Akhilesh Yadav vs Yogi Adityanath: અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં શ્રદ્ધાળુઓના દાનની કથિત ચોરીનો મુદ્દો ફરી એકવાર ઉત્તર પ્રદેશના રાજકારણમાં ગરમાયો છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે 1990માં કારસેવકો પર થયેલા ગોળીબારને લઈને સમાજવાદી પાર્ટી પાસે માફીની માંગ કરી હતી. તેના જવાબમાં સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અખિલેશ યાદવે રામ મંદિરના દાનમાં કથિત ગેરરીતિનો મુદ્દો ઉઠાવી યોગી સરકારને ઘેરી છે. તેમણે સવાલ કર્યો છે કે SITની તપાસ અને આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી બાદ પણ જવાબદારી કોણ નક્કી કરશે? મુખ્યમંત્રી આ મુદ્દે મૌન કેમ છે?

યોગીના નિવેદન બાદ અખિલેશનો વળતો પ્રહાર

7 નવેમ્બરે અયોધ્યામાં દીપોત્સવના કાર્યક્રમ દરમિયાન મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અગાઉની સરકારો અને સમાજવાદી પાર્ટી પર નિશાન સાધ્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે જેમણે અયોધ્યાની અવગણના કરી અને રામભક્તોનું અપમાન કર્યું, તેમણે રામ મંદિરમાં આવતા પહેલાં રામભક્તો અને સંતોની માફી માંગવી જોઈએ.

યોગીએ 1990માં કારસેવકો પર થયેલા ગોળીબાર અને સંતો પર થયેલા લાઠીચાર્જનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તે સમયે ઉત્તર પ્રદેશમાં મુલાયમ સિંહ યાદવ મુખ્યમંત્રી હતા. યોગીએ સીધું અખિલેશ યાદવનું નામ લીધું નહોતું, પરંતુ તેમનું નિશાન સમાજવાદી પાર્ટી તરફ હોવાનું સ્પષ્ટ હતું.

યોગીએ અયોધ્યાના વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે અગાઉ શહેરની અવગણના થતી હતી, જ્યારે હવે અહીં આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈમથક, સારા રસ્તાઓ અને રેલવે સુવિધાઓ વિકસાવવામાં આવી છે.

આ નિવેદનના એક દિવસ બાદ, 8 નવેમ્બરે અખિલેશ યાદવે રામ મંદિરના દાનની કથિત ચોરીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે પૂછ્યું હતું કે SITની તપાસ થઈ ગઈ, આરોપીઓ સામે કાર્યવાહી પણ થઈ, છતાં જવાબદાર લોકોની ભૂમિકા અને જવાબદારી અંગે સ્પષ્ટતા કેમ નથી? કથિત ગેરરીતિમાં સામેલ હોવાના આરોપો ધરાવતા લોકોને કોણ રક્ષણ આપી રહ્યું છે, તેવો સવાલ પણ તેમણે કર્યો હતો.

અયોધ્યામાં જમીન સંપાદન અને વળતરનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો

અખિલેશ યાદવે માત્ર મંદિરના દાનનો જ નહીં, પરંતુ અયોધ્યામાં વિકાસ યોજનાઓ માટે કરવામાં આવેલા જમીન સંપાદનનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો હતો. તેમનો આરોપ છે કે વિકાસના નામે સ્થાનિક રહેવાસીઓની જમીન લેવામાં આવી, પરંતુ તેમને યોગ્ય વળતર મળ્યું નથી. તેમણે કહ્યું હતું કે અયોધ્યાના લોકોને અપમાન અને અન્યાયનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

શું છે રામ મંદિરના દાનની કથિત ચોરીનો મામલો?

જૂન 2026માં અયોધ્યાના રામ મંદિરમાં શ્રદ્ધાળુઓ દ્વારા આપવામાં આવતા રોકડ દાનની ગણતરીમાં કથિત ગેરરીતિનો મામલો સામે આવ્યો હતો. આરોપ હતો કે દાનની રકમ ગણતી વખતે કેટલાક કર્મચારીઓએ નોટોના બંડલમાં વધારાની નોટો ઉમેરીને રકમની ઉચાપત કરી હતી. દાનના હિસાબમાં પણ ગેરરીતિના આરોપો સામે આવ્યા હતા.

મામલો સામે આવ્યા બાદ શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટે તપાસની માંગ કરી હતી. ત્યારબાદ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ત્રણ સભ્યોની વિશેષ તપાસ ટીમ (SIT) બનાવી હતી. આ ટીમમાં લખનઉના મંડળ કમિશનર વિજય વિશ્વાસ પંત, લખનઉ રેન્જના IG કિરણ એસ અને નાણાં વિભાગના વિશેષ સચિવ નીલ રતનનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

તપાસ બાદ 25 જૂન 2026ના રોજ અયોધ્યાના રામ જન્મભૂમિ પોલીસ સ્ટેશનમાં આઠ લોકો સામે FIR નોંધવામાં આવી હતી. આરોપીઓમાં અવિનાશ શુક્લા, લવકુશ મિશ્રા, અનુકૂલ મિશ્રા, મનીષ કુમાર યાદવ, કરુણેશ પાંડે, રામાશંકર મિશ્રા, રામ શંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નુ યાદવ અને સુભાષ શ્રીવાસ્તવનો સમાવેશ થાય છે.

આમાંથી કેટલાક લોકો દાનની રકમ ગણવાની કામગીરી સાથે જોડાયેલા હતા. સુભાષ શ્રીવાસ્તવ ગણતરીની શિફ્ટના પ્રભારી હતા, જ્યારે ટિન્નુ યાદવ મંદિર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાયનો અગાઉનો ડ્રાઇવર હતો. આ કેસમાં ચોરી, ઉચાપત, ગુનાહિત વિશ્વાસઘાત અને કાવતરાં સહિતની કલમો હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

105 ઘટનાઓની ઓળખ, 79.85 લાખ રૂપિયા જપ્ત

તપાસ દરમિયાન SITએ દાનની રકમ ગણવાના રૂમમાંથી 105 વખત કથિત રીતે રોકડ રકમ અનધિકૃત રીતે બહાર કાઢવાની અથવા છુપાવવાની ઘટનાઓ ઓળખી હતી. તપાસમાં સાત આરોપીઓ પાસેથી કથિત ઉચાપત સાથે જોડાયેલા 79.85 લાખ રૂપિયા જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

તપાસ એજન્સીએ આરોપીઓનાં બેંક ખાતાં, નાણાકીય વ્યવહારો અને કથિત રીતે ઉચાપતની રકમથી ખરીદવામાં આવેલી મિલકતોની પણ તપાસ કરી હતી. 23 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ SITએ અયોધ્યાની અદાલતમાં આરોપનામું દાખલ કર્યું હતું. આ કેસમાં કુલ આઠ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાની માહિતી સામે આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં CBI તપાસની માંગ કરતી અરજીઓનો નિકાલ

આ મામલે CBI તપાસ અથવા અદાલતની દેખરેખ હેઠળ તપાસ કરાવવાની માંગ સાથે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. 2 નવેમ્બર 2026ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજીઓનો નિકાલ કર્યો હતો.

રાજ્ય સરકાર તરફથી અદાલતને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે SIT તપાસ પૂર્ણ કરી ચૂકી છે અને આરોપનામું પણ દાખલ કરી દેવામાં આવ્યું છે. ત્યારબાદ અદાલતે કેસની આગળની કાર્યવાહીનો માર્ગ મોકળો કર્યો હતો. હવે નીચલી અદાલતમાં કેસની સુનાવણી આગળ વધવાની છે.

12 ડિસેમ્બરે અખિલેશ અને ડિમ્પલ યાદવ અયોધ્યા જશે

આ રાજકીય વિવાદ વચ્ચે સમાજવાદી પાર્ટીએ અખિલેશ યાદવની અયોધ્યા મુલાકાતની જાહેરાત પણ કરી છે. અખિલેશ યાદવ તેમની પત્ની અને મૈનપુરીનાં સાંસદ ડિમ્પલ યાદવ સાથે 12 ડિસેમ્બર 2026ના રોજ અયોધ્યા જશે. બંને રામ મંદિરમાં રામલલાનાં દર્શન કરશે અને હનુમાનગઢીમાં પણ પૂજા-અર્ચના કરશે.

રામ મંદિરના ઉદ્ઘાટન બાદ અખિલેશ યાદવની આ પ્રથમ પ્રસ્તાવિત મંદિર મુલાકાત હશે. આ પહેલાં 8 ઓક્ટોબરે તેઓ અયોધ્યામાં ભાગવત કથાના કાર્યક્રમમાં સામેલ થયા હતા, પરંતુ તે સમયે રામ મંદિરમાં દર્શન કરવા ગયા નહોતા.

સમાજવાદી પાર્ટીના નેતા તેજ નારાયણ પાંડે ઉર્ફે પવન પાંડેએ આ મુલાકાત અંગે માહિતી આપી હતી. પવન પાંડેને આગામી ચૂંટણી માટે અયોધ્યા વિધાનસભા બેઠકના ઉમેદવાર પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.

2027ની ચૂંટણી પહેલાં અયોધ્યા બન્યું રાજકીય કેન્દ્ર

ઉત્તર પ્રદેશમાં 2027ની વિધાનસભા ચૂંટણી નજીક આવતાં અયોધ્યા ફરી BJP અને સમાજવાદી પાર્ટી વચ્ચેના રાજકીય સંઘર્ષનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. એક તરફ યોગી આદિત્યનાથ 1990ના કારસેવક ગોળીબારના મુદ્દે સમાજવાદી પાર્ટી પાસે માફીની માંગ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ અખિલેશ યાદવ રામ મંદિરના દાનની કથિત ચોરી, જમીન સંપાદન અને સ્થાનિક લોકોને વળતર જેવા મુદ્દા ઉઠાવી રહ્યા છે.

ઉત્તર પ્રદેશ BJPના અધ્યક્ષ પંકજ ચૌધરીએ અખિલેશની ધાર્મિક મુલાકાતોને રાજકીય તક સાથે જોડીને ટિપ્પણી કરી છે. યોગી સરકારના મંત્રી દાનિશ આઝાદ અન્સારીએ પણ સમાજવાદી પાર્ટી પર ચૂંટણી પહેલાં લોકોને ગેરમાર્ગે દોરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

આ રાજકીય નિવેદનબાજી વચ્ચે શ્રદ્ધાળુઓના દાનનો હિસાબ, મંદિર વહીવટીતંત્રની જવાબદારી અને અયોધ્યાના સ્થાનિક રહેવાસીઓને યોગ્ય વળતર જેવા સવાલો મહત્ત્વના બની રહ્યા છે. હવે અદાલતી કાર્યવાહી દરમિયાન આ કેસમાં કયા તથ્યો સામે આવે છે અને રાજકીય પક્ષો આ મુદ્દાને ચૂંટણીમાં કેવી રીતે રજૂ કરે છે, તેના પર સૌની નજર રહેશે.