Taj Mahal Allahabad HC: તાજેતરમાં અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં તાજમહેલને લઈને દાખલ કરવામાં આવેલી એક અરજીએ દેશભરમાં નવી ચર્ચા જગાવી છે. આ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે તાજમહેલની તપાસ થવી જોઈએ કે શું તે ખરેખર કોઈ હિન્દુ મહેલ હતો કે કેમ, અને મુસ્લિમોને ત્યાં નમાઝ પઢતા અટકાવીને હિન્દુઓને પૂજા કરવાની છૂટ મળવી જોઈએ. જ્યારે આવા દાવાઓ કોર્ટ સુધી પહોંચે છે અને કેન્દ્ર સરકાર કે ASI (ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ) જેવી સંસ્થાઓને નોટિસ જારી કરવામાં આવે છે, ત્યારે પ્રશ્ન ઉઠવો સ્વાભાવિક છે કે શું આપણે એવા તબક્કે પહોંચી ગયા છીએ જ્યાં તર્ક અને પુરાવા કરતા કટ્ટરતા અને પાગલપણાને વધુ મહત્વ આપવામાં આવે છે. જ્યારે આ પ્રકારના આધારહીન સિદ્ધાંતોને ગંભીરતાથી લેવામાં આવે છે, ત્યારે તે સમજદાર સમાજ માટે જોખમની ઘંટડી સમાન છે. આ કોઈ નવી ઘટના નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલતા એક રાજકીય એજન્ડાનો ભાગ છે જે હવે કોર્ટના દરવાજે પહોંચી ગયો છે.
પી.એન. ઓક અને ષડયંત્રના સિદ્ધાંતોનો ઈતિહાસ
આ સિદ્ધાંતોનું મૂળ પી.એન. ઓક નામના વ્યક્તિના લખાણોમાં જોવા મળે છે, જેમણે ભારતીય ઈતિહાસને ફરીથી લખવાનો દાવો કર્યો હતો. તેમના મતે, તાજમહેલ અને ફતેહપુર સીકરી જેવા સ્મારકો હિન્દુ મહેલો હતા, જેને મુસ્લિમ આક્રમણકારોએ કબજે કરીને તેને ઈસ્લામિક સ્મારક તરીકે રજૂ કર્યા હતા. આ પ્રકારના ષડયંત્રના સિદ્ધાંતોનો મુખ્ય વિષય એ જ છે કે ‘હિન્દુઓ ભવ્ય અને મહાન હતા, જ્યારે મુસ્લિમો દુષ્ટ આક્રમણકારો હતા.’ લેખક કબૂલ કરે છે કે બાળપણમાં તેમને આવા ષડયંત્રના સિદ્ધાંતોમાં રસ પડતો હતો, જેમ કે એટલાન્ટિસનું અસ્તિત્વ કે એરિક વોન ડેનિકનના સિદ્ધાંતો કે જેમાં ભગવાનને અવકાશયાત્રી ગણવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ પુખ્ત વયે તેમણે શીખી લીધું છે કે ષડયંત્રના સિદ્ધાંતો અને તાર્કિક ઈતિહાસ વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત છે. નફરતભર્યા રાજકીય એજન્ડા સાથે ઈતિહાસને ફરીથી લખવો એ જ્ઞાનપ્રાપ્તિ નથી, પણ માત્ર એક વિકૃત માનસિકતાનું પ્રદર્શન છે.
ઈતિહાસનું પુનઃલેખન: જ્ઞાનની શોધ વિરુદ્ધ રાજકીય એજન્ડા
કોઈ પણ દેશનો ઈતિહાસ ક્યારેય સ્થિર હોતો નથી; તે નવી શોધ, ખોદકામ અને સ્ત્રોતો સાથે બદલાતો રહે છે. મોહેંજોદારો અને હડપ્પાની શોધે સાબિત કર્યું કે ભારતીય સંસ્કૃતિ આપણે જે વિચારતા હતા તેના કરતા પણ હજારો વર્ષ જૂની છે. તેથી ઈતિહાસને ફરીથી લખવો એ સ્વાભાવિક પ્રક્રિયા છે, પરંતુ અહીં તફાવત એ છે કે શું આ પ્રક્રિયા પુરાવા આધારિત છે કે એજન્ડા આધારિત? સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિને અત્યંત ઉતાવળમાં ‘હિન્દુ સંસ્કૃતિ’ જાહેર કરવાનો પ્રયાસ એ માત્ર એક એજન્ડાનો ભાગ છે, કારણ કે જો તે હિન્દુ ન હોય તો તેમની સમગ્ર ‘બહારના આક્રમણકારો’ની થીયરી તૂટી જાય છે. તેઓ સાબિત કરવા માંગે છે કે ભારત હંમેશા હિન્દુ જ હતું અને મુસ્લિમો બહારના લોકો હતા. આ રીતે ઈતિહાસના સત્યોને તોડી મરોડીને વર્તમાનની રાજનીતિને અનુરૂપ બનાવવી એ ભવિષ્યની પેઢી માટે અત્યંત હાનિકારક છે.
પુરાવા અને તર્કનું મહત્વ
ઈતિહાસ એ પુરાવા, ગ્રંથોના અભ્યાસ અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણની બાબત છે, નહીં કે વ્યક્તિગત કે સમૂહના મૂલ્યો લાદવાની જગ્યા. સોશિયલ મીડિયા પર જ્યારે લોકો ગંભીરતાથી તાજમહેલ જેવા વિષયો પર તપાસની માંગ કરે છે, ત્યારે તે જોઈને આશ્ચર્ય થાય છે કે કેવી રીતે એક ‘ક્રેકપોટ’ વિચાર સમાજનો સ્વીકૃત હિસ્સો બની જાય છે. જેમ ચંદ્ર પર ઉતરાણ નકલી હોવાના સિદ્ધાંતો કે બઝ એલ્ડ્રિનના ઇસ્લામ ધર્મ પરિવર્તનની ખોટી વાર્તાઓ ફેલાવવામાં આવે છે, તેમ જ ભારતીય ઈતિહાસ સાથે ચેડાં કરવામાં આવી રહ્યા છે. એક સમજદાર સમાજની ફરજ છે કે તે આવી અંધશ્રદ્ધા અને નફરતને દૂર રાખે. પરંતુ જ્યારે કોર્ટ અને ફિલ્મો જેવા માધ્યમો પણ આ પાગલપણાને ગંભીરતાથી લે છે, ત્યારે આપણે આપણી બૌદ્ધિક આઝાદી ગુમાવીએ છીએ.
સમાજ અને ભવિષ્ય માટે ચેતવણી
અંતે, જો આપણે આ પાગલ લોકોને આપણા ઈતિહાસ અને વાસ્તવિકતા પર કબજો કરવા દઈશું, તો આપણે માત્ર આપણો ભૂતકાળ જ નહીં પણ આપણું ભવિષ્ય પણ જોખમમાં મૂકી રહ્યા છીએ. જે સમાજ વૈજ્ઞાનિક અભિગમ, જ્ઞાન અને સત્યને બદલે જૂઠ અને નફરતને મહત્વ આપે છે, તેનું પતન નિશ્ચિત છે. તાજમહેલ જેવા વિવાદો માત્ર ઈમારતો પરનો કબજો નથી, પરંતુ આપણા મગજ પરનો કબજો છે. આપણે પાગલખાનાનો કબજો પાગલ લોકોના હાથમાં જવા દીધો હોય તેવી સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. હવે સમય આવી ગયો છે કે આપણે વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ અને સત્યના પાયાને મજબૂત રીતે પકડી રાખીએ અને રાજકીય કટ્ટરતાથી પર ઉઠીને વાસ્તવિક ઇતિહાસને સમજીએ. જો આપણે તેમ નહીં કરીએ, તો આપણે એક એવા સમાજ તરીકે ઓળખાઈશું જેણે પોતાની બૌદ્ધિક ક્ષમતાનો ત્યાગ કરીને પાગલપણાને અપનાવી લીધું હતું.
આ પણ વાંચો:
