Pakistan-America Politics: ભારત પર 50 ટકા ટેરિફ અને વારંવાર સંઘર્ષવિરામનો જશ લેતા ટ્રમ્પને મોદી જવાબ આપી શકતા નથી. જ્યારે બીજી બાજુ પાકિસ્તાન ટ્રમ્પને ટક્કર આપી રહ્યું છે. લોભાણી લાલચો આપી ટ્રમ્પને પોતાની બાજુ કરી લીધા છે. મોદી સરકાર ભલે ટ્રમ્પને બાનમાં ના લઈ શકે પણ પાકિસ્તાન ટ્રમ્પને ફસાવી દે તેવી નિષ્ણાંતો શક્યતાઓ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ અસીમ મુનીર ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથે સીધા સંપર્કમાં છે. અમેરિકાને દુર્લભ ખનિજો અને તેલ માટે ખોદકામની મંજૂરી આપવાની લાલચ આપી રહ્યા છે. જોકે વિશ્લેષકો કહે છે કે આ સોદો સ્થાનિક લોકોનો ગુસ્સો વધારશે. ખોદકામનો લોકો ભારે વિરોધ કરશે. જેથી આ કામ અશક્ય છે. વધુમાં પાકિસ્તાનનના બલુચિસ્તા પ્રાંતનો પાકિસ્તાનની સરકાર અને આર્મીનો ભારે વિરોધ કરી રહ્યા છે. જેથી તેમની જમીન ખોદવી મુશ્કેલ છે.
ટાઇમ્સ ઓફ ઇઝરાયલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલ મુજબ , ટ્રમ્પને ખાતરી આપવામાં આવી છે કે પાકિસ્તાન દુર્લભ ખનિજો અને તેલનો સ્ત્રોત છે. પરંતુ રાષ્ટ્રપતિની બ્રીફિંગમાંથી એ વાત દૂર કરવામાં આવી છે કે બલુચિસ્તાન, વઝીરિસ્તાન અને ખૈબર પખ્તુનખ્વા જેવા વિસ્તારોમાં ખોદકામ અશક્ય હશે. આ વિસ્તારો પાકિસ્તાની સેના માટે પણ અનુકૂળ નથી અને ચીન પણ અહીં હાર માની ચૂક્યું છે.
નિષ્ણાતોની ચેતવણી
ભૂ-રાજકીય નિષ્ણાંત સર્જિયો રેસ્ટેલી કહે છે કે જો ટ્રમ્પ આ માર્ગ પર આગળ વધશે, તો અમેરિકા ફરીથી એ જ વિસ્તારોમાં પાછું ફરશે જે જો બાઈડને દોહા કરારનો ઉલ્લેખ કરીને છોડી દીધા હતા. અન્ય વિશ્લેષકોએ કહ્યું કે પાકિસ્તાનથી બલુચિસ્તાન ઘણાં સમયથી અલગ અલગ થવાની માંગ કરે છે. ત્યા સતત અશાંતિ રહે છે. જેથી આ કામ અશક્ય છે.
ચીનની ભૂમિકા અને સ્થાનિકોનો રોષ
CPEC (ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર) દ્વારા ચીનના પ્રભાવે પહેલાથી જ સ્થાનિક લોકોમાં રોષને વધુ તિવ્ર બનાવ્યો છે. હવે જો અમેરિકા સંસાધનોના નિષ્કર્ષણમાં સામેલ થાય છે, તો આ રોષ વધુ વધી શકે છે.
15મો સુધારો અને સ્થાનિક અધિકારો
રેસ્ટેલીના મતે પાકિસ્તાનમાં 18મા સુધારાના 15 વર્ષ પછી પણ પ્રાંતોને તેમના સંસાધનો પર વાસ્તવિક અધિકારો મળ્યા નથી. ખૈબર પખ્તુનખ્વા માર્બલ, ગ્રેનાઈટ, રત્નો, ક્રોમાઈટ અને તાંબાથી સમૃદ્ધ છે, છતાં આ પ્રદેશ ગરીબ છે કારણ કે નફો કેન્દ્રને જાય છે અને સ્થાનિક માળખાકીય સુવિધાઓ, શિક્ષણ કે આરોગ્ય પર ખર્ચ થતો નથી. બલુચિસ્તાનમાં પરિસ્થિતિ સૌથી ખરાબ છે. તે તાંબુ, સોનું, કોલસો અને દુર્લભ પૃથ્વી જેવા સંસાધનોથી સમૃદ્ધ છે, પરંતુ તે પાકિસ્તાનનો સૌથી ગરીબ અને સૌથી પછાત પ્રાંત છે.
અમેરિકાના હિત અને સંભવિત પરિણામો
અહેવાલ મુજબ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે દુર્લભ ખનીજોને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રાથમિકતા જાહેર કરી છે અને ચીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે પાકિસ્તાન તરફ જોઈ રહ્યું છે. ઇસ્લામાબાદ વિદેશી ચલણ મેળવવા માટે ઉત્સુક છે. પરંતુ સોદા હંમેશા કેન્દ્રમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે છે, લશ્કર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવે છે અને સ્થાનિક વસ્તી પર લાદવામાં આવે છે.
ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે રેકો દિક અને સંદક જેવા પ્રોજેક્ટ્સથી અબજો ડોલરના વચનો મળ્યા હતા પરંતુ સ્થાનિકોને બેઘરતા, પ્રદૂષણ અને અશાંતિ મળી. જો અમેરિકા પણ હવે તેમાં જોડાય છે, તો આ મોડલ વધુ કડક બનશે.
સંભવિત પરિણામ: વિકાસ નહીં, દમન
નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા પ્રોજેક્ટ્સ વિકાસ નહીં, પણ દમન તરફ દોરી જશે. ગામડાઓને અવરોધોમાં ફેરવવામાં આવશે, અસંમતિને ગુનાહિત બનાવવામાં આવશે, રોયલ્ટી અટકાવવામાં આવશે અને વ્યૂહાત્મક સુરક્ષાના નામે સૈન્ય તૈનાત કરવામાં આવશે. પરિણામે, અમેરિકા વિરોધી ગુસ્સો વધુ તીવ્ર બનશે કારણ કે જમીન પરના લોકો આ ભાગીદારીને અમેરિકાની મિલીભગત તરીકે જોશે.
આ પણ વાંચો:
Swadeshi Definition: ‘હવે’ નાણાં કાળા છે કે ધોળા, મને કોઈ ફરક પડતો નથી: PM મોદી
Vote Scam: મોદી ભલે ડિગ્રી છૂપાવે, વોટ કૌભાંડથી કેવી રીતે બચશે?, શું મોદીના વળતાં પાણી?
Sambhal: સંભલના તંત્રએ મસ્જિદ તોડી પાડી, SDM એ શું કહ્યું?
