Mehsana expired animal medicines: મહેસાણા શહેરના હૈદરી ચોક વિસ્તારમાં આવેલા સરકારી પશુ દવાખાનામાં તાજેતરમાં એક ચોંકાવનારી ઘટના બની છે. જીવદયા પ્રેમીઓ દ્વારા જ્યારે આ દવાખાનામાં ઓચિંતી તપાસ કરવામાં આવી, ત્યારે ત્યાંથી પશુઓ માટેની એક્સપાયર થઈ ગયેલી દવાઓનો મોટો જથ્થો મળી આવ્યો હતો. જે દવાઓની સમયમર્યાદા ક્યારની પૂરી થઈ ગઈ છે તેવી બોટલો દવાખાનામાં જોઈને સૌ કોઈ સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. આ સમાચાર વાયુવેગે ફેલાતા સમગ્ર પંથકમાં ચકચાર મચી ગઈ છે. અગાઉ પણ અનેક સરકારી હોસ્પિટલોમાં આ પ્રકારની બેદરકારી સામે આવી હોવાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે, ત્યારે ફરી એકવાર પશુપાલન વિભાગના વહીવટ સામે પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન ઊભું થયું છે.
મૂંગા પશુઓના સ્વાસ્થ્ય સાથે ગંભીર ચેડાંનો આક્ષેપ
આ ઘટનાને પગલે જીવદયા પ્રેમીઓએ ભારે રોષ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે, સરકારી તંત્ર મૂંગા પશુઓના જીવ સાથે રમત રમી રહ્યું છે. એક્સપાયર થઈ ગયેલી દવાઓ પશુઓને આપવામાં આવે તો તેની આડઅસર અત્યંત ગંભીર હોઈ શકે છે. ઘણીવાર આવી દવાઓના કારણે પશુઓનો જીવ પણ જઈ શકે છે. પશુપાલકો જેમના જીવનનો આધાર જ આ પશુઓ છે, તેમનામાં પણ આ સમાચાર સાંભળીને ચિંતા અને ફફડાટ ફેલાયો છે. જીવદયા પ્રેમીઓનો સીધો આક્ષેપ છે કે જાણીજોઈને આવી દવાઓનો નિકાલ કરવાને બદલે તે પશુઓની સારવારમાં વાપરવા માટે રાખવામાં આવી હતી.
તંત્રનો બચાવ અને અધિકારીની સ્પષ્ટતા
જ્યારે આ મામલે હોબાળો થયો અને મીડિયામાં વાત પહોંચી, ત્યારે પશુ પાલક અધિકારી ડો. સોનલ ચૌધરીએ તંત્રનો બચાવ કરતા સ્પષ્ટતા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સરકારી દવાખાનાઓમાં કોઈ પણ સંજોગોમાં એક્સપાયરી ડેટ વાળી દવાનો ઉપયોગ પશુઓની સારવાર માટે કરવામાં આવતો નથી. જોકે, દવાખાનાના પરિસરમાં આવી દવાઓ કેમ હાજર હતી અને તેને અત્યાર સુધી નષ્ટ કેમ કરવામાં ન આવી, તે અંગે કોઈ સ્પષ્ટ ખુલાસો મળી શક્યો નથી. સરકારી નિયમો મુજબ એક્સપાયર થયેલી દવાઓનો યોગ્ય પદ્ધતિથી નિકાલ કરવાનો હોય છે, પરંતુ અહીં નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું હોવાનું પ્રથમ દ્રષ્ટિએ જણાય છે.
પોલીસ ફરિયાદ અને જવાબદારો સામે કડક પગલાંની માગ
સમગ્ર મામલો બિચકતા જીવદયા પ્રેમીઓ દ્વારા સ્થાનિક પોલીસ મથકે જાણવાજોગ અરજી આપવામાં આવી છે. તેમની માગ છે કે આ આખા કૌભાંડ કે બેદરકારી પાછળ કોણ જવાબદાર છે તેની તટસ્થ તપાસ થવી જોઈએ. શું આ દવાઓ જાણીજોઈને પશુઓને આપવામાં આવતી હતી? જો પશુઓના જીવને જોખમ થાય તો તેની જવાબદારી કોની? આવા સવાલો સાથે પશુપાલકોએ પણ ઉચ્ચ સ્તરેથી તપાસની માગણી કરી છે. લોકોનું કહેવું છે કે સરકારી તંત્રએ પોતાની ભૂલ સ્વીકારીને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે દાખલારૂપ કાર્યવાહી કરવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં આવી ભૂલનું પુનરાવર્તન ન થાય.
જાગૃત નાગરિક અને પશુપાલકો માટે વિચારવા જેવી બાબત
એક જાગૃત પત્રકાર તરીકે અહીં એ સવાલ ઉઠાવવો અનિવાર્ય છે કે, શું સરકારી હોસ્પિટલોમાં દવાઓના સ્ટોકનું નિયમિત ઓડિટ કરવામાં આવે છે? જો ડોક્ટરો જાણે છે કે દવા એક્સપાયર છે, તો તે જથ્થો સામાન્ય દવાની સાથે કેમ રાખવામાં આવ્યો હતો? પશુઓ બોલી શકતા નથી એટલે શું આપણે તેમના જીવનની કિંમત શૂન્ય ગણીએ છીએ? પશુપાલકોએ પણ હવે જાગૃત થવાની જરૂર છે અને જ્યારે પણ પોતાના પશુને દવાખાને લઈ જાય ત્યારે દવાની એક્સપાયરી ડેટ ચેક કરવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ. લોકશાહીમાં તંત્રને સવાલ પૂછવા એ આપણો અધિકાર છે અને આ કિસ્સો તે અધિકારનો ઉપયોગ કરવાની પ્રેરણા આપે છે.
ભવિષ્યમાં આવી બેદરકારી અટકાવવા માટેના સૂચનો
આવી ઘટનાઓ માત્ર મહેસાણા પૂરતી મર્યાદિત નથી, ઘણીવાર અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ આવું જોવા મળે છે. પશુપાલન વિભાગે હવે ડિજિટલ સ્ટોક મેનેજમેન્ટનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ, જેથી જેવી કોઈ દવા એક્સપાયર થવા આવે કે તરત જ સિસ્ટમમાં એલર્ટ મળી રહે. ઉપરાંત, જિલ્લા કક્ષાના અધિકારીઓએ સમયાંતરે તાલુકાના દવાખાનાઓની આકસ્મિક મુલાકાત લઈને સ્ટોક ચેક કરવો જોઈએ. પશુઓ એ રાજ્યની પશુધન સંપત્તિ છે અને તેનું રક્ષણ કરવું એ તંત્રની નૈતિક જવાબદારી છે. આશા રાખીએ કે આ મામલે ત્વરિત તપાસ થાય અને સત્ય બહાર આવે.
આ પણ વાંચો:
