Gujarat GST Revenue: રાજ્ય 22 માંથી 9 મેટ્રિક્સમાં પણ આગળ છે, 88.9% GSTR-3B પાલન કરે છે, અને 2024-25 માં સપ્લાયર-આધારિત ઇ-વે બિલ જનરેટ કરવામાં દેશમાં ટોચ પર છે. કારણ કે એક વેપારી 8થી 10 એકાઉન્ટનો ઉપયોગ પોતાના ધંધા માટે જૂદાજૂદા નામે કરવા લાગ્યા છે. આ ગોલમાલના કારણે આમ થયુ છે.
ગુજરાતમાં આ કારણે GST લાભ થયો
ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (GST) એ ભારતની પરોક્ષ કર પ્રણાલી બનાવતા કરના ગૂંચવણભર્યા નેટવર્કને બદલ્યાને લગભગ આઠ વર્ષ થઈ ગયા છે. ગુજરાત માટે, મૂલ્યવર્ધિત કર (VAT), ઓક્ટ્રોય, એન્ટ્રી ટેક્સ, સર્વિસ ટેક્સ, સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને વધુના ભુલભુલામણીમાંથી એકીકૃત કર તરફ જવાથી મૂર્ત લાભ થયો છે.
ગુજરાતમાં પરોક્ષ કરદાતાઓની સંખ્યામાં વૃદ્ધિ
2017 માં, જ્યારે GST પહેલીવાર લાગુ કરવામાં આવ્યો ત્યારે ગુજરાતમાં પરોક્ષ કરદાતાઓની સંખ્યા લગભગ 5.15 લાખ હતી. 2024-25 માં તે વધીને 12.46 લાખ થઈ ગઈ છે, જે આઠ વર્ષમાં 145 ટકાનો રેકોર્ડ બ્રેક વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
કુલ વસૂલાત 1.36 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી
આ પરિવર્તનથી ફક્ત વધુ કરદાતાઓ જ નહીં; તેનાથી વધુ પૈસા પણ આવ્યા. પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં, 2024-25માં રાજ્યના GST આવકમાં 11,579 કરોડ રૂપિયાનો વધારો થયો છે, જ્યારે કુલ વસૂલાત 1.36 લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી છે.
“એક રાષ્ટ્ર, એક કર” માળખું સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું
અગાઉ, ગુજરાત એક જટિલ કર વ્યવસ્થા હેઠળ કાર્યરત હતું, જેના કારણે વેપારીઓ માટે નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓ ઉભી થઈ હતી. સિસ્ટમને સુવ્યવસ્થિત કરવા માટે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ કેન્દ્ર સરકારે 1 જુલાઈ, 2017 ના રોજ GST રજૂ કર્યું, જેમાં “એક રાષ્ટ્ર, એક કર” માળખું સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું.
રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રમાં રાજ્યના યોગદાનમાં નોંધપાત્ર વધારો
રાજ્યના નાણા વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે એકલ-કર માળખાથી મૂંઝવણ દૂર કરવામાં અને પાલન સુધારવામાં મદદ મળી.આનાથી છેલ્લા આઠ વર્ષમાં રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રમાં રાજ્યના યોગદાનમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ગયા વર્ષે ગુજરાતના કરદાતાઓનો વિકાસ દર 6.38 ટકા હતો, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 3.86 ટકાથી ઘણો વધારે છે અને ઘણા અન્ય રાજ્યો કરતા આગળ છે.
ગુજરાત સરકારની તિજોરી છલકાઈ
રાજ્યના તિજોરીમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. 2024-25માં, ગુજરાતે જીએસટીમાં રૂ. 1,36,748 કરોડની વસૂલાત કરી હતી, જે પાછલા વર્ષ કરતાં રૂ. 11,579 કરોડ વધુ છે, એમ નાણા વિભાગના તાજેતરના આંકડાઓ દર્શાવે છે.
રાજ્ય હવે જીએસટી આવકની દ્રષ્ટિએ દેશમાં ત્રીજા ક્રમે છે, જે ઘરેલુ જીએસટીમાં 8.2 ટકા ફાળો આપે છે.
મુખ્ય કરવેરા ઘટકોમાં અગ્રણી
રાજ્ય રાજ્ય GST (SGST) અને સંકલિત GST (IGST) વસૂલાતમાં પણ અગ્રણી સ્થાન ધરાવે છે. 2024-25માં, ગુજરાતે SGST અને IGST દ્વારા સંયુક્ત રીતે રૂ. 73,200 કરોડ એકત્રિત કર્યા – જે પાછલા વર્ષ કરતા રૂ. 8,752 કરોડનો વધારો છે.જ્યારે SGST અને IGST આવકનો રાષ્ટ્રીય વિકાસ દર 10.31 ટકા રહ્યો હતો, ત્યારે ગુજરાતે 13.6 ટકાનો વધારો નોંધાવ્યો હતો.
ઈ-વે બિલમાં રાષ્ટ્રનું ટોચનું પ્રદર્શન કરનાર
ઈ-વે બિલના ઉત્પાદનની વાત આવે ત્યારે ગુજરાત પણ મજબૂત સ્થાન ધરાવે છે, જે માલની હિલચાલને ટ્રેક કરવા માટે વપરાતી ડિજિટલ સિસ્ટમ છે. 2024-25માં, રાજ્યના સપ્લાયર્સે 13.98 કરોડ ઈ-વે બિલ જનરેટ કર્યા હતા.
સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરતા સપ્લાયર્સની સંખ્યાના આધારે ગુજરાત ભારતમાં પ્રથમ ક્રમે છે. માલના પરિવહનના કુલ મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ પણ તે બીજા ક્રમે છે અને ઈ-વે બિલની કુલ સંખ્યામાં ત્રીજા ક્રમે છે.
રાષ્ટ્રીય KPI યાદીમાં રાજ્યનો સ્કોર 71.79
રાષ્ટ્રીય મુખ્ય પ્રદર્શન સૂચકાંકો (KPIs) માં, ગુજરાત 71.69 પોઈન્ટ સાથે બીજા સ્થાને રહીને, મહારાષ્ટ્રના 73.93 ના સ્કોરથી પાછળ રહીને, મોખરે ઉભરી આવ્યું છે.
22 કામગીરી પરિમાણોમાંથી, ગુજરાત નવમાં પ્રથમ ક્રમે છે. વધુમાં, ગુજરાતે GSTR-3B અને GSTR-1 રિટર્ન સમયસર ફાઇલ કરવામાં ઉત્કૃષ્ટ દેખાવ કર્યો છે, અનુક્રમે 88.9 અને 85.5 ટકાના પાલન દર સાથે, તેના શિસ્તબદ્ધ કર વહીવટને સાબિત કરે છે.
અહેવાલ: દિલીપ પટેલ
