Jantar Mantar Protest: નવી દિલ્હીના જંતર-મંતર ખાતે યોજાયેલા લાંબા વિરોધ પ્રદર્શન બાદ હવે આંદોલનને ભોજન અને અન્ય પ્રકારની મદદ કરનાર કેટલાક રેસ્ટોરાં અને કેફે સંચાલકો પોલીસની કાર્યવાહી અંગે ગંભીર પ્રશ્નો ઉઠાવી રહ્યા છે. કેટલાક વેપારીઓનો દાવો છે કે પોલીસ તેમની પાસે પહોંચી, પૂછપરછ કરી અને ભવિષ્યમાં વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળે ભોજન કે અન્ય સહાય ન પહોંચાડવાની મૌખિક સૂચનાઓ આપી હતી. જોકે, આ આરોપોને લઈને દિલ્હી પોલીસ તરફથી સત્તાવાર પ્રતિસાદ સામે આવ્યો નથી.
રેપર અને ફૂડ પેકેટોના આધારે ઓળખ કરવાની વાત
આક્ષેપો અનુસાર, વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળેથી મળેલા ખાદ્ય પદાર્થોના રેપર અને પેકેટોના આધારે આસપાસના રેસ્ટોરાંઓની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ કેટલાક સંચાલકોને પોલીસ સ્ટેશનમાં બોલાવીને પૂછવામાં આવ્યું કે તેમણે કોના કહેવા પર અથવા કઈ સંસ્થાના માધ્યમથી પ્રદર્શનકારીઓને ભોજન પહોંચાડ્યું હતું. કેટલાક વેપારીઓનું કહેવું છે કે તેમણે આ સહાય સંપૂર્ણપણે પોતાની ઇચ્છાથી અને માનવતાના આધારે કરી હતી.
વિરોધ પ્રદર્શનની પૃષ્ઠભૂમિ
જંતર-મંતર પર યુવા પ્રદર્શનકારીઓએ પરીક્ષા ગેરરીતિઓ, પ્રશ્નપત્ર લીક અને શિક્ષણ વ્યવસ્થાને લગતા મુદ્દાઓ પર સતત 36 દિવસ સુધી વિરોધ પ્રદર્શન અને ભૂખ હડતાળ ચલાવી હતી. આંદોલન દરમિયાન કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ મુખ્ય મુદ્દાઓમાં સામેલ હતી. બાદમાં તેમના રાજીનામા બાદ આંદોલન સાથે જોડાયેલા લોકો અને સમર્થકો અંગે ચર્ચા વધુ તેજ બની હતી.
‘અમને પૂછવામાં આવ્યું કે ભોજન કોના માટે મોકલ્યું’
કેટલાક રેસ્ટોરાં માલિકોનું કહેવું છે કે પોલીસ દ્વારા તેમને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ કઈ સંસ્થા માટે કામ કરી રહ્યા હતા અને કોના સૂચન પર પ્રદર્શનકારીઓને ભોજન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ કોઈ સંસ્થાના દબાણ હેઠળ નહીં પરંતુ પોતાના નિર્ણયથી આંદોલનને સમર્થન આપી રહ્યા હતા.
કેટલાકે એવો પણ દાવો કર્યો કે તેમણે લગભગ એક અઠવાડિયા સુધી પ્રદર્શન સ્થળે નિયમિત ભોજન મોકલ્યું હતું અને ત્યારબાદ પોલીસની પૂછપરછનો સામનો કરવો પડ્યો.
સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ દૂર કરવાનો દાવો
કેટલાક સંચાલકોનું કહેવું છે કે વિરોધ પ્રદર્શનના સમર્થનમાં કરવામાં આવેલી સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સને કારણે પણ તેઓ નિશાન પર આવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વધતા દબાણ અને વિવાદને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક રેસ્ટોરાંઓએ પોતાની પોસ્ટ્સ હટાવી દીધી હતી.
નાના વ્યવસાય ચલાવતા વેપારીઓનું કહેવું છે કે આવી પરિસ્થિતિમાં તેમના માટે જાહેર રીતે કોઈ સામાજિક મુદ્દાને સમર્થન આપવું મુશ્કેલ બની જાય છે કારણ કે તે તેમના વ્યવસાયને સીધી અસર કરી શકે છે.
અન્ય રેસ્ટોરાંઓએ પણ વ્યક્ત કરી ચિંતા
કેટલાક જાણીતા રેસ્ટોરાં અને કેફે સંચાલકોએ પણ જણાવ્યું કે તેમને માહિતી મળી છે કે મોટી સંખ્યામાં ભોજન પહોંચાડનારા અનેક વેપારીઓનો પોલીસ દ્વારા સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. તેમનું કહેવું છે કે તેમણે માત્ર માનવતાના ધોરણે પ્રદર્શનકારીઓને મદદ કરી હતી અને તેઓ શાંતિપૂર્ણ વિરોધના અધિકારને સમર્થન આપે છે.
આંદોલનના સમર્થકોનો સરકાર પર આરોપ
આંદોલન સાથે જોડાયેલા લોકોનો આરોપ છે કે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન અને ત્યારબાદ સહાય કરનાર લોકોની ઓળખ કરીને તેમની સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે અગાઉ કેટલાક રાજકીય નેતાઓ દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ સામે નવી કાર્યવાહી નહીં કરવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી, છતાં મેદાનમાં સ્થિતિ અલગ જોવા મળી રહી છે.
આક્ષેપો મુજબ, દિલ્હી ઉપરાંત અન્ય કેટલાક રાજ્યોમાં પણ વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલા લોકોને કસ્ટડીમાં લેવાની અથવા પૂછપરછ કરવાની ઘટનાઓ સામે આવી છે.
ડિલિવરી કર્મચારીઓ સાથે પણ મુશ્કેલીઓનો દાવો
એક કેફે સાથે જોડાયેલા વ્યક્તિએ દાવો કર્યો કે તેમના ડિલિવરી કર્મચારીઓને પણ માર્ગમાં રોકવામાં આવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા અનુસાર કેટલાક કિસ્સાઓમાં પોલીસ દ્વારા ભોજનની તપાસ કરવામાં આવી હતી અને કેટલાક ડિલિવરી કર્મચારીઓએ ભોજન જપ્ત કરવાની ફરિયાદ પણ કરી હતી.
તેમણે કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન માટે ભોજન પહોંચાડવું કોઈ ગુનો ન હોવો જોઈએ અને માનવતાના ધોરણે કરવામાં આવેલી મદદને શંકાની નજરે જોવી યોગ્ય નથી.
કેટલાક સ્થળોએ આશ્રય અને પ્રાથમિક સારવાર પણ મળી
વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કેટલાક કેફે અને રેસ્ટોરાંઓએ માત્ર ભોજન જ નહીં પરંતુ પાણી, આરામ કરવાની જગ્યા અને પ્રાથમિક સારવાર જેવી સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ કરાવી હતી. કેટલાક સ્થળોએ લાઠીચાર્જ અને ભીડથી બચવા માટે વિદ્યાર્થીઓ અને કાર્યકરોને થોડા સમય માટે આશ્રય આપવામાં આવ્યો હતો.
આવા સ્થળો પર વિદ્યાર્થીઓને મફત પીવાનું પાણી, હળવો નાસ્તો અને જરૂરી સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
મહિલા પ્રદર્શનકારીઓ સામે ઓનલાઈન હેરાનગતિના આક્ષેપ
વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલી કેટલીક મહિલાઓએ સોશિયલ મીડિયા પર હેરાનગતિનો સામનો કર્યાનો પણ દાવો કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ તેમની તસવીરો અને વિડિયો શેર કરીને તેમની સામે અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિગત માહિતી જાહેર કરવાની, જાનથી મારી નાખવાની તેમજ અન્ય પ્રકારની ગંભીર ધમકીઓ મળ્યાના આક્ષેપો પણ સામે આવ્યા છે. આ મુદ્દાએ ઓનલાઈન સુરક્ષા અને ગોપનીયતા અંગે પણ ચર્ચા ઊભી કરી છે.
ડિલિવરી પ્લેટફોર્મ અને પોલીસ પાસેથી જવાબની રાહ
આ સમગ્ર મામલે ખાદ્ય વિતરણ સેવા આપતી કંપનીઓ તેમજ દિલ્હી પોલીસનો સત્તાવાર પક્ષ જાણવા માટે સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે. ખાસ કરીને વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ડિલિવરી કર્મચારીઓ સાથે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી કે નહીં અને રેસ્ટોરાં માલિકો સાથે થયેલી પૂછપરછ અંગે સત્તાવાર સ્પષ્ટતા શું છે તે અંગે જવાબની રાહ જોવામાં આવી રહી છે.
હાલ સુધી ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, આ મુદ્દે અનેક દાવા અને આક્ષેપો સામે આવ્યા છે, પરંતુ તમામ પાસાઓ અંગે અંતિમ સ્થિતિ સંબંધિત સત્તાવાર પ્રતિસાદ અને તપાસ બાદ જ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.
