Manipur UAPA Action: પૂર્વોત્તર ભારતનાં બે રાજ્યો મણિપુર અને મેઘાલયમાં રાજકીય તથા સુરક્ષા સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમ સામે આવ્યા છે. મણિપુરના મુખ્યમંત્રી યુમનામ ખેમચંદ સિંહે નાગરિકો પર હુમલાની ઘટનાઓમાં કથિત રીતે સામેલ સશસ્ત્ર જૂથો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી આપી છે. તેમણે સુરક્ષા એજન્સીઓને આવા જૂથોની ઓળખ કરીને તેમની પ્રવૃત્તિઓ અંગે વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. જો કોઈ જૂથની સંડોવણી સાબિત થશે તો તેને ગેરકાયદેસર જાહેર કરવા અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ (UAPA) હેઠળ કાર્યવાહી કરવા અંગે વિચારણા કરવામાં આવશે.
બીજી તરફ, મેઘાલયમાં યુનાઇટેડ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (UDP)એ નેશનલ પીપલ્સ પાર્ટી (NPP)ના નેતૃત્વવાળી ગઠબંધન સરકારમાંથી પોતાનું સમર્થન પાછું ખેંચવાનો નિર્ણય લીધો છે. પાર્ટીના 12માંથી 11 ધારાસભ્યો અન્ય પક્ષોમાં જોડાઈ જતાં UDP પાસે હવે માત્ર એક ધારાસભ્ય બચ્યો છે.
મણિપુરમાં સશસ્ત્ર જૂથોની તપાસનો આદેશ
મણિપુરના મુખ્યમંત્રી યુમનામ ખેમચંદ સિંહે 3 નવેમ્બરે ઇમ્ફાલ સ્થિત મુખ્યમંત્રી સચિવાલયના કેબિનેટ હોલમાં સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠક યોજી હતી. આ બેઠકની અધ્યક્ષતા કરતાં તેમણે સુરક્ષા એજન્સીઓને રાજ્યમાં તાજેતરમાં નાગરિકો સામે થયેલી હિંસાની ઘટનાઓની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
મુખ્યમંત્રીએ ખાસ કરીને એવા સક્રિય સશસ્ત્ર જૂથોની ઓળખ કરવા જણાવ્યું હતું, જેમના પર સામાન્ય નાગરિકોને નિશાન બનાવવાની શંકા છે. તેમણે આ જૂથોની પ્રવૃત્તિઓ અને હિંસામાં તેમની સંભવિત ભૂમિકા અંગે વિગતવાર અહેવાલ શક્ય તેટલી વહેલી તકે રજૂ કરવા સૂચના આપી હતી.
જોકે, મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે હાલમાં શાંતિ મંત્રણા સાથે જોડાયેલા સંગઠનોને આ તપાસના દાયરામાંથી બહાર રાખવામાં આવે. તેમનો હેતુ નાગરિકો પર હુમલા કરનારા જૂથોની ઓળખ કરીને તેમની સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાનો છે.
UAPA હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી
મુખ્યમંત્રી ખેમચંદ સિંહે ચેતવણી આપી હતી કે જો નિર્દોષ નાગરિકો સામેની હિંસામાં કોઈ સશસ્ત્ર જૂથની સંડોવણી સાબિત થશે તો રાજ્ય મંત્રીમંડળ તેને ગેરકાયદેસર સંગઠન જાહેર કરવા અંગે વિચારણા કરી શકે છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે નાગરિકો પર હુમલા ચાલુ રાખનારા જૂથો સામે UAPA હેઠળ જરૂરી કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આ કાયદાનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અને આતંકવાદ સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ સામે કાર્યવાહી કરવા માટે કરવામાં આવે છે.
સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠકમાં ગૃહમંત્રી ગોવિંદાસ કોન્થૌજમ, મુખ્ય સચિવ રાજીવ સિંહ ઠાકુર, સુરક્ષા સલાહકાર કુલદીપ સિંહ અને મણિપુરના પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) મુકેશ સિંહ હાજર રહ્યા હતા.
આ ઉપરાંત સેના અને કેન્દ્રીય સુરક્ષા એજન્સીઓના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ પણ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. 3 કોરના જનરલ ઓફિસર કમાન્ડિંગ લેફ્ટનન્ટ જનરલ ગિરીશ કાલિયા વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા જોડાયા હતા.
કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF), સીમા સુરક્ષા દળ (BSF), સશસ્ત્ર સીમા દળ (SSB), ભારત-તિબેટ સીમા પોલીસ (ITBP), આસામ રાઇફલ્સ અને ગુપ્તચર બ્યૂરો (IB)ના પ્રતિનિધિઓ પણ આ બેઠકમાં સામેલ થયા હતા.
મેઘાલયમાં UDPએ ગઠબંધન સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચ્યું
મણિપુરમાં સુરક્ષાને લઈને કડક વલણ અપનાવવામાં આવી રહ્યું છે, ત્યારે પડોશી રાજ્ય મેઘાલયમાં રાજકીય સમીકરણોમાં ફેરફાર થયો છે. યુનાઇટેડ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (UDP)એ મંગળવારે NPPના નેતૃત્વવાળી મેઘાલયની ગઠબંધન સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.
UDPના પ્રમુખ અને પાર્ટીના એકમાત્ર ધારાસભ્ય મેતબાહ લિંગદોહે 31 ઓક્ટોબરે જ મંત્રીપદેથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. પાર્ટીની કેન્દ્રીય કારોબારી સમિતિની બેઠકમાં સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી.
UDPના મહાસચિવ ટી. ચાઇને જણાવ્યું હતું કે સમિતિએ એકમાત્ર ધારાસભ્યને ગઠબંધન સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચવા જણાવ્યું છે. આ નિર્ણય અંગે મુખ્યમંત્રી કોનરાડ સંગમાને પત્ર મોકલવામાં આવશે.
જોકે, UDPના આ નિર્ણયથી કોનરાડ સંગમા સરકારની સ્થિરતા પર કોઈ અસર થવાની શક્યતા નથી, કારણ કે ગઠબંધન પાસે વિધાનસભામાં પૂરતું સંખ્યાબળ છે.
12માંથી 11 ધારાસભ્યો BJP અને NPPમાં જોડાયા
UDPમાં રાજકીય સંકટ ત્યારે ઊભું થયું જ્યારે પાર્ટીના ધારાસભ્યોએ અન્ય પક્ષોમાં જોડાવાનું શરૂ કર્યું. સપ્ટેમ્બર 2026માં UDPના આઠ ધારાસભ્યો BJPમાં જોડાયા હતા. ત્યારબાદ ગયા મહિને અન્ય ત્રણ ધારાસભ્યો NPPમાં જોડાયા હતા.
આ રીતે પાર્ટીના કુલ 12 ધારાસભ્યોમાંથી 11 અન્ય પક્ષોમાં જતા રહ્યા હતા. વિધાનસભા અધ્યક્ષે બંને પક્ષોમાં થયેલા વિલયને માન્યતા આપી હતી. તેના કારણે UDPની તાકાત ઘટીને માત્ર એક ધારાસભ્ય સુધી સીમિત થઈ ગઈ હતી.
આ ઘટનાક્રમથી 60 સભ્યોની મેઘાલય વિધાનસભામાં પક્ષોની સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. હાલમાં NPP પાસે 36 અને BJP પાસે 10 ધારાસભ્યો છે.
મંત્રીમંડળમાં ફેરફારથી શરૂ થયું હતું UDPનું સંકટ
UDPમાં અસંતોષની શરૂઆત સપ્ટેમ્બર 2025માં મંત્રીમંડળમાં થયેલા ફેરફાર બાદ થઈ હતી. તે સમયે મેતબાહ લિંગદોહે મુખ્યમંત્રી કોનરાડ સંગમાને UDPના બે વરિષ્ઠ નેતાઓ પૉલ લિંગદોહ અને કિરમેન શૈલાને મંત્રીમંડળમાંથી દૂર કરવાની ભલામણ કરી હતી.
આ નિર્ણયથી પાર્ટીના એક જૂથમાં નારાજગી ફેલાઈ હતી. ત્યારબાદ કિરમેન શૈલા સહિત આઠ ધારાસભ્યો BJPમાં જોડાઈ ગયા હતા. બીજી તરફ, પૉલ લિંગદોહ અને અન્ય બે ધારાસભ્યો NPPમાં જોડાયા હતા.
પૉલ લિંગદોહે સોમવારે મંત્રીપદના શપથ લીધા હતા. આ ઘટનાક્રમથી UDPની રાજકીય સ્થિતિ વધુ નબળી બની હતી.
UDP 2018માં મેઘાલય ડેમોક્રેટિક એલાયન્સ (MDA)ની રચના થઈ ત્યારથી ગઠબંધનનો ભાગ રહી હતી. 2018ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પાર્ટીએ છ બેઠકો જીતી હતી. ત્યારબાદ 2023ની ચૂંટણીમાં તેની બેઠકો વધીને 12 થઈ હતી અને તે રાજ્યનો બીજો સૌથી મોટો પક્ષ બન્યો હતો.
હવે 11 ધારાસભ્યો અન્ય પક્ષોમાં જોડાઈ જતાં UDPએ ગઠબંધન સરકારમાંથી સમર્થન પાછું ખેંચ્યું છે. આમ, એક તરફ મણિપુર સરકાર નાગરિકો પર હુમલાની ઘટનાઓને લઈને સશસ્ત્ર જૂથો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની તૈયારી કરી રહી છે, તો બીજી તરફ મેઘાલયમાં UDPના રાજકીય સંકટે રાજ્યના પક્ષીય સમીકરણોમાં મોટો ફેરફાર કર્યો છે.
