Siang Multipurpose Project Protest: અરુણાચલ પ્રદેશમાં પ્રસ્તાવિત સિયાંગ અપર મલ્ટીપર્પઝ પ્રોજેક્ટ (SUMP)ને લઈને વિરોધ વધુ તીવ્ર બની રહ્યો છે. સિયાંગ ઇન્ડિજિનસ ફાર્મર્સ ફોરમ (SIFF)એ રાજ્ય સરકાર દ્વારા મંત્રણા માટે આપવામાં આવેલા આમંત્રણનો અસ્વીકાર કર્યો છે. સંગઠને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી હિરાસતમાં લેવામાં આવેલા તમામ લોકોને મુક્ત કરવામાં નહીં આવે અને વિસ્તારમાં તહેનાત સુરક્ષા દળોને પાછા બોલાવવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી સરકાર સાથે કોઈપણ પ્રકારની ચર્ચા કરવામાં આવશે નહીં.
આ પ્રોજેક્ટની અંદાજિત વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 11,000થી 12,500 મેગાવોટ વચ્ચે છે. સ્થાનિક લોકો લાંબા સમયથી આ પ્રોજેક્ટનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને પ્રોજેક્ટના પ્રી-ફિઝિબિલિટી રિપોર્ટ તૈયાર કરવાની કામગીરી અને તેનાથી સ્થાનિક સમુદાય પર થનારી સંભવિત અસરોને લઈને નારાજગી જોવા મળી રહી છે.
મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ મંત્રણા માટે આપ્યું હતું આમંત્રણ
અરુણાચલ પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી કાર્યાલયે 3 નવેમ્બરે SIFFના પ્રતિનિધિઓને પત્ર લખીને મંત્રણા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું. સરકાર દ્વારા 5થી 7 નવેમ્બર દરમિયાન ઇટાનગરમાં બેઠક યોજવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી હતી.
SIFFના પ્રમુખને સંબોધીને લખાયેલા પત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુ નીતિ વિહાર સ્થિત પોતાની કચેરીમાં નક્કી કરેલી તારીખો દરમિયાન કોઈપણ અનુકૂળ દિવસે સંગઠનના પ્રતિનિધિઓ સાથે બેઠક કરવા તૈયાર છે. પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા વિવિધ મુદ્દાઓ અંગે ચર્ચા કરવાનો સરકારનો હેતુ હતો.
જોકે, SIFFએ આ આમંત્રણ સ્વીકાર્યું નથી. સંગઠનનું કહેવું છે કે પહેલાં હિરાસતમાં લેવામાં આવેલા તમામ લોકોને મુક્ત કરવામાં આવે અને વિસ્તારમાં તહેનાત સુરક્ષા દળોને પાછા બોલાવવામાં આવે. આ બે શરતો પૂરી થયા બાદ જ સરકાર સાથે મંત્રણા અંગે વિચારણા થઈ શકે છે.
અગાઉના આમંત્રણનો પણ કર્યો હતો અસ્વીકાર
આ પહેલીવાર નથી જ્યારે SIFFએ સરકારના મંત્રણા માટેના આમંત્રણનો અસ્વીકાર કર્યો હોય. આ પહેલાં મુખ્યમંત્રી પેમા ખાંડુએ 5 ઓક્ટોબરે પણ સંગઠનને ચર્ચા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું. તે સમયે પણ SIFFએ બેઠકમાં સામેલ થવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
જોકે, સંગઠને ત્યારે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે તે ભવિષ્યમાં સરકાર સાથે મંત્રણા કરવા તૈયાર છે. પરંતુ હાલની પરિસ્થિતિમાં હિરાસતમાં લેવાયેલા લોકોની મુક્તિ અને સુરક્ષા દળોની વાપસી તેની મુખ્ય શરતો છે.
સરકારનું તાજેતરનું આમંત્રણ એવા સમયે આવ્યું છે, જ્યારે પ્રસ્તાવિત વિશાળ જળવિદ્યુત પ્રોજેક્ટ સામે સ્થાનિક સ્તરે વિરોધ પ્રદર્શનો વધી રહ્યાં છે. પાસીઘાટમાં યુવા પ્રદર્શનકારીઓ સામે પોલીસની કાર્યવાહી બાદ હિંસાની ઘટનાઓ પણ બની હતી. આ ઘટનાક્રમથી સ્થાનિક લોકો અને વહીવટીતંત્ર વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.
11,000થી 12,500 મેગાવોટનો વિશાળ પ્રોજેક્ટ
સિયાંગ અપર મલ્ટીપર્પઝ પ્રોજેક્ટની વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા અંદાજે 11,000થી 12,500 મેગાવોટ રાખવાની દરખાસ્ત છે. પ્રોજેક્ટનો વિરોધ મુખ્યત્વે તેનો પ્રી-ફિઝિબિલિટી રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે ચાલી રહેલી પ્રવૃત્તિઓને લઈને થઈ રહ્યો છે.
સ્થાનિક સમુદાયો આ પ્રોજેક્ટને લઈને ચિંતિત છે. તેમના વિરોધ વચ્ચે SIFF સતત સરકાર સમક્ષ પોતાની શરતો રજૂ કરી રહ્યું છે. સંગઠનનું માનવું છે કે વર્તમાન સ્થિતિમાં મંત્રણા કરતાં પહેલાં હિરાસતમાં રહેલા લોકોની મુક્તિ અને સુરક્ષા દળોની વાપસી જરૂરી છે.
ચીનના બંધના જવાબમાં ભારતનો પ્રોજેક્ટ
સિયાંગ પ્રોજેક્ટને લઈને ભારતની વ્યૂહાત્મક ચિંતાઓ પણ જોડાયેલી છે. ચીન દ્વારા સિયાંગ નદી પર 66 ગીગાવોટ ક્ષમતાનો વિશાળ બંધ બનાવવાની યોજના સામે ભારત આ પ્રોજેક્ટને આગળ વધારી રહ્યું છે.
ચીનમાં સિયાંગ નદીને યારલુંગ ત્સાંગપો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ભારતીય સરકારોનું કહેવું છે કે અરુણાચલ પ્રદેશમાં બંધનું નિર્માણ થવાથી નદીના પાણીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળશે અને પૂરનું જોખમ ઘટાડવામાં આવી શકશે.
જોકે, સ્થાનિક લોકોનો વિરોધ અને સરકારની વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાતો વચ્ચે આ પ્રોજેક્ટ અંગે મતભેદ યથાવત્ છે. SIFFએ પોતાની શરતો પર મક્કમ રહેતાં હાલની મંત્રણા પ્રક્રિયાથી અંતર જાળવ્યું છે. હવે સરકાર હિરાસતમાં લેવાયેલા લોકોની મુક્તિ અને સુરક્ષા દળોની વાપસી અંગે શું નિર્ણય લે છે તેના પર આગળની ચર્ચાની દિશા નિર્ભર રહેશે.
