US Midterm Elections: અમેરિકામાં 2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીઓમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની હાર બાદ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની રાજકીય મુશ્કેલીઓ વધી છે. આ હાર વચ્ચે સૌથી વધુ ચર્ચા ઉપરાષ્ટ્રપતિ JD વેન્સનાં નિવેદનોની થઈ રહી છે. વેન્સે ઈરાન યુદ્ધ, મોંઘવારી અને સરકારની નીતિઓને ચૂંટણીમાં હારનાં મુખ્ય કારણો ગણાવ્યાં છે. તેમના નિવેદનોથી ટ્રમ્પ અને વેન્સ વચ્ચે નીતિગત મતભેદ હોવાની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. હવે સવાલ ઊઠી રહ્યો છે કે શું વેન્સ 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી માટે પોતાની અલગ રાજકીય ઓળખ ઊભી કરી રહ્યા છે?
આ ચૂંટણીમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીને પ્રતિનિધિ સભા, સેનેટ અને અનેક રાજ્યોમાં ગવર્નર તથા વિધાનસભાની બેઠકો પર નુકસાન થયું છે. પરિણામે ટ્રમ્પ સરકારની નીતિઓ અને પાર્ટીના ભવિષ્યના નેતૃત્વ અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.
JD વેન્સે સ્વીકારી રિપબ્લિકન પાર્ટીની ભૂલ
ચૂંટણીનાં પરિણામો બાદ JD વેન્સે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર લાંબી પોસ્ટ લખીને હારનાં કારણો સમજાવ્યાં હતાં. તેમણે કહ્યું કે આ હારને માત્ર ઓછા મતદાન અથવા રિપબ્લિકન સમર્થકો મત આપવા બહાર ન આવ્યા હોવાના કારણથી સમજાવી શકાય નહીં.
વેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, 2024ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પ અને વેન્સને મત આપનારા અનેક લોકોએ 2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીમાં ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારોને સમર્થન આપ્યું હતું. ચૂંટણી પહેલાં એક રાજકીય ડેટા વિશ્લેષકે તેમને ચેતવણી આપી હતી કે રિપબ્લિકન મતદારો મતદાન કરવા આવશે, પરંતુ તેમાંથી ઘણા ટ્રમ્પ સરકારથી નારાજ હોવાથી ડેમોક્રેટિક ઉમેદવારોને મત આપી શકે છે.
વેન્સે સ્વીકાર્યું કે ચૂંટણીનાં પરિણામોએ આ અંદાજ સાચો સાબિત કર્યો. તેમના મતે, પાર્ટીની સૌથી મોટી નિષ્ફળતા મતદારોને આર્થિક મુદ્દાઓ પર વિશ્વાસ અપાવવામાં રહી હતી.
ઈરાન યુદ્ધને ચૂંટણીમાં હારનું મુખ્ય કારણ ગણાવ્યું
વેન્સે રિપબ્લિકન પાર્ટીની હાર પાછળ ચાર મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ ગણાવ્યા હતા.
- ઈરાન યુદ્ધનો અંત લાવવો.
- મોંઘવારી અને જીવનનિર્વાહનો ખર્ચ ઘટાડવો.
- અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિને પ્રાથમિકતા આપવી.
- ઇઝરાયેલ સાથેના અમેરિકાના સંબંધોની સમીક્ષા કરવી.
વેન્સે ખાસ કરીને ઈરાન યુદ્ધને પાર્ટીની હારનું મોટું કારણ ગણાવ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે પણ ચૂંટણી બાદ સ્વીકાર્યું હતું કે યુદ્ધની અસર પરિણામો પર પડી છે.
ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી ઈરાન વિરુદ્ધની સૈન્ય કાર્યવાહીને યોગ્ય ગણાવતા રહ્યા છે. તેમની દલીલ છે કે આ કાર્યવાહીનો હેતુ ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવતાં રોકવાનો હતો. બીજી તરફ, વેન્સે ઈરાન સાથે રાજદ્વારી ઉકેલની તરફેણ કરનાર ફોક્સ ન્યૂઝનાં હોસ્ટ રૅચલ કેમ્પોસ-ડફીનો બચાવ કર્યો હતો. વેન્સના મતે, તેમની સલાહને લઈને થયેલી ટીકા યોગ્ય નહોતી.
મોંઘવારી અને અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ પર સવાલ
વેન્સે સ્વીકાર્યું કે અમેરિકન મતદારો માટે મોંઘવારી અને રોજિંદા જીવનનો ખર્ચ મોટા મુદ્દા બની ગયા છે. ખાદ્યપદાર્થો, ઇંધણ અને આરોગ્ય સેવાઓના વધતા ખર્ચને કારણે સામાન્ય પરિવારો પર આર્થિક દબાણ વધ્યું છે.
ટ્રમ્પે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન અમેરિકા ફર્સ્ટની નીતિ અને અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવાનું વચન આપ્યું હતું. જોકે, વેન્સના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર મતદારોને તેમની આર્થિક સ્થિતિમાં સુધારો થઈ રહ્યો હોવાનો વિશ્વાસ અપાવી શકી નથી.
ઇમિગ્રેશન નીતિ અંગે પણ વેન્સે ફેરફારના સંકેત આપ્યા હતા. તેમણે ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓને કામ આપતા વ્યવસાયો સામે કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી હતી. જોકે, ગેરકાયદેસર પ્રવાસીઓને સામાન્ય માફી આપવાનો તેમણે વિરોધ કર્યો હતો.
ટ્રમ્પે 2028ની ચૂંટણી અંગે વેન્સને સમર્થન આપ્યું?
વેન્સના નિવેદનો બાદ 2028ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં તેમની સંભવિત દાવેદારીની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. તેમને લાંબા સમયથી ટ્રમ્પના સંભવિત રાજકીય ઉત્તરાધિકારી તરીકે જોવામાં આવે છે.
જ્યારે પત્રકારોએ ટ્રમ્પને પૂછ્યું કે શું JD વેન્સ 2028માં રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણી લડશે, ત્યારે તેમણે સ્પષ્ટ જવાબ આપ્યો નહોતો. ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેમણે વેન્સ સાથે અનેક મુદ્દાઓ પર વાત કરી છે, પરંતુ તેઓ ચૂંટણી લડવા માગે છે કે નહીં તેની તેમને જાણ નથી. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કદાચ વેન્સ ચૂંટણી જ ન લડે.
ટ્રમ્પે વેન્સની સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને સારી ગણાવી હતી, પરંતુ ઈરાન યુદ્ધ અંગે પોતાનું વલણ બદલવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ફરી તક મળે તો પણ તેઓ યુદ્ધ અંગે અલગ નિર્ણય નહીં લે.
આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ટ્રમ્પે વેન્સને પોતાના ઉત્તરાધિકારી જાહેર કર્યા નથી. બીજી તરફ, વેન્સ માટે પણ ટ્રમ્પ સરકારનો હિસ્સો રહીને પોતાની અલગ રાજકીય ઓળખ બનાવવી સરળ નહીં હોય.
રોન ડેસેન્ટિસ સહિતના નેતાઓએ પણ ઉઠાવ્યા સવાલ
રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં ટ્રમ્પની નીતિઓ સામે અસંતોષ માત્ર JD વેન્સ સુધી મર્યાદિત નથી. ફ્લોરિડાના ગવર્નર રોન ડેસેન્ટિસે પણ ચૂંટણીનાં પરિણામો બાદ પાર્ટીની રણનીતિની ટીકા કરી હતી.
ડેસેન્ટિસે કહ્યું હતું કે કેટલાક વિસ્તારોમાં રિપબ્લિકન પાર્ટીની સ્થિતિ અસ્તિત્વ માટે ગંભીર ખતરા જેવી બની ગઈ છે. તેમના મતે, પાર્ટીએ વધુ સારા શાસન અને મતદારોનો વિશ્વાસ મેળવવા પર ધ્યાન આપવું જોઈએ. તેમણે ટેક્સાસને પણ રિપબ્લિકન પાર્ટી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રાજ્ય ગણાવ્યું હતું.
ડેસેન્ટિસે 2024માં પણ રિપબ્લિકન પાર્ટી તરફથી રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર બનવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ સફળતા મળી નહોતી. હવે તેમની સક્રિયતાને 2028ની ચૂંટણીની સંભવિત તૈયારી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
ટેડ ક્રૂઝ અને મિટ રોમનીએ પણ ટ્રમ્પની ટીકા કરી
ટેક્સાસના સેનેટર ટેડ ક્રૂઝે કહ્યું કે રિપબ્લિકન પાર્ટીએ કામકાજ કરતા સામાન્ય અમેરિકનોની સમસ્યાઓ સમજવી પડશે. તેમણે ટેરિફ નીતિ, મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ અને ડેટા સેન્ટરોના નિર્માણ જેવા મુદ્દાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. ક્રૂઝે ટેક્સાસમાં ડેમોક્રેટિક પાર્ટીનો પ્રભાવ વધતો હોવાની પણ વાત કરી હતી.
ભૂતપૂર્વ રિપબ્લિકન સેનેટર મિટ રોમનીએ પણ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિ, યુદ્ધ અને કથિત ભ્રષ્ટાચારની ટીકા કરી હતી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું હતું કે ખરાબ નીતિઓ અને ખરાબ ચારિત્ર્ય ખરાબ રાજકારણને જન્મ આપે છે. તેમણે પાર્ટીના હિતમાં નીતિઓ સુધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.
નિક્કી હેલીએ પાર્ટીને આત્મમંથન કરવાની સલાહ આપી
દક્ષિણ કેરોલિનાનાં ભૂતપૂર્વ ગવર્નર નિક્કી હેલીએ પણ રિપબ્લિકન પાર્ટીને ચૂંટણીની હારની જવાબદારી સ્વીકારવા કહ્યું હતું. ‘ટુડે શો’ કાર્યક્રમમાં તેમણે જણાવ્યું કે પાર્ટીના નેતાઓએ સામાન્ય લોકોની સમસ્યાઓ સાંભળવી જોઈએ.
તેમના મતે, કરિયાણું, ઇંધણ અને આરોગ્ય સેવાઓના વધતા ખર્ચથી લોકો પરેશાન છે, પરંતુ વૉશિંગ્ટનમાં પાર્ટીનું નેતૃત્વ તેમની ચિંતાઓને પૂરતું મહત્ત્વ આપી શક્યું નથી. હેલીએ આગામી બે વર્ષમાં નીતિઓ સુધારવાની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી.
ચૂંટણીની હાર બાદ ટ્રમ્પ બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટની મુલાકાતે
ચૂંટણીમાં હાર બાદ ટ્રમ્પ પોતાની પ્રથમ જાહેર ઉપસ્થિતિમાં વ્હાઇટ હાઉસના નિર્માણાધીન બૉલરૂમ પ્રોજેક્ટનું નિરીક્ષણ કરવા પહોંચ્યા હતા. તેમણે બાંધકામની કામગીરી અને અંતિમ સ્ટીલ બીમ લગાવવાની પ્રક્રિયા નિહાળી હતી.
અમેરિકાના ગૃહમંત્રી ડગ બર્ગમે આ પ્રસંગને ઉત્સવનો દિવસ ગણાવ્યો હતો. ટ્રમ્પે બૉલરૂમના ઇન્ટિરિયર, ઝુમ્મર અને આરસપહાણના ફર્શ અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. જોકે, પત્રકારોએ તેમને ચૂંટણીની હાર અને વેન્સનાં નિવેદનો અંગે સવાલો પૂછ્યા હતા.
2028 પહેલાં રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં નેતૃત્વની લડાઈ
2026ની મધ્યાવધિ ચૂંટણીનાં પરિણામોએ રિપબ્લિકન પાર્ટી સામે બે મોટા પડકારો ઊભા કર્યા છે. પ્રથમ પડકાર મોંઘવારી, ઈરાન યુદ્ધ અને સરકારની નીતિઓને લઈને મતદારોમાં રહેલો અસંતોષ દૂર કરવાનો છે. બીજો પડકાર ટ્રમ્પ બાદ પાર્ટીનું નેતૃત્વ કોણ સંભાળશે તે નક્કી કરવાનો છે.
JD વેન્સ માટે આ સ્થિતિ પડકારજનક છે. ટ્રમ્પની નીતિઓથી અંતર રાખીને તેઓ પોતાની અલગ ઓળખ બનાવવાનો પ્રયાસ કરશે તો જૂના સમર્થકોના સવાલોનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જ્યારે ટ્રમ્પની દરેક નીતિનું સમર્થન કરશે તો પોતાની સ્વતંત્ર રાજકીય છબી ઊભી કરવી મુશ્કેલ બનશે.
હાલ 2028ની ચૂંટણીને હજુ સમય બાકી છે, પરંતુ રોન ડેસેન્ટિસ, ટેડ ક્રૂઝ અને JD વેન્સ જેવા નેતાઓની સક્રિયતાએ ટ્રમ્પ પછીના નેતૃત્વની ચર્ચા અત્યારથી શરૂ કરી દીધી છે. રિપબ્લિકન પાર્ટી આગામી બે વર્ષમાં પોતાની નીતિઓ અને રાજકીય રણનીતિમાં કેવા ફેરફાર કરે છે તેના પર હવે સૌની નજર રહેશે.
