on all institutional norms but when has that ever stopped this man?
It was on April 28, 2024 that he had said that those demanding a caste census were urban naxals. Later on April 30, 2025, he announced that a caste census will be carried out as part of Census 2027.
Earlier, in Sept 2020, he had called those agitating against the three black farm laws as supporters of a naxal ideology. Later, on Nov 19, 2021, he withdrew those very laws.
The PM is clearly distraught, disturbed and desperate. Jhola-picking-up time is fast approaching.
— Jairam Ramesh (@Jairam_Ramesh) November 8, 2026
‘સુરક્ષા દળોનો ગણવેશ પહેરીને રાજકીય હુમલો કર્યો’
જયરામ રમેશે વડાપ્રધાનના નિવેદન સામે વાંધો ઉઠાવતાં કહ્યું કે દિવાળી જેવા પ્રસંગે પણ મોદીએ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ માટે અપમાનજનક શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે વડાપ્રધાને સુરક્ષા દળો સાથેના કાર્યક્રમને રાજકીય હુમલાનું માધ્યમ બનાવ્યું.
કોંગ્રેસના મહાસચિવે સવાલ કર્યો કે શું વડાપ્રધાનનું આવું વર્તન સંસ્થાઓની પરંપરા અને મર્યાદાઓને અનુરૂપ છે? તેમના મતે, સુરક્ષા દળોનો ગણવેશ પહેરીને રાજકીય વિરોધીઓ પર ટિપ્પણી કરવી યોગ્ય નથી. તેમણે આ વર્તનને સંસ્થાકીય મર્યાદાઓ પર ખુલ્લો હુમલો ગણાવ્યો.
રમેશે કહ્યું કે વડાપ્રધાન અગાઉ પણ રાજકીય વિરોધીઓ અને વિવિધ મુદ્દાઓ પર આંદોલન કરનારા લોકો માટે આવી ભાષાનો ઉપયોગ કરતા રહ્યા છે. તેથી આ વખતે તેમના નિવેદનથી તેમને આશ્ચર્ય થયું નથી.
જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી અને ખેડૂત આંદોલનનો ઉલ્લેખ
જયરામ રમેશે વડાપ્રધાનનાં અગાઉનાં નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરીને તેમના પર આંદોલનો અને રાજકીય માગણીઓને નક્સલી વિચારધારા સાથે જોડવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે 28 એપ્રિલ 2024ના રોજ વડાપ્રધાને જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરીની માગણી કરનારાઓને ‘શહેરી નક્સલી’ કહ્યા હતા.
જોકે, રમેશે ધ્યાન દોર્યું કે ત્યારબાદ 30 એપ્રિલ 2025ના રોજ વડાપ્રધાને જાહેરાત કરી હતી કે 2027ની વસ્તી ગણતરીના ભાગરૂપે જાતિ આધારિત વસ્તી ગણતરી કરવામાં આવશે. કોંગ્રેસે આ બંને બાબતોનો ઉલ્લેખ કરીને વડાપ્રધાનનાં નિવેદનો અને સરકારના નિર્ણય વચ્ચેના વિરોધાભાસ પર સવાલ ઉઠાવ્યો.
કોંગ્રેસના નેતાએ સપ્ટેમ્બર 2020માં ત્રણ કૃષિ કાયદાઓ વિરુદ્ધ શરૂ થયેલા ખેડૂત આંદોલનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, તે સમયે વડાપ્રધાને આંદોલનકારીઓને નક્સલી વિચારધારાના સમર્થક ગણાવ્યા હતા. જોકે, 19 નવેમ્બર 2021ના રોજ મોદીએ એ જ ત્રણ કૃષિ કાયદા પાછા ખેંચવાની જાહેરાત કરી હતી.
રમેશના મતે, આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે સરકારની નીતિઓનો વિરોધ કરનારા લોકો પર નક્સલી વિચારધારાનું લેબલ લગાવવું યોગ્ય નથી.
ઓગસ્ટમાં પણ કર્યો હતો ‘દિમાગી નક્સલીઓ’નો ઉલ્લેખ
વડાપ્રધાન મોદીએ આ પહેલાં ઓગસ્ટ મહિનામાં સ્વતંત્રતા દિવસના સંબોધન દરમિયાન પણ ‘દિમાગી નક્સલીઓ’નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે દેશ સશસ્ત્ર નક્સલવાદને ખતમ કરવામાં સફળ રહ્યો છે, પરંતુ તેના વૈચારિક સમર્થકો હજુ પણ હિંસાને પ્રોત્સાહન આપવાની તકો શોધી રહ્યા છે.
બસ્તરના કાર્યક્રમમાં પણ મોદીએ આ જ મુદ્દાને આગળ વધારતાં કહ્યું હતું કે આવા તત્ત્વો અનેક સંસ્થાઓ અને રાજકીય સંગઠનોમાં પ્રવેશી ચૂક્યા છે. જોકે, તેમણે પોતાના સંબોધનમાં કોઈ ચોક્કસ રાજકીય પક્ષ કે વ્યક્તિનું નામ લીધું નહોતું.
જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માગણી વચ્ચે રાજકીય ચર્ચા
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને પદ પરથી હટાવવાની માગણી સાથે ચાલી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનોના સંદર્ભમાં પણ વડાપ્રધાનના નિવેદનની ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, બસ્તરમાં મોદીએ કોઈ ચોક્કસ વિરોધ પ્રદર્શન કે વ્યક્તિનો ઉલ્લેખ કર્યો નહોતો. તેમણે વ્યાપક રીતે સંસ્થાઓ અને રાજકીય પક્ષોમાં કથિત રીતે હાજર ‘દિમાગી નક્સલીઓ’ની વાત કરી હતી.
જયરામ રમેશે વડાપ્રધાનની રાજકીય સ્થિતિ પર કટાક્ષ કરતાં કહ્યું, “PM સ્પષ્ટપણે હતાશ, પરેશાન અને બેચેન છે. તેમના ઝોળા ઉઠાવીને જવાનો સમય ઝડપથી નજીક આવી રહ્યો છે.”
આ નિવેદન બાદ BJP અને કોંગ્રેસ વચ્ચેનો રાજકીય વિવાદ વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. કોંગ્રેસનો સવાલ છે કે સરકારની નીતિઓ અને નિર્ણયોનો વિરોધ કરનારાઓને ‘દિમાગી નક્સલી’ ગણાવવા કેટલું યોગ્ય છે. બીજી તરફ, વડાપ્રધાન આવા તત્ત્વોને દેશના બંધારણ, લોકશાહી અને સુરક્ષા માટે ખતરો ગણાવી રહ્યા છે. આ વિવાદે રાજકીય વિરોધ, અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને લોકશાહી ચર્ચાની મર્યાદાઓ અંગે ફરી ચર્ચા જગાવી છે.
