Jamnagar Water Crisis: જામનગર મહાનગરપાલિકા દ્વારા ‘સ્માર્ટ સિટી’ અને વિકાસના ગમે તેટલા ભપકાદાર દાવા કરવામાં આવતા હોય, પરંતુ જમીની હકીકત કંઈક અલગ જ છે. જામનગરના વોર્ડ નંબર-૧માં આવેલો બેડી વિસ્તાર, અને તેમાં પણ ખાસ કરીને માધાપર ભૂંગા, આજે પાણીની ગંભીર અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે. અહીંના રહીશો પ્રાથમિક સુવિધા સમાન પીવાના પાણી માટે દર દર ભટકી રહ્યા છે. તંત્રની ઉદાસીનતાને કારણે આ વિસ્તારના લોકોમાં ભારે આક્રોશ જોવા મળી રહ્યો છે. જ્યારે ઉનાળાનો પારો ટોચ પર હોય, ત્યારે લોકોના ઘરમાં પાણીનું એક ટીપું પણ ન હોવું તે કેટલી મોટી કરુણાંતિકા છે, તે અહીંના લોકોની સ્થિતિ જોઈને સમજી શકાય છે. શહેરના આ વિસ્તારમાં રહેતા લોકો માટે પાણી મેળવવું એ કોઈ યુદ્ધ જીતવા જેવું કામ બની ગયું છે.
દસ મિનિટની પાણીની સગવડ: શું આને વિકાસ કહેવાય?
સ્થાનિકોના આક્ષેપ મુજબ, તંત્ર દ્વારા જે પાણીની વિતરણ વ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે, તે માત્ર નામના પૂરતી જ છે. દર બે દિવસે માત્ર એક જ વાર અને તે પણ માત્ર ૧૦ મિનિટ માટે પાણી આપવામાં આવે છે. હવે પ્રશ્ન એ થાય છે કે શું ૧૦ મિનિટના ટૂંકા ગાળામાં કોઈ પરિવાર આખા બે દિવસનું પાણી ભરી શકે? સ્થાનિક રહીશ અનવર સંઘાર જણાવે છે તેમ, “માત્ર ૧૦ મિનિટ પાણી આવવાથી અમારે ખાલી વાસણો લઈને બેસી રહેવું પડે છે. આટલા ટૂંકા સમયમાં આખા ઘરની જરૂરિયાતનું પાણી કઈ રીતે ભરાય?” લોકોની મજબૂરીનો લાભ લઈને હવે તેમને પૈસા ખર્ચીને વેચાતું પાણી ખરીદવું પડે છે. જે સામાન્ય પરિવારોની કમર તોડી નાખે છે. મોંઘવારીના આ સમયમાં રોજેરોજ પાણીના ટેન્કર કે વેચાતા પાણી પાછળ પૈસા ખર્ચવા ગરીબ પરિવારો માટે અસહ્ય બની ગયા છે.
ગંદુ અને દુર્ગંધયુક્ત પાણી: રોગચાળાનું જોખમ માથે!
સમસ્યા માત્ર પાણીની અછત પૂરતી જ સીમિત નથી, પરંતુ જે પાણી મળે છે તેની ગુણવત્તા પણ અત્યંત હલકી છે. મહિલાઓના જણાવ્યા મુજબ, નળમાં જે પાણી આવે છે તે દૂષિત અને દુર્ગંધયુક્ત હોય છે. આ પાણી પીવાને તો શું, નાહવા-ધોવા માટે પણ લાયક નથી હોતું. તેમ છતાં, પીવાલાયક પાણીના અભાવે લોકોને મજબૂરીમાં આવું ગંદુ પાણી પીવું પડે છે. સ્થાનિક મહિલાઓનો ડર છે કે જો આવું પાણી પીવાનું ચાલુ રહેશે, તો સમગ્ર વિસ્તારમાં રોગચાળો ફાટી નીકળશે. તંત્ર આ સમસ્યાને સાંભળીને પણ અજાણ હોવાનો ડોળ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે બાળકો અને વૃદ્ધોના સ્વાસ્થ્ય સામે ગંભીર ખતરો ઊભો થયો છે. દૂષિત પાણી અને પાણીની અછત—આ બેવડી આફત વચ્ચે અહીંના પરિવારો પિસાઈ રહ્યા છે.
તંત્રની ઉદાસીનતા: રજૂઆતોનું કોઈ પરિણામ નહીં
આ વિસ્તારના સ્થાનિક આગેવાનો અને મહિલાઓ રોશનબેન અને હુસેનાબેન સહિતના રહીશોએ અનેક વખત જામનગર મહાનગરપાલિકાના સત્તાધીશો અને સંબંધિત અધિકારીઓને લેખિત તેમજ મૌખિક રજૂઆતો કરી છે. છતાં, આજદિન સુધી વહીવટી તંત્ર દ્વારા કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી. દરેક વખતે માત્ર ખોટા આશ્વાસનો આપવામાં આવે છે, પણ પરિસ્થિતિમાં કોઈ ફેર પડતો નથી. અધિકારીઓનો આ વ્યવહાર સાબિત કરે છે કે તેમને સામાન્ય જનતાની મુશ્કેલીઓ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. શું સ્માર્ટ સિટીમાં પાણીના અધિકાર માટે પણ નાગરિકોએ લડવું પડશે? તંત્રની આ ઉદાસીનતા પાછળનું કારણ શું છે, તે એક મોટો પ્રશ્ન છે જેનો જવાબ અહીંના રહીશો શોધી રહ્યા છે.
આંદોલનનું એલાન: હવે બેડા સરઘસ દ્વારા થશે વિરોધ
હવે રજૂઆતો કરીને થાકેલા રહીશોએ ‘આરપારની લડાઈ’ લડવાનો નિર્ણય લીધો છે. માધાપર ભૂંગા વિસ્તારના લોકોએ ચીમકી ઉચ્ચારી છે કે જો આગામી દિવસોમાં પાણીની આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નહીં આવે, તો તેઓ ઉગ્ર આંદોલન કરશે. સ્થાનિક મહિલાઓએ નક્કી કર્યું છે કે જો તંત્ર નહીં જાગે, તો તેઓ હાથમાં ખાલી માટલા અને બેડા લઈને જામનગર મહાનગરપાલિકાની કચેરીએ પહોંચશે અને ‘બેડા સરઘસ’ કાઢીને કચેરીનો ઘેરાવ કરશે. આ વિરોધ પ્રદર્શન હવે તંત્રની આળસ સામેનો જનાક્રોશ છે. જ્યારે સ્ત્રીઓને ઘરની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે રસ્તા પર ઉતરવું પડે, ત્યારે તે વહીવટી તંત્રની સંપૂર્ણ નિષ્ફળતા ગણાય.
અધિકારીઓના દાવા અને વાસ્તવિકતા
મહાપાલિકાના અધિકારીઓએ આ મામલે સફાઈ આપતા જણાવ્યું છે કે, નર્મદાનું પાણી બંધ હોવાને કારણે આ હાલાકી ભોગવવી પડી હતી. તેમણે દાવો કર્યો છે કે નર્મદાનું પાણી હવે ચાલુ થઈ ગયું છે અને ટૂંક સમયમાં પરિસ્થિતિ સામાન્ય થઈ જશે. પરંતુ શું આ પહેલીવાર બન્યું છે? દરેક વખતે કોઈ ને કોઈ કારણ આગળ ધરીને લોકોને પાણીથી વંચિત રાખવામાં આવે છે. અધિકારીઓના આ વચનો ક્યારે સાર્થક થશે, તે તો સમય જ કહેશે. અત્યાર સુધી તો લોકો માત્ર વચનોના જ ઘૂંટડા પી રહ્યા છે. સ્માર્ટ સિટીના નામે શહેરમાં કરોડોના કામો થાય છે, પરંતુ પ્રાથમિક સુવિધા માટે જે જનતા વેરો ભરે છે, તે જ જનતાને આજે બે બુંદ પાણી માટે આટલું બધું સંઘર્ષ કરવું પડે, તે શરમજનક છે.
આ પણ વાંચો:
