Iran Citizens Weapon Training: મધ્ય પૂર્વ (વેસ્ટ એશિયા) માં ફરી એકવાર વિનાશક યુદ્ધના વાદળો ઘેરાયા છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તરફથી મળેલી ગંભીર સૈન્ય ચેતવણીઓ અને અમેરિકા-ઇઝરાયેલના સંભવિત સંયુક્ત હુમલાના અહેવાલો વચ્ચે ઈરાને પોતાના સામાન્ય નાગરિકોને હથિયારોથી સજ્જ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. સીએનએન (CNN) ના ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ અનુસાર, અમેરિકા વિરૂદ્ધ જનસમર્થન એકત્રિત કરવા અને સંભવિત આક્રમણનો સામનો કરવા માટે સમગ્ર ઈરાનમાં સરકાર સમર્થિત વિશાળ રેલીઓ યોજાઈ રહી છે, જેમાં હજારો નાગરિકો ઉત્સાહભેર જોડાઈ રહ્યા છે. તેહરાનમાં રાત પડતાં જ તાજરીશ સ્ક્વેર જેવા સમૃદ્ધ વિસ્તારોમાં હજારો લોકોની ભીડ એકઠી થાય છે અને સમગ્ર વિસ્તાર “ડેથ ટુ અમેરિકા” ના પ્રચંડ નારાઓથી ગુંજી ઉઠે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ‘ક્લોક ટિકિંગ’ ધમકી અને ઈરાની યુવતીઓનો વળતો પ્રહાર
શાંતિ વાર્તા અટકેલી છે અને એક અત્યંત નાજુક યુદ્ધવિરામ અમલમાં છે તેવા સમયે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ ‘ટ્રુથ સોશિયલ’ પર ઈરાનને ખુલ્લી ધમકી આપતાં લખ્યું છે કે, ઈરાન માટે હવે “સમય વીતી રહ્યો છે” (Clock Is Ticking). તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો ટૂંક સમયમાં અમેરિકાની શરતો મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે, તો ઈરાનમાં “કંઈ જ બચશે નહીં”. ટ્રમ્પની આ ધમકી વચ્ચે દેશનો ઝંડો ઓઢીને રેલીમાં આવેલી ટિઆના નામની ઈરાની યુવતીએ વળતો પ્રહાર કરતા કહ્યું કે, “હું મારા દેશ અને મારા લોકો માટે મારો જીવ આપવા તૈયાર છું. અમારી આર્મી અને કમાન્ડરો પૂરી પ્રતિબદ્ધતા સાથે લડશે અને અમે ટ્રમ્પની આવી ઓનલાઇન ધમકીઓને સહેજ પણ ગણકારતા નથી.”
શેરીઓમાં ખૂલ્યા બંદૂકના સ્ટોલ: મહિલાઓ અને માસૂમ બાળકો પણ લઈ રહ્યા છે સૈન્ય ટ્રેનિંગ
ઈરાનમાં છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી દરરોજ રાત્રે યોજાતી આ સભાઓને સ્થાનિક સ્તરે “નાઈટ-ગેધરિંગ્સ” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તણાવ એટલી હદે વધી ગયો છે કે હવે જાહેર રસ્તાઓ પર સત્તાવાર ગન કિઓસ્ક (બંદૂકના સ્ટોલ) ખોલવામાં આવ્યા છે, જ્યાં સામાન્ય જનતાને હથિયાર ચલાવવાની મૂળભૂત સૂચનાઓ અપાય છે. વાનક સ્ક્વેર પર જોવા મળેલા દ્રશ્યો ચોંકાવનારા છે, જ્યાં બુરખો પહેરેલી મહિલાઓને લશ્કરી ગણવેશમાં સજ્જ નકાબપોશ ટ્રેનરો દ્વારા AK-47 રાઇફલ એસેમ્બલ (અલગ અને ભેગી) કરવાની ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી રહી છે. એટલું જ નહીં, ત્યાં એક નાની માસૂમ છોકરી લોડ વગરની કલાશ્નિકોવ (Kalashnikov) બંદૂક આકાશ તરફ તાકીને ટ્રિગર દબાવતી અને હસતા ટ્રેનરને પાછી આપતી જોવા મળી હતી, જે દર્શાવે છે કે બાળકોને પણ યુદ્ધના રંગે રંગવામાં આવી રહ્યા છે.
લાઇવ ટીવી શો દરમિયાન એન્કરે છત પર કર્યું ફાયરિંગ, પ્રોપગેન્ડા ચરમસીમાએ
ઈરાનનું સત્તાવાર સરકારી મીડિયા અને ટેલિવિઝન ચેનલો પણ નાગરિકોને હથિયાર ઉઠાવવા માટે સતત પ્રેરિત કરી રહ્યા છે. ટીવી સ્ક્રીન પર ન્યૂઝ પ્રેઝન્ટેટર્સ અસોલ્ટ રાઇફલ્સ પકડીને ન્યૂઝ વાંચતા જોવા મળે છે. હદ તો ત્યારે થઈ જ્યારે ‘ઓફોગ’ (Ofogh) ચેનલ પર લાઈવ પ્રોગ્રામ દરમિયાન એન્કર હુસૈન હુસૈનીએ ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ના એક નકાબપોશ કમાન્ડર પાસેથી ટ્રેનિંગ લીધા બાદ લાઈવ સ્ટુડિયોની અંદર જ છત તરફ રાઇફલથી ફાયરિંગ કરી દીધું હતું. સરકારી તંત્ર આ મજબૂત સૈન્ય પ્રદર્શન દ્વારા નાગરિકોમાં રાષ્ટ્રવાદ ફૂંકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જેથી તેઓ કોઈપણ કટોકટી માટે માનસિક રીતે તૈયાર રહે.
બીજો પક્ષ: ‘અમને યુદ્ધ નથી જોઈતું, બસ એક સામાન્ય દેશમાં જીવવું છે’
જોકે, સૈન્ય પ્રદર્શન અને નારેબાજીની પાછળ ઈરાનનો એક મોટો વર્ગ એવો પણ છે જે આ સંઘર્ષ અને કટ્ટરતાથી તદ્દન અલગ વિચાર ધરાવે છે. તાજરીશ સ્ક્વેર પાસે આવેલા સિનેમા મ્યુઝિયમના શાંત બગીચામાં લોકો પુસ્તકો વાંચતા, ચા પીતા અને પરિવાર સાથે ટહેલતા જોવા મળ્યા હતા. ત્યાંથી પસાર થતા એક સામાન્ય નાગરિકે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, “અમને યુદ્ધ ના જોઈએ.” ત્યાં હાજર એક યુનિવર્સિટી પ્રોફેસરે પોતાની ઓળખ છુપાવવાની શરતે ખાનગીમાં અંગ્રેજીમાં ધીમેથી કહ્યું કે, “અમે ઈરાનમાં આ ભયાનક તણાવમાંથી મુક્તિ અને મોટો બદલાવ ઈચ્છીએ છીએ. અમે બસ એક એવા સામાન્ય દેશમાં જીવવા માંગીએ છીએ, જ્યાં અમારા બાળકોનું ઉજ્જવળ ભવિષ્ય સુરક્ષિત હોઈ શકે.”
પરમાણુ કાર્યક્રમ અને સરહદોની સુરક્ષા પર નાગરિકોની વહેંચાયેલી ચિંતાઓ
રેલીમાં ફારસી ભાષામાં હાથથી લખેલું પ્લેકાર્ડ લઈને આવેલા એક વૃદ્ધ નાગરિકે ઈરાનની પરમાણુ નીતિનો બચાવ કર્યો હતો. તેમના બોર્ડ પર લખ્યું હતું કે, “પરમાણુ અને મિસાઇલ ટેક્નોલોજી એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે જેટલી આપણી સરહદો, તેથી આપણે તેનું રક્ષણ કરીશું.” તેમણે દાવો કર્યો કે ઈરાનને સ્વચ્છ ઉર્જા અને તબીબી જેવા શાંતિપૂર્ણ કાર્યો માટે ન્યુક્લિયર પાવરની જરૂર છે, પરમાણુ બોમ્બ બનાવવા માટે નહીં. ટ્રમ્પે યુદ્ધ રોકવા માટે ઈરાન સામે પોતાનો પરમાણુ કાર્યક્રમ કાયમ માટે બંધ કરવાની કડક શરત મૂકી છે, જેનો ઈરાન સરકારે સાફ ઈનકાર કરી દીધો છે. વૃદ્ધ નાગરિકના મતે, ઈરાન પાસે કોઈ અણુબોમ્બ નથી, છતાં પશ્ચિમી દેશો તેના પર ખોટા આરોપો લગાવીને હુમલાની ધમકી આપી રહ્યા છે.
નકશા પર લાલ તીર અને લંડન-દુબઈથી આવેલી ફાતિમાનો ભયાનક અંદેશો
ઈરાનમાં ટૂંક સમયમાં જ અમેરિકા-ઇઝરાયેલ સંયુક્ત હવાઈ હુમલા કરશે તેવી અફવાઓ બજારમાં ગરમ છે, જેના કારણે અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. પોતાનું બાળપણ લંડન અને દુબઈમાં વિતાવનારી ફાતિમા નામની મહિલાએ આંતરરાષ્ટ્રીય વાટાઘાટોની આશા નકારી કાઢી છે. ફાતિમાએ ટ્રમ્પની કૂટનીતિને દાદાગીરી ગણાવતા કહ્યું કે, “ટ્રમ્પ માત્ર સંપૂર્ણ શરણાગતિ ઈચ્છે છે. જો આપણે તેમની બધી શરતો સ્વીકારી લઈશું, તો પણ તેઓ કોઈને કોઈ બહાને આપણા પર હુમલો કરશે જ. તેમનો અભિગમ એવો છે કે ‘હું કહું તેમ કર, નહીંતર હું તને મારી નાખીશ.’” આ દરમિયાન, ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર પશ્ચિમ એશિયાનો એક નવો નકશો શેર કર્યો છે, જેમાં અમેરિકન ધ્વજની વચ્ચે ઈરાન તરફ ચારેય દિશાઓમાંથી નિર્દેશ કરતા લાલ તીરો (Red Arrows) બતાવવામાં આવ્યા છે, જે યુદ્ધની ભયાનકતા તરફ ઈશારો કરે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને માનવ અધિકારોના આ ગંભીર વૈશ્વિક મુદ્દા પર એક જાગૃત નાગરિક તરીકે બંને દેશોની નીતિઓ સામે પ્રશ્નો ઉઠાવવા અનિવાર્ય છે: ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર ઈરાન તરફ નિર્દેશ કરતા લાલ તીરોવાળો સૈન્ય નકશો શેર કરવો અને ‘કંઈ જ નહીં બચે’ જેવી ધમકીઓ આપવી, શું એક વૈશ્વિક મહાસત્તાના વડાને શોભે છે? આ પ્રકારની ઉશ્કેરણીજનક ભાષા ડિપ્લોમેસી (રાજદ્વારી વાટાઘાટો) ના તમામ રસ્તાઓ બંધ કરીને મધ્ય પૂર્વને અણુયુદ્ધની ભઠ્ઠીમાં ધકેલવાનું કામ નથી કરી રહી? ઈરાન સરકાર દ્વારા પોતાની સત્તા ટકાવી રાખવા માટે સામાન્ય નાગરિકો, બુરખાધારી મહિલાઓ અને ખાસ કરીને નાની માસૂમ બાળકીઓના હાથમાં સેનાની ઓરિજિનલ AK-47 રાઇફલો સોંપી દેવી, શું આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર કાયદા અને બાળ સુરક્ષા નિયમોનું સરેઆમ ઉલ્લંઘન નથી? પ્રોપગેન્ડા ફેલાવવા માટે લાઈવ ટીવી સ્ટુડિયોમાં ફાયરિંગ કરવું કેટલી હદે વ્યાજબી છે? ઈરાનના પ્રોફેસરો અને જનતાનો એક મોટો હિસ્સો કહી રહ્યો છે કે તેઓ માત્ર ‘એક સામાન્ય દેશ’ માં શાંતિથી જીવવા માંગે છે. તો શું ઈરાનની ધાર્મિક શાસક વ્યવસ્થા (Islamic Regime) પશ્ચિમી દેશો સાથેની દુશ્મનીમાં પોતાના જ નાગરિકોના અવાજ અને તેમના ભવિષ્યને બંધક બનાવી રહી છે? સામાન્ય જનતાની શાંતિની ઈચ્છા સામે બંદૂકના કિઓસ્ક ખોલવા પાછળ શાસકોનો અસલી હેતુ શું છે?
આ પણ વાંચો:
