Mohan Bhagwat London Event: RSSના પ્રમુખ મોહન ભાગવતના વિદેશ પ્રવાસને લઈને અમેરિકા બાદ હવે બ્રિટનમાં પણ વિરોધનો સૂર ઉઠ્યો છે. બ્રિટનના 20 નાગરિક સમાજ સંગઠનોએ લંડનના મેયર સાદિક ખાન અને બ્રિટનના વિદેશ કાર્યાલયને પત્ર લખીને RSS સાથે સંકળાયેલા કાર્યક્રમોથી સરકારી સંસ્થાઓને દૂર રહેવાની માંગ કરી છે. સંગઠનોનો આરોપ છે કે RSSની વિચારધારા સમાજમાં વિભાજન અને ધ્રુવીકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
સરકારી સ્થળ કે સહયોગ ન આપવાની માંગ
લંડનના મેયર સાદિક ખાનને મોકલવામાં આવેલા પત્રમાં સંગઠનોએ ગ્રેટર લંડન ઓથોરિટીને RSS દ્વારા આયોજિત કાર્યક્રમોમાં ભાગ ન લેવા અને આવા કાર્યક્રમો માટે કોઈ જાહેર સ્થળ અથવા સરકારી સહયોગ ઉપલબ્ધ ન કરાવવાની અપીલ કરી છે. પત્રમાં RSSને સરમુખત્યારવાદી અને લશ્કરીવાદી વિચારસરણી ધરાવતું સંગઠન ગણાવવામાં આવ્યું છે. સંગઠનોએ દાવો કર્યો છે કે RSSની વિચારધારા યુરોપના ફાસીવાદી આંદોલનોથી પ્રભાવિત રહી છે.
બ્રિટિશ વિદેશ કાર્યાલયને પણ પત્ર
આ સંગઠનોએ બ્રિટનના વિદેશ કાર્યાલયને પણ અલગ પત્ર મોકલ્યો છે. તેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભાગવતનો બ્રિટન પ્રવાસ માત્ર એક સામાન્ય સમુદાયિક કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ RSSની આંતરરાષ્ટ્રીય છબી મજબૂત કરવાની દિશામાં એક પ્રયાસ છે. સંગઠનોએ બ્રિટિશ સરકાર અને મેટ્રોપોલિટન પોલીસને એવા સમુદાયોની સુરક્ષા અંગે પણ સવાલ પૂછ્યો છે, જેમને આ કાર્યક્રમો અંગે અસ્વસ્થતા અથવા ચિંતા હોઈ શકે છે.
20 સંગઠનોમાં અનેક જાણીતા જૂથો સામેલ
પત્ર પર હસ્તાક્ષર કરનાર સંગઠનોમાં હિન્દુઝ ફોર હ્યુમન રાઇટ્સ, UK-ઇન્ડિયન મુસ્લિમ કાઉન્સિલ, ઇન્ડિયા લેબર સોલિડેરિટી અને સાઉથ એશિયા સોલિડેરિટી જેવા જૂથોનો સમાવેશ થાય છે. આ સંગઠનોનું કહેવું છે કે બ્રિટનમાં RSS સાથે જોડાયેલી પ્રવૃત્તિઓ પર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, કારણ કે તેમના મતે આવી પ્રવૃત્તિઓ ભારતીય મૂળના વિવિધ સમુદાયો વચ્ચે તણાવ અને ધ્રુવીકરણ વધારી શકે છે.
ભાગવતના પ્રવાસને લઈને શું કહ્યું?
વિરોધ કરનારા સંગઠનોએ પત્રમાં આશંકા વ્યક્ત કરી છે કે મોહન ભાગવતનો પ્રવાસ બ્રિટનમાં RSS સાથે સંકળાયેલા સંગઠનોને વધુ પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. તેમના મતે આનાથી ભારતીય મૂળના સમુદાયો વચ્ચે વિભાજન વધી શકે છે અને લઘુમતી સમુદાયોમાં અસુરક્ષાની લાગણી ઊભી થઈ શકે છે.
જેરેમી કોર્બિને પણ વિરોધ નોંધાવ્યો
બ્રિટિશ રાજકારણમાં જાણીતા નેતા અને પૂર્વ લેબર પાર્ટી નેતા જેરેમી કોર્બિને પણ ભાગવતના પ્રવાસ સામે વાંધો વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે એવી દલીલ કરી છે કે બ્રિટને એવા વ્યક્તિનું સત્તાવાર સ્વાગત ન કરવું જોઈએ, જેને તેઓ નફરત ફેલાવતી વિચારધારા સાથે જોડાયેલા સંગઠનના નેતા તરીકે જુએ છે. કોર્બિને RSS પર ધાર્મિક સ્વતંત્રતા નબળી પાડતી અને લઘુમતીઓ સામે હિંસાને પ્રોત્સાહિત કરતી વિચારધારા સાથે જોડાયેલા હોવાના આરોપ પણ લગાવ્યા છે.
ભાગવતના સમર્થનમાં પણ અવાજ
બીજી તરફ, આ વિરોધ વચ્ચે બ્રિટનની કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીના સાંસદ બોબ બ્લેકમેને મોહન ભાગવતના કાર્યક્રમનું સમર્થન કર્યું છે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર ભાગવતના વિચારો સાંભળવા અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો અને RSSના ભવિષ્ય અંગે તેમના દૃષ્ટિકોણની પ્રશંસા કરી. એટલે બ્રિટનમાં પણ ભાગવતના પ્રવાસને લઈને વિરોધ અને સમર્થન બંને જોવા મળી રહ્યા છે.
ન્યૂયોર્કમાં પણ કાર્યક્રમ બાદ વિવાદ થયો હતો
મોહન ભાગવતના બ્રિટન પ્રવાસ પહેલાં અમેરિકાના ન્યૂયોર્કમાં પણ તેમના કાર્યક્રમને લઈને વિવાદ થયો હતો. મેડિસન સ્ક્વેર ગાર્ડનમાં યોજાયેલા ‘યુનિવર્સલ ઓનનેસ સેલિબ્રેશન’માં વિવિધ ધાર્મિક નેતાઓની હાજરીને લઈને બાદમાં પ્રશ્નો ઉઠ્યા હતા. કેટલાક ખ્રિસ્તી અને મુસ્લિમ ધાર્મિક નેતાઓએ જણાવ્યું હતું કે તેમને કાર્યક્રમની વાસ્તવિક પ્રકૃતિ અને RSS સાથેના તેના સંબંધ અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપવામાં આવી નહોતી.
ધાર્મિક નેતાઓએ હાજરી અંગે સ્પષ્ટતા કરી
ન્યૂયોર્કના રિવરસાઇડ ચર્ચની વરિષ્ઠ પાદરી રેવ. એડ્રિએન થોર્ને બાદમાં સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની હાજરીને ભૂલ ગણાવી હતી. તેમનો દાવો હતો કે તેમને કાર્યક્રમ આંતરધાર્મિક સંવાદ અને શાંતિ માટેનું સામાન્ય સંમેલન હોવાનું જણાવાયું હતું. તેમના કહેવા મુજબ તેમને ખબર નહોતી કે મોહન ભાગવત મુખ્ય અતિથિ હશે અથવા કાર્યક્રમ RSS સાથે જોડાયેલો હશે.
કેથેડ્રલ ઓફ સેન્ટ જ્હોન ધ ડિવાઇનની ડીન વિની વર્ગીસે પણ આવી જ ફરિયાદ વ્યક્ત કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ તેમના કેટલાક સહયોગીઓને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ ભાગવત મુખ્ય અતિથિ હોવાની માહિતી આપવામાં આવી નહોતી. ન્યૂયોર્કના મુસ્લિમ ધાર્મિક નેતા ઇમામ શમ્સી અલીએ પણ કાર્યક્રમમાં હાજરીને નિર્ણય લેવામાં થયેલી ગંભીર ભૂલ ગણાવી હતી.
હવે લંડન પ્રશાસનના વલણ પર નજર
RSSની સ્થાપનાના 100 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસર પર મોહન ભાગવત વિદેશ પ્રવાસે છે. અમેરિકા અને કેનેડા બાદ હવે બ્રિટનમાં તેમના કાર્યક્રમોને લઈને રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા તેજ બની છે. એક તરફ 20 નાગરિક સમાજ સંગઠનો સરકારી સહયોગનો વિરોધ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ કેટલાક બ્રિટિશ રાજકારણીઓ અને RSS સમર્થકો આ કાર્યક્રમોને ભારતીય વિચારો અને સંસ્કૃતિના વૈશ્વિક પ્રસાર તરીકે જોઈ રહ્યા છે. હવે મુખ્ય નજર લંડનના મેયર, બ્રિટિશ વિદેશ કાર્યાલય અને સ્થાનિક પ્રશાસન આ માંગણીઓ અંગે શું નિર્ણય લે છે તેના પર રહેશે.
