ECI Voter List Revision: મતદાર યાદીમાંથી નામ કપાઈ જવાને કારણે મતદાનના અધિકારથી વંચિત રહી જવાની ચિંતા કરતા લોકો માટે ચૂંટણી પંચે મહત્ત્વનો નિર્ણય લીધો છે. ચૂંટણી પંચ (ECI)એ દિલ્હી સહિત સાત રાજ્યોમાં પ્રારંભિક મતદાર યાદીમાંથી બાકાત કરાયેલા લોકોને ફરીથી નામ ઉમેરાવવાની તક આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. આ માટે મતદાન મથક મુજબની યાદીઓ ફરીથી જાહેર કરવામાં આવશે અને બૂથ લેવલ અધિકારીઓ (BLO) દ્વારા સંબંધિત મતદારો સુધી ગણતરી ફોર્મ પહોંચાડવામાં આવશે.
આ નિર્ણયમાં દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર, હરિયાણા, આંધ્ર પ્રદેશ, ઝારખંડ, તેલંગાણા અને નાગાલેન્ડનો સમાવેશ થાય છે. ચૂંટણી પંચે આ સાત રાજ્યોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ (CEO)ને જરૂરી સૂચનાઓ આપી છે. જોકે, નજીકના સમયમાં વિધાનસભા ચૂંટણી યોજાનાર ઉત્તર પ્રદેશ અને પંજાબને આ નિર્ણયમાં સામેલ કરવામાં આવ્યાં નથી. આ બંને રાજ્યોને બાકાત રાખવા પાછળનું કારણ ચૂંટણી પંચે જાહેર કરેલી સૂચનાઓમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી.
6 નવેમ્બરના પત્રમાં ચૂંટણી પંચની સૂચના
ચૂંટણી પંચે 6 નવેમ્બરે જાહેર કરેલા પત્રમાં જણાવ્યું છે કે જે મતદારોને ગણતરી ફોર્મ આપવામાં આવ્યાં હતાં, પરંતુ જેમનાં નામ પ્રારંભિક મતદાર યાદીમાં સામેલ થઈ શક્યાં નહોતાં, તેઓ ફરીથી ફોર્મ ભરીને અંતિમ મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરાવવા માટે અરજી કરી શકે છે.
આ મતદારોનાં નામ ASDD શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. ASDDનો અર્થ Absent (ગેરહાજર), Shifted (સ્થળાંતર કરેલું), Dead (મૃત) અને Duplicate (એકથી વધુ વખત નોંધાયેલું) થાય છે. આવા મતદારો પોતાના હાલના સામાન્ય રહેઠાણ વિસ્તારના ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO) અથવા સહાયક ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (AERO) પાસે ભરેલું ગણતરી ફોર્મ જમા કરાવી શકશે.
મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર થવાનું કારણ પણ જાણી શકાશે
ચૂંટણી પંચે સંબંધિત અધિકારીઓને ASDD શ્રેણીમાં મૂકાયેલા મતદારોની મતદાન મથક મુજબની યાદી ફરીથી જાહેર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. આ યાદીઓ મતદાન મથકો, પંચાયત ભવનો અને શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની કચેરીઓના નોટિસ બોર્ડ પર લગાવવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત રાજ્યના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓની વેબસાઇટ પર પણ યાદીઓ વાંચી શકાય તેવા PDF સ્વરૂપમાં મૂકવામાં આવશે. તેમાં મતદારનું નામ પ્રારંભિક યાદીમાં સામેલ ન થવાનું કારણ પણ દર્શાવવામાં આવશે. આથી મતદારોને પોતાનું નામ કયા કારણસર દૂર થયું છે તેની જાણ થઈ શકશે અને તેઓ તે મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરી શકશે.
BLO ફરીથી મતદારોનો સંપર્ક કરશે
ચૂંટણી પંચે જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓ અને EROને ECINET ડેશબોર્ડ દ્વારા સંબંધિત મતદારો માટે આંશિક રીતે ભરેલાં ગણતરી ફોર્મ નવેસરથી તૈયાર કરવા જણાવ્યું છે. ત્યારબાદ BLOએ મતદારોનો સંપર્ક કરીને ફોર્મ પહોંચાડવાનાં રહેશે.
જ્યાં સંપર્કની વિગતો ઉપલબ્ધ હશે ત્યાં BLO વ્યક્તિગત રીતે ફોર્મ પહોંચાડી શકશે. આ ઉપરાંત WhatsApp, ઈમેલ અને SMS દ્વારા પણ ફોર્મ મોકલી શકાશે. મતદારો ચૂંટણી પંચની વેબસાઇટ અથવા ECINET એપ પરથી પણ પોતાનું ફોર્મ ડાઉનલોડ કરી શકશે. આ માટે નામ દૂર કરવામાં આવ્યું તે પહેલાંનો જ EPIC નંબર એટલે કે મતદાર ઓળખપત્રનો વિશિષ્ટ નંબર વાપરવો પડશે.
એક જ સરનામે રહેતા મતદારોએ આપવું પડશે કારણ
જે મતદારોનું સરનામું બદલાયું નથી અને તેઓ હજી પણ અગાઉના સરનામે જ રહે છે, પરંતુ કોઈ કારણસર પહેલાં ગણતરી ફોર્મ જમા કરાવી શક્યા નહોતા, તેમના માટે અલગ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
આવા મતદારોએ ભરેલું અને સહી કરેલું ગણતરી ફોર્મ જમા કરાવવાનું રહેશે. સાથે અગાઉ ફોર્મ કેમ જમા કરાવી શકાયું નહોતું તે અંગેનું નિવેદન પણ આપવું પડશે. મતદાર પોતે અથવા પરિવારનો કોઈ સભ્ય આ દસ્તાવેજો સંબંધિત ERO કે AERO પાસે જમા કરાવી શકશે. ECINETની ઓનલાઈન સુવિધા દ્વારા ઈ-સાઇન કરીને પણ દસ્તાવેજો મોકલી શકાશે.
સ્થળાંતર કરનારા અને ઘરવિહોણા મતદારોને પણ રાહત
જો કોઈ મતદાર એક જ રાજ્યની અંદર બીજા સ્થળે રહેવા ગયો હોય, તો તેને ફોર્મ 8 ભરવાની જરૂર રહેશે નહીં. આવા મતદારોએ ગણતરી ફોર્મ સાથે નવા સરનામા અને સંબંધિત વિધાનસભા મતવિસ્તારની વિગતો આપવી પડશે. નવા સરનામાનો પુરાવો પણ ERO અથવા AERO પાસે જમા કરાવવાનો રહેશે.
ઘરવિહોણા મતદારો માટે પણ ચૂંટણી પંચે ખાસ જોગવાઈ કરી છે. જેમની પાસે રહેઠાણનો દસ્તાવેજી પુરાવો નથી, તેઓ BLO દ્વારા સ્થળ પર કરવામાં આવેલી ચકાસણીના અહેવાલનો ઉપયોગ રહેઠાણના પુરાવા તરીકે કરી શકશે.
BLOને રાજકીય પક્ષોના બૂથ લેવલ એજન્ટો (BLA) સાથે સંકલન કરીને ઘરે-ઘરે મતદારોને શોધવા સૂચના આપવામાં આવી છે. જરૂર પડે તો પાડોશીઓ, પરિવારના સભ્યો અને રેસિડેન્ટ વેલફેર એસોસિયેશન પાસેથી પણ માહિતી મેળવી શકાશે.
UP અને પંજાબને સામેલ ન કરાતાં સવાલો
ચૂંટણી પંચે સાત રાજ્યોમાં આ પ્રક્રિયા અંગે વ્યાપક પ્રચાર કરવા અને પાત્ર મતદારો અંતિમ યાદીમાં નામ ઉમેરાવવાની તકથી વંચિત ન રહે તેની દેખરેખ રાખવા જણાવ્યું છે. સાથે જ એકથી વધુ વખત નામ નોંધાઈ ન જાય તે માટે જરૂરી સુરક્ષા વ્યવસ્થા જાળવવા પણ નિર્દેશ આપ્યો છે.
SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન પ્રારંભિક મતદાર યાદીમાંથી નામ દૂર થયેલા લોકોને આ નિર્ણયથી ફરી અરજી કરવાની તક મળશે. જોકે, ઉત્તર પ્રદેશ અને પંજાબને આ યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યાં નથી. બંને રાજ્યોમાં આગામી સમયમાં ચૂંટણી યોજાવાની હોવાથી આ નિર્ણય ખાસ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. આ બંને રાજ્યોના બાકાત મતદારોને ફરી તક આપવા અંગે ચૂંટણી પંચ શું વ્યવસ્થા કરશે અને તેમને હાલની પ્રક્રિયામાંથી કેમ બહાર રાખવામાં આવ્યા છે, તે અંગે હજુ સ્પષ્ટતા સામે આવી નથી.
