Sabar Dairy: સાબરકાંઠા જિલ્લાની સાબર ડેરી, જે ગુજરાતની સૌથી જૂની અને અગ્રણી દૂધ સહકારી સંસ્થાઓમાંની એક છે, તે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિવાદોના વંટોળમાં ફસાઈ છે. પશુપાલકોના ઉગ્ર વિરોધ અને દૂધના પુરવઠાના બંધના કારણે સાબર ડેરી સામે નવા દબાણો ઊભા થયા છે.
આ વિવાદનું મુખ્ય કારણ છે વાર્ષિક ભાવફેર (પ્રોફિટ શેરિંગ) અને દૂધની ખરીદીના ભાવમાં 20-25 ટકાના વધારાની માગ. આ બધા વચ્ચે, 18 જુલાઈ 2025ના રોજ યોજાયેલી સાબર ડેરીના નિયામક મંડળની બેઠકમાં એક મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે પશુપાલકોને હવે 995 રૂપિયા પ્રતિ કિલો ફેટના દરે ભાવફેર ચૂકવવામાં આવશે, જે અગાઉના 960 રૂપિયાની તુલનામાં નોંધપાત્ર સુધારો છે. જોકે, આ જાહેરાત છતાં પશુપાલકોની અન્ય માગો અને આંદોલનનો મુદ્દો હજુ અધૂરો રહે છે.
ડેરીને નફો થવાં છતાં ખેડૂતોને ભાવ ઓછા
સાબર ડેરી, જેની સ્થાપના 1964માં થઈ હતી, ગુજરાતની સૌથી મોટી દૂધ સહકારી સંસ્થાઓમાંની એક છે. આ ડેરી દરરોજ લગભગ 7.5 લાખ લિટર દૂધનું પ્રોસેસિંગ કરે છે અને 1,700થી વધુ ગામોની દૂધ મંડળીઓ પાસેથી દૂધની ખરીદી કરે છે. 2023-24ના નાણાકીય વર્ષમાં તેનું ટર્નઓવર 8,939 કરોડ રૂપિયા રહ્યું હતું. આવી સફળતા છતાં, પશુપાલકો લાંબા સમયથી દૂધના ભાવમાં વધારો અને ન્યાયી ભાવફેરની માગ કરી રહ્યા છે.
ગયા વર્ષે, સાબર ડેરીએ 602 કરોડ રૂપિયા બોનસ તરીકે ચૂકવ્યા હતા, જેનાથી પશુપાલકોને 17 ટકાનો ભાવવધારો મળ્યો હતો. પરંતુ આ વર્ષે બોનસની રકમ ઘટીને 350 કરોડ રૂપિયા થઈ, જેનાથી ભાવફેર માત્ર 9.75 ટકા રહ્યો. આ ઘટાડાએ પશુપાલકોમાં ભારે નારાજગી સર્જી. પરિણામે, હજારો પશુપાલકોએ ડેરીને દૂધનો પુરવઠો બંધ કરી દીધો અને હિંમતનગર, ઈડર, ખેડબ્રહ્મા જેવા વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ પર દૂધ રેડીને વિરોધ નોંધાવ્યો.
14 જુલાઈ 2025ના રોજ હિંમતનગર ખાતે વિરોધ હિંસક બન્યો. પશુપાલકોએ ડેરીની મિલકતોને નુકસાન પહોંચાડ્યું, CCTV કેમેરા તોડ્યા અને હિંમતનગર-તલોદ હાઈવે પર ટ્રાફિક અટકાવ્યો. પોલીસે ટીયર ગેસ અને લાઠીચાર્જનો ઉપયોગ કર્યો, જેમાં ત્રણ વ્યક્તિઓ ઘાયલ થયા. આ ઘટનામાં એક પશુપાલક, અશોક ચૌધરીનું મૃત્યુ થયું, જેના વિશે પરિવારજનોનો દાવો છે કે ટીયર ગેસના ઉપયોગને કારણે આ મૃત્યુ થયું હતું.
સાબર ડેરીની નવી જાહેરાત
18 જુલાઈ 2025ના રોજ યોજાયેલી નિયામક મંડળની બેઠક બાદ સાબર ડેરીએ જાહેરાત કરી કે પશુપાલકોને હવે 995 રૂપિયા પ્રતિ કિલો ફેટના દરે ભાવફેર ચૂકવવામાં આવશે. આ અગાઉના 960 રૂપિયાની તુલનામાં નોંધપાત્ર વધારો છે. આ નિર્ણયથી ડેરીએ પશુપાલકોની એક મોટી માગને સંબોધવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. જોકે, પશુપાલકોનું કહેવું છે કે આ ભાવફેર હજુ પણ તેમની 20-25 ટકાના વધારાની માગને પૂર્ણ કરતો નથી.
પશુપાલકોની મુખ્ય માગો
મોતની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ
અશોક ચૌધરીના મૃત્યુની ઘટનાને લઈને પશુપાલકો માંગે છે કે આ મામલે સ્વતંત્ર અને ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થાય, જેથી સત્ય બહાર આવે.
હત્યાની ફરિયાદ
પશુપાલકોનું કહેવું છે કે મૃતકના મામલે હત્યાની ફરિયાદ નોંધીને જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
વળતરની માગ
મૃતકના પરિવારને સરકાર અને સાબર ડેરી દ્વારા 1-1 કરોડ રૂપિયાનું વળતર આપવામાં આવે, જેથી તેમની આર્થિક સ્થિતિને ટેકો મળે. સાથે સાથે પશુપાલકો સામે થયેલા કેસ પાછા લેવામાં આવે.
વર્તમાન સ્થિતિ
995 રૂપિયા પ્રતિ કિલો ફેટની જાહેરાત એક સકારાત્મક પગલું હોવા છતાં, પશુપાલકો હજુ પણ સંપૂર્ણ રીતે સંતુષ્ટ નથી. લગભગ 1,800 દૂધ મંડળીઓએ ડેરીને દૂધનો પુરવઠો બંધ કરી દીધો છે, અને આંદોલન આજે પાંચમા દિવસે પણ ચાલુ છે. પશુપાલકોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તેમની તમામ માગો, ખાસ કરીને કેસ પરત લેવા અને મૃતકના પરિવારને વળતર, પૂરી નહીં થાય, ત્યાં સુધી તેઓ આંદોલન ચાલુ રાખશે.આ વિવાદના કારણે સાબર ડેરીની કામગીરી પર પણ અસર પડી છે. દૂધના પુરવઠામાં ઘટાડો થયો છે, અને આની અસર ડેરીના નાણાકીય વ્યવહારો પર પણ પડી શકે છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને સરકાર આ મુદ્દાને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવા માટે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર ઉકેલ મળ્યો નથી.
સાબર ડેરીનું યોગદાન
સાબર ડેરી એ સાબરકાંઠા અને આસપાસના વિસ્તારોના લાખો પશુપાલકો માટે આજીવિકાનો મહત્વનો સ્ત્રોત છે. આ ડેરી દૂધ ઉપરાંત દૂધની બનાવટો જેવી કે ઘી, માખણ, પનીર અને દહીંનું ઉત્પાદન કરે છે, જે ગુજરાત અને દેશભરમાં વેચાય છે. આવી સંસ્થા સાથે જોડાયેલા પશુપાલકોની નાણાકીય સ્થિતિ સુધારવા માટે ન્યાયી ભાવ અને બોનસની અપેક્ષા રાખવી સ્વાભાવિક છે. પરંતુ વારંવાર ભાવફેર અને નીતિઓને લઈને થતા વિવાદોએ ડેરી અને પશુપાલકો વચ્ચેના સંબંધો પર અસર કરી છે.
સાબર ડેરીની 995 રૂપિયા પ્રતિ કિલો ફેટની જાહેરાત એક સકારાત્મક શરૂઆત છે, પરંતુ વિવાદનો સંપૂર્ણ ઉકેલ ત્યારે જ શક્ય બનશે જ્યારે પશુપાલકોની અન્ય માગો, જેમ કે કેસ પરત લેવા, મોતની તપાસ અને વળતર, પર પણ ધ્યાન આપવામાં આવશે. આ માટે સાબર ડેરી, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને રાજ્ય સરકારે સાથે મળીને એક નક્કર યોજના ઘડવાની જરૂર છે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં આવા વિવાદો ટાળવા માટે સાબર ડેરીએ પશુપાલકો સાથે નિયમિત સંવાદ અને પારદર્શક નીતિઓ અપનાવવી જોઈએ. પશુપાલકોની આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને દૂધના ભાવ અને બોનસની ગણતરીની પ્રક્રિયા વધુ ન્યાયી અને સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ.
આ પણ વાંચો:
Surat: હનીટ્રેપનો ખેલ ખતમ, મશરૂ ગેંગના શખ્સો SOGના સકંજામાં, નકલી પોલીસ બની લાખો રુપિયા પડાવ્યા
Rajkot Amit Khunt Case: પિતાને કોણે મારી પીન?, પિડિતાના વકીલ પર જ કેસ ઠોકી બેસાડ્યો!
Gondal: અમિત ખૂંટના આપઘાતને લઈ અનેક તર્કવિતર્ક, શું થઈ રહ્યા છે મોટા આક્ષેપ
UP Crime: મિત્રની સાળીને પ્રેમજાળમાં ફસાવી, અશ્લિલ ફોટા પાડી લીધા, મળવા બોલાવતાં જ આપઘાત, જાણો વધુ
Lucknow: બારમાંથી હિંદુ છોકરીઓ અને મુસ્લીમ છોકરા નગ્ન પકડાયા?, જાણો શું છે સચ્ચાઈ?
Banaskantha: પાલનપુરમાં વોરંટ બજાવવા ગયેલી પોલીસ પર ધારિયાથી હુમલો, 2 ની ધરપકડ
