• ભદ્રમાં ગરીબોની રોજીરોટી પર હુમલો: AMC-પોલીસની નિર્દય કાર્યવાહી
• ભદ્રમાં ગરીબોની રોજી પર AMC-પોલીસનો ઘા: શું આ છે ન્યાય?

એક તરફ પકોડા તળવાને રોજગારી ગણાવવામાં આવે છે, તો બીજી તરફ લારી-ગલ્લા થકી પોતાના પરિવારનું પેટ ભરનારાઓને હેરાન કરવામાં આવી રહ્યા છે. ગુજરાતના મોટા શહેરોમાં પાછલા કેટલાક સમયથી લારી-ગલ્લાવાળાઓને દબાણના નામે હેરાન કરીને તેમનું જીવન દોહીલું બનાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકારમાં પાછલા 30 વર્ષમાં અસમાજિક તત્વોનો ત્રાસ વધ્યો છે, તો ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં પણ ધરખમ વધારો થયો છે. તો બીજી તરફ મોંઘવારી પોતાની ચરમ ઉપર પહોંચી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સૌથી મોટી સમસ્યા બેરોજગારી બની ગઈ છે. સરકાર રોજગાર આપી શકી નથી. તેથી લોકો પોતાના જીવન ચલાવવા માટે પાથરણા બજાર ચાલું કરી રહ્યા છે તો લારી-ગલ્લા કરી રહ્યા છે. પરંતુ સરકારમાં બેસેલા લોકોને સામાન્ય લોકો શાંતિથી જીવન જીવે તેવું ઈચ્છતી જ નથી. મોટા-મોટા અધિકારીઓ અને રાજનેતાઓને કોઈ મુશ્કેલી ન પડવી જોઇએ તેનું જ ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે. અમદાવાદના ભદ્ર વિસ્તારમાં લારી-ગલ્લા થકી પોતાનું જીવન જીવતા લોકોની લારીઓ એએમસી અને પોલીસ દ્વારા હટાવી લેવામાં આવી હતી.

આ અંગેના વીડિયો પણ વાયરલ થઈ રહ્યા છે. આ વીડિયોમાં દેખી શકાય છે કે ગરીબ લોકોની લારીઓને તેમના માલ-સામાન સાથે લઈ જેવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. આ પહેલા લો-ગાર્ડન પાસે લગાવવામાં આવતા પાથરણાઓ પણ બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા. ગુજરાતની બીજેપી સરકારમાં સામાન્ય લોકોને જીવવાનો અધિકાર જ નહોય તેવો વ્યવહાર કરવામા આવી રહ્યો છે. સરકાર બેરોજગારોને રોજગારી આપી રહી શકી નથી, અને તેઓ પોતાની રીતે જીવવાની કોશિશમાં ધંધો કરે તો તેને પણ તોડી પાડવામાં આવી રહ્યા છે. આ સ્થિતિમાં ગુજરાતની ગરીબ અને સામાન્ય લોકોનું જીવન મુશ્કેલીઓ ભર્યું થઈ રહ્યું છે.

ગુજરાત સરકારે પોતાના બેરોજગાર યુવકો કે જેઓ લારી-ગલ્લા કે પાથરણા થકી પોતાનું જીવન જીવે છે, તેમના માટે યોગ્ય યોજના બનાવીને તેમને મુશ્કેલી ન પડે તેવી વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. જો આવી રીતે જ ધંધા-રોજગાર ધંધા તોડી પાડવામાં આવશે તો તેની અસર લાંબાગાળે ઇકોનોમી ઉપર પડશે, તે વાતને નકારી શકાય નહીં.

1. લારી-ગલ્લાવાળાઓ અને પાથરણા બજાર પર કાર્યવાહી: હકીકત

ગુજરાતના મોટા શહેરો જેમ કે અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં લારી-ગલ્લાવાળાઓ અને પાથરણા બજાર ચલાવનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી જોવા મળી છે. ઉદાહરણ તરીકે:

અમદાવાદના ભદ્ર વિસ્તારમાં લારી-ગલ્લાવાળાઓની લારીઓ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) અને પોલીસ દ્વારા હટાવવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત, લો-ગાર્ડન પાસે લાગતા પાથરણા બજારો પણ બંધ કરવામાં આવ્યા હતા. આવી ઘટનાઓના વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થયા છે, જેમાં લારીવાળાઓની નિરાશા અને ગુસ્સો સ્પષ્ટ દેખાય છે.

સુરત: 2023માં સુરત મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (SMC) દ્વારા “શહેર સુંદર બનાવવા”ના નામે રસ્તા પરના લારી-ગલ્લાઓને હટાવવાની મોટી ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી હતી. આ દરમિયાન ઘણા લારીવાળાઓનો સામાન જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો, અને તેમને નવી જગ્યા આપવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેનો અમલ થયો નથી.

વડોદરા: વડોદરામાં પણ 2024માં રેલવે સ્ટેશન અને મુખ્ય બજારોની આસપાસના લારી-ગલ્લાઓને હટાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે ઘણા લોકોની આજીવિકા પર સીધી અસર થઈ.

અમદાવાદ શહેરના ભદ્રમાં પાથરણા બજારમાં બબાલ, AMCની ટીમ અને પોલીસ સાથે રકઝક #ViralVideo #Trendingvideo #ahmedabad #bhadrakalimandir #laldarwaja #bhadrakillo #AMC #GujaratiNews #vtvgujarati pic.twitter.com/5kp6ge7BhT

— VTV Gujarati News and Beyond (@VtvGujarati) March 20, 2025

સરકારનું કહેવું છે કે આ કાર્યવાહીઓ ટ્રાફિકની સમસ્યા ઘટાડવા, શહેરને સુંદર બનાવવા અને ગેરકાયદે દબાણ દૂર કરવા માટે કરવામાં આવે છે. પરંતુ આ કાર્યવાહીઓ ઘણીવાર એકતરફી હોય છે, અને લારીવાળાઓને વૈકલ્પિક જગ્યા કે આજીવિકાનો વિકલ્પ આપવામાં આવતો નથી.

2. બેરોજગારી, મોંઘવારી અને ગુનાખોરી: ગુજરાતની વાસ્તવિક સ્થિતિ

બેરોજગારી, મોંઘવારી, ગુનાખોરી અને અસામાજિક તત્વોનો ત્રાસ—એ ગુજરાતની હાલની સ્થિતિને સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવે છે. તો ચાલો આના આંકડાઓ અને હકીકતો ઉપર એક નજર મારી લઈએ.

બેરોજગારી: ગુજરાતમાં બેરોજગારી એક મોટી સમસ્યા બની ગઈ છે. 2023ના એક સર્વે (Periodic Labour Force Survey – PLFS) અનુસાર, ગુજરાતમાં યુવાનો (15-29 વર્ષ)માં બેરોજગારી દર 7.5% હતો, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ (6.6%) કરતાં વધુ છે. સરકાર દ્વારા “વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત” જેવા કાર્યક્રમો દ્વારા રોકાણ લાવવાનો દાવો કરવામાં આવે છે, પરંતુ આ રોકાણનો ફાયદો મોટા ઉદ્યોગપતિઓને થાય છે, સામાન્ય લોકોને નહીં. આવી સ્થિતિમાં લોકો લારી-ગલ્લા કે પાથરણા બજાર દ્વારા પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

મોંઘવારી: ભારતમાં મોંઘવારી દર (Inflation Rate) 2024ના અંત સુધીમાં 5.5%થી 6%ની આસપાસ રહ્યો હતો, અને ગુજરાતમાં પણ આની સીધી અસર જોવા મળી. ખાસ કરીને ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓ (જેમ કે શાકભાજી, દાળ અને તેલ)ના ભાવમાં 10-15%નો વધારો થયો છે. આવી સ્થિતિમાં ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે જીવન ચલાવવું મુશ્કેલ બની ગયું છે.

ગુનાખોરી: નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) 2023ના ડેટા અનુસાર, ગુજરાતમાં હિંસક ગુનાઓ (જેમ કે હત્યા, રમખાણો) 2022ની સરખામણીએ 8% વધ્યા છે. આ ઉપરાંત, ડ્રગ્સ, દાણચોરી અને સાયબર ક્રાઈમ જેવી ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં પણ વધારો થયો છે. આ દર્શાવે છે કે ભાજપ સરકારના 30 વર્ષના શાસનમાં ગુનાખોરી ઘટાડવામાં નિષ્ફળતા મળી છે.

અસામાજિક તત્વો: ગુજરાતમાં દારૂની દાણચોરી, ગેંગવોર અને રમખાણો જેવી ઘટનાઓ વધી છે. ઉદાહરણ તરીકે, 15 માર્ચ, 2025ના રોજ અમદાવાદના વસ્ત્રાલ વિસ્તારમાં થયેલી હિંસામાં આરોપીઓએ લાકડીઓ, તલવારો અને છરીઓથી હુમલો કર્યો હતો. આ દર્શાવે છે કે અસામાજિક તત્વોનો ત્રાસ ઘટવાને બદલે વધ્યો છે.

3. લારી-ગલ્લાવાળાઓ અને પાથરણા બજાર: આજીવિકાનો સ્ત્રોત

લારી-ગલ્લા અને પાથરણા બજાર ગુજરાતના શહેરોમાં ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે આજીવિકાનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે. આના ફાયદા નીચે મુજબ છે.

રોજગારી: લારી-ગલ્લાવાળાઓ અને પાથરણા બજાર ચલાવનારાઓ માટે આ એક સ્વ-રોજગારનું સાધન છે. અમદાવાદમાં લગભગ 50,000થી વધુ લારી-ગલ્લાવાળાઓ છે, જેમના પરિવારો આના પર નિર્ભર છે.

સસ્તી સેવાઓ: લારી-ગલ્લાઓ ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે સસ્તો ખોરાક, કપડાં અને રોજિંદી જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓ પૂરી પાડે છે. લો-ગાર્ડન પાસે લાગતા પાથરણા બજારમાં લોકોને સસ્તા ભાવે કપડાં, રમકડાં અને ઘરેલું સામાન મળતો હતો.

ઇકોનોમીમાં યોગદાન: આ નાના વેપારીઓ સ્થાનિક ઇકોનોમીમાં યોગદાન આપે છે. તેઓ ખેડૂતો, નાના ઉત્પાદકો અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ પાસેથી માલ ખરીદે છે, જેનાથી સ્થાનિક અર્થતંત્ર ગતિશીલ રહે છે.

પરંતુ જ્યારે આ લારી-ગલ્લાઓ અને પાથરણા બજારોને તોડવામાં આવે છે, ત્યારે આ લોકોની આજીવિકા છીનવાઈ જાય છે, અને તેમના પરિવારો પર આર્થિક સંકટ આવે છે.

4. સરકારની નીતિઓ: ગરીબોની અવગણના

સરકારની નીતિઓ ઘણીવાર મોટા ઉદ્યોગપતિઓ અને શહેરના ઉચ્ચ વર્ગને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, અમદાવાદમાં “સ્માર્ટ સિટી” પ્રોજેક્ટ હેઠળ રસ્તાઓ પહોળા કરવા અને શહેરને “સુંદર” બનાવવા માટે લારી-ગલ્લાઓ હટાવવામાં આવે છે, પરંતુ આ લોકોને વૈકલ્પિક જગ્યા આપવામાં આવતી નથી.

અધિકારીઓ અને રાજનેતાઓની પ્રાથમિકતા: સરકારમાં બેઠેલા લોકો ફક્ત મોટા અધિકારીઓ અને રાજનેતાઓની સુવિધાનું ધ્યાન રાખે છે.  અમદાવાદના ભદ્ર વિસ્તારમાં લારીઓ હટાવવાનું મુખ્ય કારણ એ હતું કે આ વિસ્તારમાં મોટા અધિકારીઓ અને રાજનેતાઓની ઓફિસો આવેલી છે, અને તેમને ટ્રાફિકની સમસ્યા ન થવી જોઈએ.

બેરોજગારીનો અભાવ: સરકાર બેરોજગાર યુવાનોને રોજગાર આપવામાં નિષ્ફળ રહી છે. ગુજરાતમાં સરકારી નોકરીઓ માટે હજારો ખાલી જગ્યાઓ હોવા છતાં ભરતી થતી નથી. 2024માં ગુજરાત પોલીસમાં 12,000થી વધુ જગ્યાઓ ખાલી હોવાનું સામે આવ્યું હતું, પરંતુ ભરતી પ્રક્રિયા શરૂ થઈ નથી. આવી સ્થિતિમાં લોકો લારી-ગલ્લા કે પાથરણા બજાર દ્વારા પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે, પરંતુ સરકાર તેમને પણ હેરાન કરે છે.

આ પણ વાંચો- Bharuch: અંકલેશ્વરના બાકરોલમાંથી માનવ કંકાલ મળતાં ખળભળાટ, પોલીસ ઘટનાસ્થળે