
Gujarat Revenue Growth: મોદી રાજના 25 વર્ષમાં ગુજરાત સરકારની આવકમાં 2 હજાર ટકાનો વધારો, મુખ્ય પ્રધાન થતાં વેરામાં ગોટાળા બહાર આવ્યા હતા
દિલીપ પટેલ
અમદાવાદ, 18 નવેમ્બર 2026
2001-02માં મોદી મુખ્ય પ્રધાન થયા ત્યારે સરકારની આવક રૂ. 20 હજાર કરોડ હતી. આજે તે વધીને 25 વર્ષમાં રૂ. 4 લાખ કરોડ થઈ ગઈ છે. આવકમાં 1,900 ટકાનો વધારો થયો છે. આ વર્ષના અંતમાં 2 હજાર ટકાએ પહોંચી જશે. ત્યાર પછીના વર્ષોમાં જીએસટીમાં નવા નિયમો આવી રહ્યા છે તેના કારણે આગલા વર્ષ કરતાં સરકારની આવકમાં 25થી 30 ટકાનો વધારો થવાની સંભાવના છે.
25 વર્ષમાં જનતાની આવકમાં પણ 2 હજાર ટકાનો આવકમાં વધારો થવો જોઈતો હતો. પણ માંડ 200 ટકાનો વધારો થયો છે.
મોદી મુખ્ય પ્રધાન બનતા વેરાના ગોટાળા.
વર્ષ 2002-03 દરમિયાન કરવામાં આવેલા ઓડિટમાં વિવિધ વેચાણ વેરા કચેરીઓના આકારણી રેકોર્ડની ચકાસણી કરતા, 490 કિસ્સાઓમાં 101.54 કરોડ રૂપિયાની ઓછી આકારણી (under assessment) થયાનું જણાવ્યું હતું, જે મુખ્યત્વે નીચેની શ્રેણીમાં આવે છે:
કરના ખોટા દર અને ગણતરીમાં ભૂલના કેસ 46 રકમ 3.59 કરોડ
2 સેટ-ઓફ (set-off) ખોટી રીતે મંજૂર કરવું 48 કેસમાં 1.75 કરોડ
3 ખોટી રાહત/મુક્તિ આપવી 28 કેસમાં 10.12 કરોડ
4 વ્યાજ અને દંડ ન વસૂલવો અથવા ઓછો વસૂલવો 189 કેસમાં 5.98 કરોડ
5 અન્ય અનિયમિતતાઓ 178 કેસમાં 19.49 કરોડ
6 “વિવિધ સ્તરો પર અપીલોની બાકી રહેવું (pendency) અને મહેસૂલ વસુલાત પર તેની અસર” અંગે સમીક્ષા 1 કેસમાં 60.61 કરોડ
કુલ 490 કેસમાં 101.54 કરોડ
વર્ષ 2002-03 દરમિયાન, વિભાગે 232 કેસમાં રૂ. 89.57 લાખનું ઓછું મૂલ્યાંકન (under assessment) સ્વીકાર્યું હતું અને 110 કેસમાં રૂ. 70.71 લાખની વસુલાત કરી હતી. આ પૈકી, રૂ. 9.51 લાખની રકમ ધરાવતા 25 કેસો વર્ષ 2002-03 દરમિયાન ધ્યાનમાં આવ્યા હતા, જ્યારે બાકીના કેસ અગાઉના વર્ષોના હતા.
“વિવિધ સ્તરો પર અપીલોનું બાકી રહેવું (pendency) અને મહેસૂલ વસુલાત પર તેની અસર” – આ વિષય પરની સમીક્ષાના કેટલાક ઉદાહરણરૂપ કિસ્સાઓ અને તેના પરિણામો, જેમાં રૂ. 114.64 કરોડની રકમ સંકળાયેલી છે,
એપ્રિલ 1997 થી માર્ચ 2002 દરમિયાન, વિભાગીય અપીલ સત્તાધિકારીઓ (Appellate Authorities) સમક્ષ અપીલોમાં અટવાયેલી કરની બાકી રકમ 219.26 કરોડ રૂપિયાથી વધીને 995.61 કરોડ રૂપિયા થઈ ગઈ છે.
જે પાંચ આસિસ્ટન્ટ કમિશનરોના રેકર્ડની ચકાસણી કરવામાં આવી, તેમાંથી કોઈ પણ અધિકારી અપીલ કેસોના નિકાલ માટે નક્કી કરાયેલ લક્ષ્યાંકને પ્રાપ્ત કરી શક્યા નથી. 1997-98 થી 2001-02 દરમિયાન, લક્ષ્યાંક પૂરો ન કરી શકવાનું પ્રમાણ (shortfall) 8 ટકા થી 85 ટકાની વચ્ચે રહ્યું હતું.
જે કેસમાં કર વસૂલાત પર સ્ટે (રોક) આપવામાં આવ્યો હતો, તેનો નિકાલ બે મહિનાની અંદર કરવાનો હતો; પરંતુ 30.58 કરોડ રૂપિયાની કર બાકી રકમ ધરાવતા 121 કેસોના નિર્ણયમાં 2 મહિનાથી લઈને 100 મહિના સુધીનો વિલંબ થયો હતો.
કમિશનરની સૂચના હોવા છતાં કે કેસોને ‘એસેસિંગ ઓથોરિટીઝ’ (કર નિર્ધારણ સત્તાધિકારીઓ) પાસે પાછા (remand) ન મોકલવા, ફેબ્રુઆરી 2000 થી માર્ચ 2002 દરમિયાન 5 આસિસ્ટન્ટ કમિશનર દ્વારા 221 કેસો પાછા મોકલવામાં આવ્યા હતા.
અપીલ સત્તાધિકારી દ્વારા પાછા મોકલવામાં આવેલા 19 વેપારીઓના 54 કર-નિર્ધારણ (assessment) કેસોમાં, નિર્ધારિત 3 વર્ષના સમયગાળામાં નવેસરથી કર-નિર્ધારણની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી ન હતી. પરિણામે, સમય મર્યાદા સમાપ્ત થઈ જવાને કારણે (time-barred) 10.74 કરોડ રૂપિયાની સરકારી આવકનું નુકસાન થયું હતું.
14 વેપારીઓને લગતા 40 કર-નિર્ધારણ આદેશ – જેમાં 2.19 કરોડ રૂપિયાનો કર નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો હતો – તેને અપીલ દરમિયાન રદ કરવામાં આવ્યા, કારણ કે તે આદેશ કાયદાકીય સમયમર્યાદા (limitation) બહારના હતા; જેના પરિણામે સરકારી આવકનું નુકસાન થયું હતું.
આવક
2026માં પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના વેરાની રૂ. 22 હજાર કરોડની આવક છે.
પેટ્રોલમાંથી 6,791 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી છે. ડીઝલમાંથી વર્ષ 2025-26 દરમિયાન રાજ્ય સરકારને 15,201 કરોડ રૂપિયાની જંગી આવક થઈ છે. કેન્દ્ર સરકાર તરફથી કરવેરાના હિસ્સા પેટે રૂ.49,401 કરોડ અને કેન્દ્રીય ગ્રાન્ટ સહાય પેટે રૂ.20,011 કરોડ આવક થઈ છે.
2026-27માં 4 લાખ કરોડ સરકારની આવક થશે.
10 વર્ષમાં બજેટ
કરોડમાં
2017-18 રૂ. 1,71,071
2018-19 રૂ. 1,82,728
2019-20 રૂ. 2,03,147
2020-21 રૂ. 2,14,738
2021-22 રૂ. 2,27,029
2022-23 રૂ. 2,43,965
2023-24 રૂ. 3,01,022
2024-25 રૂ. 3,32,465
2025-26 રૂ. 3,70,250
2026-27 રૂ. 4,08,053
25 વર્ષમાં બજેટ-આવક
કરોડમાં
2001-02 રૂ. 20,000
2002-03 રૂ. 24,300
2003-04 રૂ. 27,000
2004-05 રૂ. 30,000
2005-06 રૂ. 34,700
2006-07 રૂ. 40,300
2007-08 રૂ. 46,500
2008-09 રૂ. 55,000
2009-10 રૂ. 65,000
2010-11 રૂ. 75,500
2011-12 રૂ. 87,500
2012-13 રૂ. 1,00,000
2013-14 રૂ. 1,14,450
2014-15 રૂ. 1,26,000
2015-16 રૂ. 1,40,000
2016-17 રૂ. 1,50,138
2017-18 રૂ. 1,71,071
2018-19 રૂ. 1,82,728
2019-20 રૂ. 2,03,147
2020-21 રૂ. 2,14,738
2021-22 રૂ. 2,27,029
2022-23 રૂ. 2,43,965
2023-24 રૂ. 3,01,022
2024-25 રૂ. 3,32,465
2025-26 રૂ. 3,70,250
2026-27 રૂ. 4,08,053








